Ondanks de bedreigingen zat de sfeer blijkbaar goed tussen president Biden en NAVO-topman Stoltenberg.
Copyright 2022 The Associated Press. All rights reserved

NAVO: "Rusland is meest directe bedreiging", VS versterkt militaire aanwezigheid in Europa

De NAVO beschouwt de autoritaire regimes zoals in Rusland en in China als uitdagingen. Dat staat in het nieuwe strategisch concept dat de alliantie heeft goedgekeurd op de speciale top in Madrid. Tegelijk heeft VS-president Joe Biden aangekondigd dat Amerika de militaire aanwezigheid in Europa fors gaat opdrijven. Biden wil dat de militaire alliantie klaar is om een antwoord te bieden op bedreigingen op zee, over land en in de lucht. 

In het vorige strategische concept van iets meer dan tien jaar geleden werd Rusland nog beschouwd als een partner van de NAVO. Nu staat er letterlijk in de tekst dat dat land "de belangrijkste en meest directe bedreiging voor de bondgenoten en voor vrede en stabiliteit in de Euro-Atlantische regio is". Dat slaat uiteraard op de Russische invasie in Oekraïne, maar ook op de militaire opbouw elders en de militaire integratie met Wit-Rusland. 

BELUISTER - Jens Franssen over het nieuwe concept van de NAVO:

AFP or licensors

Voor de eerste keer wordt ook China vermeld als uitdaging: "De ambities en militaire opbouw van China worden door de NAVO beschouwd als een bedreiging voor onze belangen, veiligheid en waarden". De alliantie zegt dat ze geen confrontatie zoekt met Rusland en China, maar wantrouwt de autoritaire regimes daar. 

In die optiek was ook opvallend dat de leiders van de bondgenoten uit het Verre Oosten en Oceanië aanwezig waren op de top in Madrid: de Australische premier Anthony Albanese, zijn Nieuw-Zeelandse collega Jacinda Ardern, de Japanse premier Fumio Kishida en de nieuwe Zuid-Koreaanse president Yoon Suk-yeol waren de gasten op de top.

NAVO-topman Stoltenberg (midden) verwelkomt Albanese, Kishida, Ardern en Yoon.
Copyright 2022 The Associated Press. All rights reserved

Oekraïne vecht voor zijn onafhankelijkheid, maar ook voor onze waarden en onze veiligheid

NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg

NAVO-topman Jens Stoltenberg hamerde nogmaals op het belang van artikel 5 van het NAVO-verdrag dat bijstand van alle lidstaten verzekert als een van hen wordt aangevallen. Dat geldt ook voor Finland en Zweden die nu door de alliantie officieel zijn uitgenodigd om lid van de NAVO te worden.

Anderzijds belooft Stoltenberg dat de NAVO "Oekraïne zal blijven steunen zo lang dat nodig is" en dat op de lange termijn wordt gedacht. De lidstaten willen ook helpen bij de wederopbouw van Oekraïne na de oorlog.

VS versterken troepenmacht in Europa

Eerder had VS-president Joe Biden in Madrid aangekondigd dat Amerika zijn militaire aanwezigheid in Europa fors gaat optrekken. Zo gaan er versterkingen naar Spanje, Polen en het Verenigd Koninkrijk, maar zal de capaciteit ook worden uitgebreid in de Baltische republieken (voormalige sovjetrepublieken), Duitsland, Roemenië en Italië. 

Zo zal het aantal torpedojagers of "destroyers" op de marinebasis van Rota, in het zuiden van Spanje, worden verhoogd van vier naar zes. Dat vergroot fors de vuurkracht, want die schepen zijn zwaar bewapend met raketten.

Amerikaanse destroyers in de Spaanse haven van Rota.

In Groot-Brittannië worden twee extra eenheden F35-gevechtsvliegtuigen gestationeerd. En in Polen komt er een permanent hoofdkwartier van het vijfde leger, het "5th Army".  Het is de eerste keer dat de VS-troepen permanent gelegerd zullen worden in Oost-Europa. 

