De Oekraïense president Volodimir Zelenski is uitgenodigd om via videoverbinding de NAVO-top op donderdag toe te spreken. Dat is vernomen bij het bondgenootschap.

"Dit zal de kans zijn voor de leiders van de bondgenoten om direct president Zelenski te horen praten over de rampzalige situatie waarin het Oekraïense volk zich bevindt, door de agressie van Rusland", aldus een NAVO-verantwoordelijke. De lidstaten van de verdragsorganisatie leveren al heel wat militaire uitrusting en zullen onderzoeken hoe ze meer kunnen doen.

De woordvoerder van Zelenski, Sergi Nikiforov, zei aan het nieuwsagentschap Interfax-Oekraïne dat Zelenski een actief deel aan de top zou opnemen, op z'n minst met een toespraak en "als maximum" met "een volledige deelname, natuurlijk onder videoformat".

De Oekraïense leider zal hulp vragen om een einde te maken aan de Russische invasie, aldus zijn woordvoerder. "Dat kan op verschillende manieren. Het luchtruim verbieden, Oekraïne krachtige luchtafweer- en luchtvaartmiddelen leveren", klonk het. Weliswaar zal de president niet spreken over een nieuwe veiligheidsformule voor Oekraïne.

Het Russische beleg van de havenstad Marioepol, in het zuidoosten van Oekraïne, is een vorm van genocide. Dat heeft de Oekraïense procureur-generaal Irina Venediktova gezegd aan persbureau AFP.

Het omsingelde Marioepol wordt dagelijks onderworpen aan bombardementen sinds Rusland vorige maand Oekraïne binnenviel. In de stad woonden voor de oorlog zowat 450.000 mensen, momenteel verblijven er nog ongeveer 200.000.

"Wat ik nu in Marioepol zie, dat is geen oorlog, maar een genocide", zei Venediktova, die op dit moment in Lviv, in het westen van Oekraïne, is. "Oorlogstheaters hebben regels en principes. Wat we in Marioepol zien, is het totale gebrek aan regels."

Volgens Venediktova zal Oekraïne ervoor ijveren dat ook de internationale gemeenschap het beleg van de havenstad als volkerenmoord zou bestempelen. In Marioepol bombardeerden de Russen onder meer al een materniteit, woonwijken en een theater.

Een nieuw konvooi van Belgische militaire vrachtwagens is aangekomen in Rzeszow, in Polen. Dat meldt de woordvoerder van minister van Defensie Ludivine Dedonder (PS). De vrachtwagens vertrokken gisteren in ons land en stoppen nu aan de luchthaven van Rzeszow, waar het materiaal wordt verzameld en overgedragen aan de Oekraïners.

Het gaat om humanitair materiaal van Defensie waaronder matrassen, veldbedden en generatoren. Eerder leverde ons land ook al helmen, beschermingsvesten, traumakits en wapens aan Oekraïne.

Het verzenden van ladingen gebeurt in samenspraak met de Ambassade van Oekraïne en een hub in Polen. Zij zeggen wat wanneer mag komen en nu hebben ze dus om humanitair materiaal gevraagd.

Om te verhinderen dat Oekraïense vluchtelingen die ons land binnenkomen slachtoffer worden van mensenhandel en uitbuiting, heeft de federale overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg een sensibiliseringscampagne gelanceerd.

De informatie is in het Engels, Oekraïens en Russisch beschikbaar. Via verschillende vragen en aanwijzingen wordt duidelijk of het gaat om uitbuiting of mensenhandel. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer iemand verplicht moet werken op de plaats waar hij/zij verblijft of wanneer een persoon gedwongen wordt om dingen te doen die hij/zij niet wilt doen, waaronder seksuele handelingen verrichten.

Wanneer Oekraïense vluchtelingen zichzelf in deze situaties herkennen en hulp nodig hebben, kunnen ze contact opnemen met centra die slachtoffers van mensenhandel opvangen, zoals PAG-ASA (02 511 6464), Payoke (03 201 16 90) en Sürya (04 232 40 30).

Ongeveer 20.000 Oekraïners zijn intussen geregistreerd in België. Dat laat het kabinet van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi weten.

