CHECK - Drie valse uitspraken over bombardement op winkelcentrum in Krementsjoek in Oekraïne

Op sociale media circuleert heel wat valse informatie over het bombardement op het winkelcentrum in Krementsjoek in Oekraïne. We nemen de opvallendste valse uitspraken onder de loep. 

Uitgebrande winkeletalages, mensen die door de rook naar buiten rennen en paniek op de parking van het winkelcentrum. Op Twitter, Facebook en Telegram zie je sinds gisteren verschillende foto’s en video’s over de Russische raketaanval op een winkelcentrum in Krementsjoek. Volgens de Oekraïense president Volodimir Zelenski waren er 1.000 mensen aanwezig op het moment van het bombardement.

Opnieuw doet zo’n grote aanval veel valse informatie opduiken op sociale media. De Russische autoriteiten en pro-Russische aanhangers proberen het bombardement te ontkennen of te minimaliseren. 

1. Neen, het winkelcentrum was niet al maanden gesloten

Een van de meest terugkerende claims is dat het winkelcentrum al enkele maanden zou gesloten zijn en er dus geen 1.000 mensen aanwezig konden zijn, zoals president Zelenski communiceerde. Ook het Russisch Ministerie van Defensie beweert dat het om een "niet-functionerend" winkelcentrum gaat op de berichtenapp Telegram en wil zo laten  uitschijnen dat het geen burgerslachtoffers gemaakt heeft.

Zo zou op Google al maanden staan dat het winkelcentrum Amstor "permanent gesloten" is. Als je het winkelcentrum opzoekt, zie je nu op Google inderdaad "permanent" of "tijdelijk gesloten" verschijnen. Het is niet duidelijk wanneer die informatie precies is toegevoegd, maar het is zeker dat het winkelcentrum wel degelijk open was tot en met gisteren.

Bijvoorbeeld: de eigenaar van herenkledingwinkel TOWN Kremenchuk, gelegen in het winkelcentrum, heeft gisteren nog een Facebook Story geplaatst waarop je een rek met hemden ziet. Het laatste bericht op dezelfde Facebookpagina dateert nog maar van enkele dagen geleden. In deze video op YouTube is te zien hoe een Oekraïense familie recent nog ging winkelen in het centrum.

Bron: Facebook TOWN Kremenchuk

2. Neen, de parking was niet leeg

Een ander vals argument dat circuleert is dat er "wel heel weinig auto’s op de parking staan voor een aanval waarbij 1.000 mensen aanwezig waren". Vooral onderstaande beelden zouden dat moeten aantonen.

Videospeler inladen...

Maar andere beelden, zoals onderstaande video, van vlak na het bombardement tonen dat de parking wel eerst voller stond. Je ziet dat mensen in hun auto’s stappen en wegrijden, wat verklaart waarom je op latere beelden minder auto’s ziet. Vlak voor de aanval is er een luchtalarm afgegaan, waardoor een deel van de bezoekers waarschijnlijk ook al vertrokken was. 

Of er exact 1.000 mensen aanwezig waren, weten we niet zeker. Toch zijn er genoeg aanwijzingen om te stellen dat het winkelcentrum wel degelijk open was en dus klanten kon ontvangen.

Het is niet de eerste keer dat de plaats van een bombardement als "niet-functionerend" wordt bestempeld door de Russen en hun aanhangers. Bij de aanval op de kinder- en kraamkliniek in Marioepol beweerden de Russen eveneens dat ze geen burgerslachtoffers hadden gemaakt. Volgens het Kremlin was het ziekenhuis al even niet meer operationeel en diende het de laatste weken als uitvalsbasis voor het extreemrechtse Azov-bataljon, maar dat klopte niet.

3. Neen, aanval is niet in scène gezet zoals ook beweerd werd over Boetsja

Op verschillende socialemediakanalen doken al snel vergelijkingen met de gebeurtenissen in Boetsja op. Tot op vandaag geloven veel mensen nog altijd onterecht dat de massamoord daar ofwel in scène is gezet, ofwel door het Oekraïense leger zelf werd georganiseerd. Dat een raket nu inslaat op een winkelcentrum waar burgers aanwezig zijn, is volgens hen dan ook een nieuw geval van propaganda. 

Maar ook nu is er geen sprake van opgezet spel bij de Oekraïners, dat bevestigde eigenlijk het Russisch Ministerie van Defensie zelf al. In een bericht op Telegram stelt het dat het een opslagplaats voor Amerikaanse en Europese munitie en wapens wou raken.

Conclusie

  • Op sociale media doen valse uitspraken de ronde over het bombardement op het winkelcentrum in Krementsjoek.

  • Er zouden geen 1.000 mensen aanwezig zijn geweest door een gebrek aan auto’s op de parkeerplaats en omdat het centrum al lang voor de aanval "permanent gesloten" zou zijn. 

  • Beelden en berichten op sociale media tonen aan dat het winkelcentrum wel degelijk tot en met gisteren geopend was en bezoekers had.

  • Ook wordt gezegd dat het in scène is gezet zoals ook foutief werd beweerd over de massamoord in Boetsja. Nochtans bevestigde het Russisch Ministerie van Defensie zelf al dat het op een vermeende munitieopslag nabij het centrum mikte. 

  • We beoordelen de claims die de aanval op het winkelcentrum ontkennen of minimaliseren dan ook als niet waar

Dit artikel is geschreven op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie.

Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.

Meer informatie over de factchecks van VRT NWS lees je in dit artikel.

Meest gelezen