Vlaamse Onderwijsraad wil voorlopig geen kortere zomervakantie: "Geen breed draagvlak"

Een dik jaar geleden beklonk de Franse Gemeenschapsregering een akkoord over een grootschalige hervorming van de schoolvakanties vanaf het schooljaar 2022-2023. In die deal wordt onder meer de zomervakantie ingekort en worden de herfst- en krokusvakantie uitgebreid. Dat was het resultaat van een jarenlang debat in het zuiden van het land.

Naar aanleiding van die hervorming wilde Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) ook in het Vlaamse onderwijs wel eens zijn teen in het water steken, om de temperatuur  te checken voor een hervorming van de schoolvakanties. Hij vroeg daarom een advies aan de sociaal-economische raad van Vlaanderen (SERV) en aan de Vlaamse Onderwijsraad (Vlor), het overlegorgaan waarin zowat alle grote spelers van het onderwijs (koepels, directies, personeel, leerlingen, ...) vertegenwoordigd zijn.

Dat laatste advies is nu ook klaar. De algemene conclusie? "Bij de onderwijspartners blijkt er - in elk geval voorlopig - geen algemeen draagvlak te zijn voor een andere indeling van het schooljaar." Die conclusie is gebaseerd op grootschalige bevragingen bij de achterban van alle onderwijspartners die in de Vlor vertegenwoordigd zijn.

"In geen enkele organisatie was er een afgetekende meerderheid voor een reorganisatie, bij enkele organisaties is een duidelijke meerderheid tegen een inkorting van de zomervakantie en bij de andere organisaties zien we een meer gemengd beeld", staat te lezen in het rapport. 

De Vlor noemt een dergelijke maatregel "zeer ingrijpend, met een grote impact op onderwijs en de hele maatschappij" en ziet momenteel een gebrek aan wetenschappelijk bewijs voor het effect ervan. Daar komt nog eens bij dat het Vlaamse onderwijs net in crisismodus zit door onder meer het lerarentekort, de vluchtelingenopvang uit Oekraïne en een reeks andere grootschalige hervormingen.

Het verklaart waarom de Vlor adviseert "om het schooljaar nu niet te reorganiseren". Wel schuiven de onderwijspartners een reeks aanbevelingen naar voren. Zo vragen ze om de gevolgen van de reorganisatie in het Franstalige onderwijs goed op te volgen en te onderzoeken. 

Een van de argumenten voor een inkorting van de zomervakantie bijvoorbeeld ook dat de maatregel zou kunnen helpen om bij kwetsbare leerlingen "leerverlies" tijdens de zomervakantie aan te pakken: dat verlies is gemiddeld groter bij kansarme leerlingen. Volgens de Vlor is daar geen wetenschappelijk bewijs voor, maar is er wel degelijk nood aan "globale aanpak" van kansarmoede in het onderwijs, een grootschalig plan dus en geen geïsoleerde maatregelen.

Tot slot vraagt de Vlor in het advies aan Weyts een fatsoenlijk debat over welzijn in het onderwijs. Want veel mensen zien niet dat ook tijdens de zomervakantie veel leerkrachten en directies nog lang (of al vroeg weer) aan het werk zijn. "Hoe kan minder werkdruk en meer rust gegarandeerd worden tijdens de tussentijdse vakanties en ook voldoende volledige loskoppeling tijdens de zomer? Wat is 'vakantie' in onderwijs? (...) Draagt een reorganisatie van de onderwijstijd al dan niet bij tot een betere balans tussen school en vrije tijd?"

Eind april had de SERV al haar advies gepubliceerd. Ook die raad, waarin werkgevers- en werknemersorganisaties vertegenwoordigd zijn, vond dat er "eerst meer onderzoek en debat nodig is" over een ingrijpende hervorming van het schooljaar". En ook de SERV vond de aanpassing in Franstalig België "een unieke kans voor Vlaanderen om de maatschappelijke en economische effecten van een dergelijke hervorming te meten". Bottomline ook hier: stilletjes afwachten en goed naar de gevolgen bij Franstaligen kijken.