Het was in de vermoedelijk Oekraïense Telegramgroep "Lading 200" dat dit weekend enkele verontrustende filmpjes rondgingen. Lading 200 is een verwijzing naar Russische codetaal voor de repatriëring van gesneuvelden. 

In de video's zien we hoe verschillende Russische krijgsgevangenen geblinddoekt of met een zak over hun hoofd en in veel gevallen ook bebloed op de grond liggen. Hun Oekraïense bewakers schreeuwen hen toe en geven slagen met de hand of de kolf van hun geweer. In het opmerkelijkste en vaakst gedeelde filmpje zien we ook hoe Russen die net uit een busje zijn gekomen in de benen worden geschoten. 

Een soldaat die gewond op de grond ligt en een zak over zijn hoofd heeft, krijgt een trap en wordt gevraagd waar de Russische verkenningstroepen zich bevinden. "Aan de linkerkant van het dorp", antwoordt de gevangene. Wanneer daarna gevraagd wordt vanwaar hij komt, antwoordt hij niet meer. "Hij heeft het bewustzijn verloren", klinkt het bij een bewaker. Enkele beelden later is ook een gevangene met een duidelijk gebroken been te zien. 

In andere video's die circuleren, zijn gevangen soldaten uitgekleed of moeten ze met een blinddoek om het Oekraïense volkslied zingen. Heel wat beelden tonen ook mannen met bloedende wondes die niet verzorgd worden. 

Er heerste in het begin grote onduidelijkheid over de echtheid van de beelden. Heel wat mensen gaven namelijk aan dat de video in scène werd gezet. Een zogenoemd "gelekt" legerdocument van de Russische generaal Dmitri Boelgakov moest die bewering kracht bij zetten. In het document gaf de bevelhebber zogezegd opdracht om verschillende nepvideo's over mishandelingen te filmen. Het doel daarvan was de Russische strijdkrachten te ontmoedigen zich over te geven aan de Oekraïners.

Maar het document is vervalst. De Italiaanse onderzoeksjournalist David Puente ontdekte dat de handtekening van Boelgakov gekopieerd werd van een Russische site die een online testje deed onder de noemer "wat zegt jouw handtekening over jou". De handtekening verscheen trouwens ook al eens op een forum over het photoshoppen van handtekeningen. 

De beelden van krijgsgevangen die in de benen worden geschoten in oorlogsgebied  werden wel met zekerheid in oorlogsgebied gefilmd. Puente kon aan de hand van omgevingselementen in de video achterhalen dat het om een terrein van een meelverwerkingsbedrijf in het dorpje Malaya Rohan', net buiten de felbevochte, oostelijke stad Charkov gaat.  Dat dorp werd vorige week door Oekraïense strijdkrachten heroverd op Russische bezetters. Puentes onderzoek werd bovendien onderschreven door Eliot Higgins, directeur van het toonaangevend onderzoeksplatform Bellingcat. 

Maandag bezocht de Oekraïense journalist en hoofdredacteur van Censor.net Joeri Boetoesov het terrein. Hij trof er drie verkoolde lichamen waarvan één met een nog net herkenbaar een Russisch uniform aan (waarschuwing: ook deze beelden kunnen als schokkend worden ervaren). 

Werden deze soldaten gedood door het Oekraïense leger? De bewakers spreken de krijgsgevangenen in de video toe in het Russisch, maar wel doorspekt met een Oekraïens accent of Oekraïense woorden. 

Volgens het Duitse blad Bild droegen verschillende soldaten ook insignes of armbanden van de extreemrechtse Azov-gevechtseenheid, maar die kon onze redactie in de video niet duidelijk zien.  

De feiten waren blijkbaar ook ernstig genoeg om de aandacht van de Oekraïense regering te trekken. Presidentsadviseur Oleksei Arestovich beloofde zondag een onmiddellijk onderzoek in te stellen. 

"De overheid neemt dit bijzonder ernstig", zei hij aan de Amerikaanse krant Washington Examiner. "Wij zijn een Europees leger en wij maken onze gevangenen niet belachelijk. Als dit waar blijkt te zijn, gaat het om absoluut onaanvaardbaar gedrag. Ik herinner onze militaire, burgerlijke en defensieve krachten eraan dat het mishandelen van gevangenen een oorlogsmisdaad is die geen amnestie of verzachtende straffen onder het militair recht kent." 

Die boodschap staat in contrast met de communicatie van de legerleiding. Opperbevelhebber Valeri Zaloezhni blijft beweren dat de Russen geënsceneerde video's blijven opnemen om het Oekraïense leger in diskrediet te brengen. 

De VN roept in navolging van de video's op om elke vorm van mishandeling van krijgsgevangen te onderzoeken, zowel aan Oekraïense als aan Russische zijde.