Oekraïense vluchtelingen melden zich in ons land aan op de Brusselse Heizel. Daarna worden ze opgevangen in de steden en gemeenten, collectief, bij vrienden of familie, of via het #plekvrij-initiatief van staatssecretaris Mahdi. 

Op basis van cijfers van de Verenigde Naties kan België tot 200.000 Oekraïense vluchtelingen verwachten. In totaal zijn al meer dan 3,5 miljoen Oekraïners hun land ontvlucht sinds de Russische inval, de meesten richting Polen. 

Jen Psaki, de woordvoerster van het Witte Huis, heeft positief getest op het coronavirus en reist morgen niet af naar Europa samen met de Amerikaanse president Joe Biden.

In een verklaring laat ze weten gisteren (maandag) twee ontmoetingen te hebben gehad met Biden, maar daarbij voldoende afstand te hebben gehouden. Volgens de richtlijnen geldt Biden daardoor niet als een nauw contact. De president legde vandaag nog een negatieve PCR-test af.

Biden komt naar Europa voor overleg met de NAVO-partners en een EU- en G7-top. Vrijdag reist hij naar Polen, voor onder meer bilateraal overleg met Pools president Andrzej Duda. Hij zal er ook de Amerikaanse troepen ontmoeten die het NAVO-gebied helpen verdedigen. In totaal zijn ongeveer 100.000 Amerikaanse soldaten in Europa gelegerd of ingezet.

Minstens 100.000 burgers die de belegerde Oekraïense havenstad Marioepol wilden verlaten, zitten daar vast bij gebrek aan veilige humanitaire corridors. Dat zegt de Oekraïense regering.

Het bestoken door de Russische troepen verhindert ook dat de hulpdiensten toegang krijgen tot het gebombardeerd theater. Daar hadden honderden mensen in de kelders een schuilplaats gevonden na een luchtaanval. Rusland ontkent het theater of burgers te hebben geviseerd.

"Geconfronteerd met zware verliezen en een felle verdediging, heeft het Russische leger gisteren zijn aanwezigheid in het Oekraïense luchtruim opgevoerd", aldus het Oekraïense leger. "Naast het gebruik van drones, gebruikt de vijand bommenwerpers, aanvals- en gevechtsvliegtuigen, ballistische en kruisraketten."

"Vandaag (dinsdag) concentreren wij ons op de evacuatie van de inwoners van Marioepol, waar de humanitaire situatie dramatisch is", zei de Oekraïense vicepremier Irina Veretsjtsjoek in een video. Er moesten drie humanitaire corridors open zijn tussen drie plaatsen in de buurt van Marioepol en de stad Zaporizja op 250 km ten noordwesten. "Er is onvoldoende plaats voor iedereen, maar we zullen de evacuatie volgens hetzelfde algoritme verderzetten tot we alle inwoners van Marioepol hebben weggekregen."

Geciteerd door mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch zei adjunct-burgemeester Petro Andrioestsjenko dat er zich nog meer dan 200.000 mensen in de stad bevinden. Sinds de start van de gevechten zijn er meer dan drieduizend burgers omgekomen, maar de exacte balans is onbekend.

Rudi Vranckx trok naar de Oekraïense stad Charkov, voor de oorlog een bruisende stad met 1,5 miljoen inwoners. Nu ligt de stad al drie weken in de vuurlinie van het Russische leger. Er vielen al honderden doden en ongeveer de helft van de bevolking is de stad ontvlucht. De andere helft zoekt bescherming in de ondergrondse metro. “Het is hier ijskoud. Maar we blijven hier tot het einde. We geven niet op", zegt Katya, een van inwoners van de metro.

Lees hier meer:

Parijs heeft voor het eerst het ereburgerschap aan een stad toegekend, namelijk aan Kiev. Dat heeft de Parijse burgemeester Anne Hidalgo bekendgemaakt.

"Met deze speciale titel die voor de eerste keer aan een stad werd gegeven, wil Parijs zijn vriendschap en steun benadrukken voor de Oekraïense hoofdstad, die momenteel vecht voor zijn vrijheid", aldus Hidalgo.

Het stadsbestuur besliste daarnaast ook om een miljoen euro te doneren aan hulpverenigingen die in Oekraïne en buurlanden actief zijn, maar ook die voor opvang van Oekraïense vluchtelingen in de Franse hoofdstad zorgen.

Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open VLD) maakt zich sterk dat Vlaanderen tegen het einde van de maand de beloofde 18.000 opvangplaatsen voor Oekraïense vluchtelingen zal hebben. Dat is het aantal zonder de eventuele nooddorpen. Het is nog afwachten of en wanneer die nooddorpen van start zullen gaan. Volgens Somers is er een piste om als proef te starten met 1 of 2 nooddorpen. Bedoeling is ook dat Vlaanderen het gros van de kosten voor zich neemt.

De Vlaamse regering legde vorige week de krijtlijnen vast voor de opvang van Oekraïense oorlogsvluchtelingen in Vlaanderen. Vlaanderen houdt er rekening mee dat het mogelijk tot 120.000 vluchtelingen moet opvangen. 

Tegen eind vorige week beloofde de regering-Jambon 6.000 plaatsen en tegen het einde van de maand 18.000 plaatsen, onder meer in (leegstaande) kloosters, woonzorgcentra, vakantiecentra en sociale woningen.

De belofte van 6.000 plaatsen tegen eind vorige week werd gehaald. "En we maken ons sterk dat we aan die 18.000 plaatsen zullen raken tegen de paasvakantie", zegt Somers. 

In die berekening zijn de nooddorpen nog niet meegerekend. Vlaanderen plant namelijk ook 15 tot 20 nooddorpen met daarin telkens ongeveer 250 wooneenheden. Die nooddorpen komen er volgens minister Somers wel enkel als ze echt nodig zijn. Een mogelijke piste is om als proef te starten met 1 of 2 nooddorpen.

Er loopt nog volop overleg met de gouverneurs en de lokale besturen over de locaties en opstart van die nooddorpen. Dat lokale besturen wat terughoudend zijn, heeft onder meer te maken met het mogelijke financiële plaatje. Minister Somers heeft wel oren naar die bezorgdheid. Over het financiële kader moeten nog afspraken gemaakt worden, maar volgens Somers is het logisch dat Vlaanderen "de bulk van de kosten en omkadering" voor zijn rekening neemt.

Het Oekraïense leger voert tegenaanvallen uit die vooral in het zuiden hebben geleid tot terreinwinst op de Russische troepen. Dat zegt het Pentagon in de VS. Volgens de woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Defensie kampen de Russen met communicatiemoeilijkheden.

De Oekraïense militairen zijn momenteel - in sommige situaties - in het offensief, oordeelt woordvoerder John Kirby op zender CNN. De Oekraïners verjagen de Russen uit gebieden waar zij voordien waren.

"We hebben de Oekraïense terreinwinsten zien toenemen de afgelopen dagen", aldus de woordvoerder. "Dat is een echt bewijs van hun capaciteit om te vechten door hun plannen te volgen, zich aan te passen en opnieuw te proberen de Russische troepen terug te dringen."

Volgens Kirby voeren de Russen hun operaties niet uit met de coördinatie die men zou kunnen verwachten van een modern leger. "Hun bevelvoerders praten niet altijd, coördineren niet altijd tussen de luchtmacht en de grondtroepen", zei hij nog aan CNN.

"We hebben spanningen gezien tussen de lucht- en grondtroepen over de manier waarop ze elkaar - goed of met moeite - ondersteunen. Ze hebben problemen met het commando en de controle."

Bovendien: "Ze hebben brandstof en voedsel tekort. Daarom denken we geen echte grote vooruitgang van de Russen te hebben waargenomen, behalve in het zuiden."

Vluchtelingen uit Oekraïne riskeren in het bijzonder ten prooi van misdaadbendes te vallen, waarschuwt de Europese politieorganisatie Europol.

Mensenhandelbendes buiten hun wanhopige situatie uit, zegt de organisatie. Vrouwen en kinderen zijn de ideale slachtoffers. Zij kunnen seksueel geëxploiteerd worden of gedwongen te bedelen op straat. Kinderen kunnen illegaal in adoptie belanden.

Volgens het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken zijn de medische en voedselvoorraden in Cherson bijna op. “300.000 inwoners van Cherson worden geconfronteerd met een humanitaire catastrofe als gevolg van de blokkade door het Russische leger”, tweet woordvoerder Oleg Nikolenko.

De stad is al zo’n twee weken bezet door Russische troepen. Volgens Nikolenko weigert Rusland om humanitaire corridors te openen om burgers te evacueren. Hij riep op om "de barbaarse tactieken van Rusland te stoppen voordat het te laat is".

De Amerikaanse president Joe Biden waarschuwt ervoor dat de Russische president Poetin wel eens chemische of biologische wapens zou kunnen inzetten in de oorlog in Oekraïne. “Hij heeft al eerder chemische wapens gebruikt en we moeten voorzichtig zijn voor wat er komt.” Jean Pascal Zanders, expert biologische en chemische wapens, legt uit hoe we dit hoge woordenspel tussen de VS en Rusland moeten lezen.

Lees hier meer:

De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft paus Franciscus gevraagd een bemiddelende rol te speken bij de onderhandelingen tussen Kiev en Moskou. Dat deed hij in een telefoongesprek. Een bemiddelende rol van het Vaticaan zou "geapprecieerd worden", aldus Zelenski.

Paus Franciscus heeft volgens Zelenski hem gesteund in zijn strijd voor vrijheid in Oekraïne. "Ik antwoordde hem: ons volk werd een leger toen het zag hoeveel leed de vijand brengt, hoeveel verwoesting hij achterlaat, hoeveel bloedvergieten hij eist", aldus de president.

De Oekraïense president zei dat hij de paus "op de hoogte had gebracht van de moeilijke humanitaire situatie en de blokkering van humanitaire corridors door Russische troepen", terwijl hij hem bedankte voor zijn "gebeden voor Oekraïne en vrede".

Sinds het begin van het Russische offensief, waarbij duizenden doden zijn gevallen, vooral onder de burgerbevolking van Oekraïne, heeft paus Franciscus steeds vaker opgeroepen tot vrede. 

Later op de dag sprak Zelenski via videoverbinding het Italiaanse parlement toe. Daar verklaarde hij dat al minstens 117 kinderen zijn gedood sinds de Russische inval in Oekraïne. "Die 117 zal niet het finale aantal zijn", waarschuwde Zelenski aan de twee kamers van het parlement in Rome. "Ze blijven vermoorden."

Egypte heeft de prijs voor brood vastgelegd, als reactie op de stijgende prijzen voor voedingsmiddelen. Een platbrood van 45 gram mag omgerekend nog 2,5 eurocent kosten, bepaalde premier Mustafa Madbuli. De prijs wordt verplicht voor alle winkels en bakkerijen de volgende drie maanden, maar kan eventueel vroeger aangepast worden. Handelaars die zich niet aan de regelgeving houden, riskeren boetes tot 245.000 euro.

Rusland en Oekraïne zijn 's werelds belangrijkste exporteurs van tarwe. Door de oorlog en het handelsembargo tegen Rusland, zijn de graanprijzen de jongste weken sterk gestegen. 

Volgens de nieuwssite Mada Masr steeg de prijs van ongesubsidieerd brood in Egypte al met 50 procent sinds de Russische inval in Oekraïne. De overheid grijpt nu in, maar dat dreigt heel wat bakkerijen - die hun grondstoffen duur moeten aankopen - in de problemen te brengen.

Egypte is met 100 miljoen inwoners het meest bevolkte land van de Arabische wereld. Naar schatting een derde van de Egyptenaren leeft in extreme armoede. Brood, in Egyptisch dialect gelijk aan "leven", is voor veel families dan ook het belangrijkste eten van de dag. Het land is daarom ook één van de grootste importeurs van tarwe wereldwijd.

De voorbije jaren ontstonden er al verschillende volksprotesten in Egypte, door de stijgende broodprijs. Dat was onder meer het geval in 1977, in 2011 (de Arabische Lente, red.) en in 2017.

Oorlogsverslaggever Rudi Vranckx trok naar Tsjoegoejev, een stad in het noordoosten van Oekraïne, dichtbij Rusland. De bewoners spreken er ook Russisch. Tijdens de eerste dagen van de oorlog werd de stad half verwoest door Russische raketten. Het Oekraïense leger heeft de stad kunnen heroveren, maar de burgers zijn zwaar aangeslagen.