Tot nu toe gebeurde dat op rotatiebasis om Rusland niet voor het hoofd te stoten. In Roemenië zullen nog eens 5.000 extra soldaten worden gelegerd en ook in de Baltische staten zullen VS-troepen aanwezig zijn om Russische agressie te ontraden. Joe Biden wees er ook op dat dit jaar al 20.000 extra manschappen naar Europa zijn gestuurd, naar aanleiding van de Russische invasie in Oekraïne. 

BEKIJK - President Biden kondigt een uitbreiding van de militaire aanwezigheid in Europa aan:

Videospeler inladen...

Dit is een duidelijke boodschap: de NAVO is sterk én verenigd 

Amerikaans president Joe Biden

Biden zegt dat de versterkte Amerikaanse aanwezigheid in Europa een antwoord biedt aan de dreiging, na de Russische invasie van Oekraïne. Volgens de Amerikaanse president is het ook een duidelijk bewijs van de eenheid van de alliantie. "De NAVO is meer nodig dan ooit", zei Biden. 

De NAVO-top in Madrid is de belangrijkste van de laatste decennia. Eerder al gaf Turkije zijn verzet op tegen lidmaatschap voor Finland en Zweden. De individuele lidstaten moeten die toetreding nog goedkeuren, maar dat zal naar verwachting snel gebeuren. 

Secretaris-generaal Jens Stoltenberg zegt dat de top in Madrid plaatsvindt op het moment van de grootste veiligheidscrisis sinds de Tweede Wereldoorlog. Volgens Stoltenberg is de wereld gevaarlijker geworden, omdat autoritaire regimes zoals Rusland en China openlijk de internationale regels uitdagen. 

De NAVO werd in 1949 opgericht met als doel de agressie van de communistische Sovjet-Unie tegen het democratische West-Europa te ontraden. Na de Koude Oorlog werd de alliantie een "ordehandhaver" in Europa met interventie in de oorlogen in Bosnië en Kosovo, en nadien in Afghanistan. Na de terugtrekking uit dat land en de Russische invasie in Oekraïne keert de NAVO deels terug naar haar kerntaak: het beschermen van de bondgenoten in Europa tegen Rusland, maar nu komt daar dus ook een breder kader bij met het benoemen van China.

Oekraïne heeft vijf miljard per maand nodig

De Oekraïense president zelf zei in zijn speech dat Rusland het niet bij Oekraïne zal houden. "De vraag is wie (welk land) de volgende zal zijn" zei Zelenski. Volgens hem wil Rusland na Oekraïne ook andere Europese landen in het vizier nemen, zoals bijvoorbeeld de Baltische republieken Estland, Letland en Litouwen. De Oekraïense president zei ook dat zijn land wapens nodig heeft en geld, om de strijd voort te zetten. Hij had het over vijf miljard dollar per maand. 

Russische diplomaten zeggen dat de NAVO-top in Madrid wat ze noemen de "agressiviteit van de NAVO tegen Rusland" bevestigt. Volgens Amerikaanse bronnen is er over hun versterkte militaire aanwezigheid in Europa niet met Moskou gecommuniceerd. Ook China is niet erg tevreden en verwijt de NAVO-lidstaten "een Koude Oorlog-mentaliteit". 

Indonesische president Widodo bemiddelt tussen Kiev en Moskou

De Indonesische president Joko Widodo is vandaag aangekomen in de Oekraïense hoofdstad Kiev. Widodo komt uit de Beierse Alpen waar hij eerder aanwezig was op de top van de G-7. Hij zou een brief van de Oekraïense president Volodimir Zelenski meebrengen voor zijn latere bezoek aan Moskou.

Widodo is roterend hoofd van de G-20, een grote groep van ontwikkelde en ontwikkelende landen, waarvan Indonesië er een is. Hij heeft ook een groot belang bij bemiddeling: Indonesië is een van die landen die erg afhankelijk zijn van de nu gestokte uitvoer van graan vanuit Oekraïne en Rusland. Na China, India en de Verenigde Staten is Indonesië met 270 miljoen inwoners het meest bevolkte land te wereld. Widodo is de eerste Aziatische leider die Oekraïne bezoekt sinds de Russische invasie in februari.

Meest gelezen