Oekraïense president aan Belgische parlement: "Marioepol erger dan slag bij Ieper, vrede belangrijker dan diamanten"
De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft ook in een toespraak voor het Belgische parlement gepleit voor een no-flyzone boven zijn land. Hij drong ook aan op meer wapens en een snelle toetreding tot de Europese Unie. Zelenski vergeleek de situatie in Marioepol ook met de slag bij Ieper tijdens de Eerste Wereldoorlog en hij verweet ons land dat het nog altijd Russische diamanten invoert.
De Kamer zat tjokvol voor Zelenski's toespraak. Het was de eerste keer dat een president van een land in oorlog het federale parlement toesprak.
Niet alleen de Kamerleden wilden horen wat hij te zeggen had, ook een aantal senatoren, alle leden van de federale regering, de verschillende minister-presidenten van het land en bijna alle voorzitters van de andere parlementen waren aanwezig.
Net voor het spreekgestoelte stond een Oekraïense vlag opgesteld. Voor zijn toespraak brachten twee Poolse muzikanten het Oekraïense volkslied. Niet alleen de hele kamer, ook Zelenski ging er voor rechtstaan, zo was op het videoscherm te zien.
Twee Poolse muzikanten brengen hun versie van het Oekraïense volkslied, bekijk de beelden hier:
Er is niks meer in Marioepol, er is geen leven meer en toch blijven we vechten
Zelenski wijdde het eerste deel van zijn toespraak aan de situatie in Marioepol, de zuidelijke havenstad die al meer dan een maand zwaar belegerd wordt door de Russen. 90 procent van die stad is vernield, zei Zelenski, erop wijzend dat Marioepol voor de oorlog de stad met de meest beloftevolle economische vooruitzichten was.
"Duizenden burgers zijn om het leven gekomen. Er is gewoon niks meer, geen water, geen eten, geen geneesmiddelen. Er is geen leven meer, niks wat essentieel is om te overleven." En toch houdt de stad stand en blijven we vechten tegen de Russen, benadrukte de president.
Herbekijk hier de toespraak van de Oekraïense president Zelenski voor de Kamer:
Voor sommigen zijn Russische diamanten belangrijker dan de strijd die wij voeren
Die heldhaftigheid van de Oekraïners vergeleek hij vervolgens met de volgens hem afwachtende houding van het Westen. Hij drong net als in toespraken voor andere parlementen nog eens aan op een no-flyzone boven zijn land. Om een gevoelige snaar te raken in ons land, vergeleek hij de situatie in Marioepol met de slag om Ieper tijdens de Eerste Wereldoorlog. Wat in Marioepol gebeurt, is misschien zelfs nog erger, zei Zelenski.
Slag om Ieper: wat gebeurde er toen?
Ieper was een van die steden die totaal verwoest werden tijdens de Eerste Wereldoorlog. In 1914, 1915, 1917 en 1918 werden er niet minder dan vier grote veldslagen aan het westelijk front uitgevochten, maar de Duitsers slaagden er nooit in de stad in te nemen, ook niet toen ze bij de tweede slag chloorgas lieten ontsnappen. Die gasaanval leidde de grootschalige chemische oorlogvoering in.
Rond Ieper zijn tienduizenden Belgische, Franse, Britse en Duitse militairen gedood, evenals Canadezen, Australiërs en soldaten uit de kolonies. De verwoesting was zo groot dat de Britten na de oorlog voorstelden om de stad niet opnieuw op te bouwen, maar de ruïnes als monument te bewaren. Dat is niet gebeurd en Ieper is verrezen, al blijft de stad een symbool van verwoesting in oorlogstijd.
In de wederopgebouwde Lakenhalle is nu het bekende museum "In Flanders Fields" ondergebracht. In de Menenpoort brengen klaroenblazers elke avond "The Last Post" als herinnering aan de gesneuvelden. Tyne Cot vlakbij is de grootste begraafplaats van het Britse Gemenebest met 12.000 graven, maar er zijn nog tal van andere militaire begraafplaatsen.
Volgens de Oekraïense president is Europa niet moedig genoeg om een no-flyzone boven Oekraïne in te stellen. Waarom is dat zo, vroeg hij zich luidop af. "Vanwege het geld? Voor sommige mensen zijn Russische diamanten, Russische schepen in de haven en inkomsten uit Rusland belangrijker dan de strijd die wij voeren", klonk het verwijtend richting ons land. "Vrede is veel meer waard dan diamanten, dan akkoorden met de Russen, dan Russische schepen in de havens."
Zelenski bedankte ons land wel voor de humanitaire hulp en het opvangen van nu al 30.000 Oekraïense vluchtelingen. Maar hij drong ook aan op meer wapens en op een snelle toetreding tot de Europese Unie. "België moet het voorbeeld zijn voor andere landen om meer te doen, om de Russen terug te dringen en de vrede te herstellen."
Na de toespraak van Zelenski en een lange staande ovatie gaf federaal premier Alexander De Croo (Open VLD) antwoord, in het Engels, Nederlands en Frans. Hij bracht de voor Zelenski pijnlijke boodschap dat een no-flyzone er echt niet in zit. "Dat zou inhouden dat we Russische vliegtuigen neerschieten en een escalatie op het hele Europese continent kunnen veroorzaken. Dat zou nog meer levens kosten en een bredere oorlog betekenen zonder een oplossing. De NAVO mag echt niet betrokken worden", benadrukte de premier.
België koos wel een kant in de oorlog en zal dat blijven doen, zei de premier. Door economische sancties te nemen tegen Rusland, door Rusland diplomatiek te isoleren, door Oekraïne militair te steunen en door vluchtelingen op te vangen.
De Croo zei ook dat lidmaatschap van de Europese Unie een lang en veeleisend proces is, maar stelde een "snellere en directere oplossing" voor. Die zou een snellere economische integratie inhouden, zodat Oekraïne en de Europese Unie meer handel met elkaar kunnen drijven en er geïnvesteerd kan worden. Hij zei ook te willen ijveren voor het recht voor Oekraïners om deel te nemen aan Europese programma’s zoals Erasmus.
De Croo kondigde ook aan dat Europa vooraan zal staan om Oekraïne weer op te bouwen en sprak over een "Europees Marshallplan voor Oekraïne", vergelijkbaar met het Amerikaanse investeringsplan in West-Europa na de Tweede Wereldoorlog. "Maar daarvoor moet deze barbarij zo snel mogelijk stoppen."
Bekijk het antwoord van federaal premier De Croo op de toespraak van de Oekraïense president Zelenski (in het Engels, Nederlands en Frans):
Professor internationale politiek David Criekemans : "Zelenski probeert empathie te creëren"
De toespraak van Zelenski in de Kamer was toch wel een historisch moment, duidt professor internationale politiek David Criekemans. "Toen de hele Kamer rechtstond voor het volkslied, gaf dat toch wel wat rillingen."
Volgens Criekemans probeert Zelenski met zijn toespraken voor parlementen in verschillende landen empathie te creëren voor de Oekraïense zaak. "Hij probeert via de volksvertegenwoordigers de Europese volkeren toe te spreken. Hij framet het ook als een grotere strijd tegen de autocratieën."
Het valt ook op dat Zelenski telkens verwijst naar nationale trauma’s om een parellel te leggen met de Oekraïense strijd op dit moment. In de Kamer verwees hij naar Ieper, in het Nederlandse parlement naar het bombardement op Rotterdam in 1940.
Herbekijk de analyse van professor internationale politiek David Criekemans in onze VRT NWS Live:
