AFP or licensors

Na rake oorlogsdreun stijgt Russische roebel naar hoogste niveau in zeven jaar

De roebel is naar het hoogste niveau gestegen sinds juli 2015. Na de Russische invasie in Oekraïne zit de Russische munt op een rollercoaster. Begin maart zakte de munt naar een laagterecord, maar sinds Moskou eist dat buitenlandse energieafnemers in roebel betalen, is opnieuw een sterke stijging merkbaar. Econoom Frank Vranken legt uit wat er aan de hand is met de Russische munt.

“Roebel crasht na verstrengde sancties tegen Rusland”, schreven we nog op 28 februari. Vier dagen na inval van het Russische leger in buurland Oekraïne had de Russische munt bijna 30 procent van zijn waarde verloren ten opzichte van de Amerikaanse dollar. 

In de dagen en weken die daarop volgden, dook de waarde van de roebel verder de dieperik in, naar een laagterecord waarbij maar liefst 121 roebel moest worden neergeteld voor één Amerikaanse dollar. De Russische munt kreeg rake klappen wegens de vele economische sancties tegen Rusland die het Westen aankondigde als vergelding. 

Nu, bijna vier maanden later, zien we een héél ander beeld: de koers van de Russische munt is heel sterk opgeveerd en hangt nu rond de 55 roebel per dollar en 58 roebel per euro. Het is van juli 2015 geleden dat de Russische munt nog zoveel waard was.

In deze grafiek zie je dat er de afgelopen maanden, na een enorme piek in maart, steeds minder roebels moesten worden betaald per dollar:

Oorzaak?

Hoe komt het nu dat de roebel nu weer zo sterk staat? Dat heeft Rusland in eerste instantie - en cynisch genoeg - te danken aan de hoge energieprijzen die mede veroorzaakt zijn door de oorlog in Oekraïne.

Ondanks de voornemens van het Westen om af te kicken van olie en gas uit Rusland, verkoopt het land nog altijd veel gas en olie aan de rest van de wereld. 

Door de huizenhoge energieprijzen, stroomt het geld dus nog altijd rijkelijk Rusland binnen en dat maakt de roebel nu zo sterk. “De Russen kunnen zich laten betalen in dollar, maar ze proberen ook te forceren om zich te laten betalen in roebel”, legt Frank Vranken, hoofdstrateeg bij vermogensbeheerder Edmond de Rothschild uit.

Dollars of roebels? In beide scenario’s is het bingo voor Rusland.

Econoom Frank Vranken

Zo is geweten dat het Italiaanse energiebedrijf ENI een “roebelrekening” heeft bij de bank van gasleverancier Gazprom, om Rusland in roebels te kunnen betalen. “En van de ontluikende economieën zoals India en China, daar hebben we het gissen naar of ze Rusland al dan niet in roebel betalen.” Dus ook via deze weg kunnen er nog altijd roebels richting Rusland vloeien.

Hoe het ook zij: in beide situaties is het gunstig voor de roebel. “Als er betaald wordt in dollars, kan Rusland die omruilen in roebels, waardoor ze de roebel versterken. En als ze rechtstreeks in roebels betaald worden, moet degene die hen betaalt ook roebels aankopen. In beide scenario’s is het dus bingo voor Rusland”, concludeert Frank Vranken.

Gevaar

Zolang de energieprijzen zo hoog zijn als vandaag, is dat goed nieuws voor Rusland, want de Russische economie draait op de export van grondstoffen. Maar net daarin schuilt ook het grote gevaar, merkt Frank Vranken op. 

“Stel dat we naar een globale recessie gaan en de vraag naar energieproducten zou afnemen, dan is het belangrijkste exportproduct van Rusland veel minder in trek, krijgen ze veel minder deviezen (vreemde munten) binnen en dan zou het wel eens heel snel de andere richting kunnen uitgaan. Dan is het maar de vraag hoelang ze het liedje kunnen uitzingen, want dan zullen ze uit hun eigen reserves moeten putten.” 

Tegelijk verhindert de Russische overheid dat rijke Russen hun geld versluizen naar het buitenland. “Dat zijn de fameuze kapitaalcontroles die ze sinds het begin van de oorlog opleggen omdat ze zagen dat de rijke oligarchen een deel van hun kapitalen aan het versluizen waren”, blikt Frank Vranken terug.

Inflatie

De Russische overheid heeft er zelf ook alle belang bij om de roebel op sterkte te houden: als de nationale munt sterker wordt, betaalt Rusland in verhouding minder voor geïmporteerde producten. En Rusland moet heel wat producten importeren omdat ze zelf relatief weinig afgewerkte producten produceren.

Omgekeerd: als de Russische munt te veel onderuit zou gaan, riskeert de Russische overheid de inflatie te importeren, legt Frank Vranken uit: Rusland zou veel meer moeten betalen voor producten die het invoert uit het buitenland. “En dat is net wat ze niet willen, want de Russische bevolking krijgt het al hard te verduren door de economische sancties tegen het land.”

Als ze de roebel sterk kunnen houden en hun extra reserves kunnen blijven opbouwen, kan Rusland proberen de inflatie tegen te gaan.

Econoom Frank Vranken

Net als bij ons is de inflatie in Rusland de afgelopen tijd heel sterk omhooggeschoten, zeker in de periode waarin de roebel onderuit was gezakt. 

Daar is een sterke roebel dus een goed wapen tegen, aldus Frank Vranken: “Als ze de roebel sterk kunnen houden en hun extra reserves kunnen blijven opbouwen, kan Rusland proberen de inflatie tegen te gaan.”

Daarin wordt Rusland ook enigszins “geholpen” door de economie die op een laag pitje staat. "Omdat de Russische economie op dit moment in recessie is, is er minder vraag naar producten, maar als die weer zou aantrekken, kan de vraag weer toenemen en de inflatie dus ook.”

Rente zakt

Door de roebel op sterkte te houden, kan de Russische Centrale Bank ook de rente laten zakken. En dat deed ze de afgelopen tijd ook al herhaaldelijk. Om te voorkomen dat beleggers uit de roebel zouden wegvluchten, werd de rente aanvankelijk verdubbeld tot 20 procent, maar gaandeweg werd die alweer afgebouwd naar 9,50 procent.

Daardoor wordt het goedkoper om geld te lenen en krijgt de economie dus zuurstof. “En dat heeft Rusland nu heel hard nodig, want het afgelopen halfjaar, na de inval in Oekraïne, is de Russische economie de afgrond ingedoken”, besluit Frank Vranken.

Meest gelezen