Hoewel we vooral spreken over het coronavaccin van Pfizer, is het niet Pfizer, maar wel het Duitse BioNTech dat aan de wieg staat van dat coronavaccin. Samen met farmabedrijf Pfizer werd het vaccin verder ontwikkeld en op de markt gebracht.

 Wereldwijd zijn er intussen 1,2 miljard dosissen van toegediend, waarvan er zo'n 18 miljoen aan ons land zijn geleverd. Het leverde BioNTech vorig jaar een nettowinst van 10,3 miljard euro op. 

Aan het hoofd van BioNTech staan Uğur Şahin en Özlem Türeci, die het bedrijf in 2008 oprichtten. De universiteit van Antwerpen heeft hen vandaag een eredoctoraat van de faculteit geneeskunde en gezondheidswetenschappen uitgereikt "als erkenning voor hun pionierswerk in de ontwikkeling van de mRNA-technologie en het daarop gebaseerde coronavaccin dat de gezondheid en het leven van miljoenen mensen heeft beschermd".

In het coronavaccin van Pfizer/BioNTech zit mRNA, de genetische code van een stuk van het coronavirus. Bij inspuiting van dat mRNA gaat ons lichaam dat stukje virus aanmaken (omdat het slechts om een stuk virus gaat, is het onschadelijk, red.) en meteen ook aanvallen door antistoffen aan te maken. Als je dan besmet wordt met het coronavirus, heb je dankzij het vaccin al antistoffen.

Şahin en Türeci deden al jaren onderzoek naar kanker en immuuntherapie en ontdekten dat de mRNA-technologie veelbelovend was. "In de late jaren '90 waren we vooral geïnteresseerd in kankervaccins", vertelt Özlem Türeci aan VRT NWS. "We hadden verschillende methoden getest, maar zagen meteen het potentieel van mRNA."

Het duo ontdekte dat mRNA ook voor vaccins tegen andere ziekten kon worden ingezet. Zo waren ze al gestart met testen voor een griepvaccin op basis van mRNA. En toen dook eind 2019 in China een nieuw coronavirus op.

"We begrepen meteen dat het een pandemie zou worden", vertelt Uğur Şahin. "En dat wij als een van de eersten een vaccin konden ontwikkelen." "De technologie stond klaar, we hadden er al honderden kankerpatiënten effectief mee behandeld", vult Türeci aan. "We moesten dus onze verantwoordelijkheid nemen."

"Op een vrijdagavond, eind januari, las ik een wetenschappelijk artikel over het coronavirus. Op zaterdag en zondag lazen we al de wetenschappelijke literatuur over coronavirussen. We namen de genoomsequentie van het coronavirus, die was ons bezorgd door Chinese collega's. We bouwden de sequentie in in onze mRNA-dragers. Op zondag stuurde ik al een mail naar de collega's: we hebben een nieuw project. Op één weekend tijd."

Voor de productie van de vaccins ging BioNTech in zee met farmareus Pfizer. "We gingen van bij het begin voor succes", vertelt Türeci. "Als we wilden produceren voor een wereldwijde bevolking, dan hadden we ondersteuning nodig van een ervaren partner die op zo'n grote schaal kon produceren. Zo zijn we terechtgekomen bij Pfizer."

Amper 11 maanden later kregen ze de resultaten van de derde fase van de klinische studie. En ze wisten: het vaccin is veilig én werkt. "Dat was echt een moment van opluchting, met knuffelen en op-en-neer springen."

Ondertussen gaat het onderzoek van BioNTech naar kankervaccins voort en zet het bedrijf ook fors in op vaccins tegen andere infectieziekten, zoals griep, tuberculose en malaria. De eerste tests op mensen worden nog dit jaar gestart. Volgende maand worden ook de eerste resultaten verwacht van een klinische studie naar een vaccin tegen de omikronvariant.