Belgische ngo-medewerker in Iraanse cel: "Al 5 maanden in volledige afzondering, met constant licht aan in zijn cel"

Sinds februari zit de Belgische ngo-medewerker Olivier Vandecasteele vast in een Iraanse cel. Volgens zijn familie is er geen enkel motief voor zijn opsluiting. Vandaag heeft de Kamercommissie Buitenlandse Betrekkingen zich over een wetsvoorstel gebogen dat het mogelijk moet maken om gevangenen tussen ons land en Iran uit te wisselen. Het is onduidelijk of deze arrestatie daar voor iets tussen zit.

Buitenlandse Zaken bevestigt dat de medewerker van de hulporganisatie is opgepakt in de nacht van 24 op 25 februari. Sindsdien zit hij in een cel in de Iraanse hoofdstad Teheran. Om wie het juist gaat en waarom hij werd opgepakt, kon eerst niet worden meegedeeld. Nu blijkt dat het om Olivier Vandecasteele gaat. 

 Vandecasteele heeft als humanitaire medewerker jarenlang in Afghanistan gewerkt en was sinds 2015 actief in Iran als 'country director' voor verschillende niet-gouvernementele organisaties (ngo's). 

Hij ijverde voor het versterken van de contacten tussen de Iraanse autoriteiten en de grote internationale donoren zoals de Europese Unie, de Verenigde Naties en andere internationale organisaties.

 "Zo heeft hij een significante bijdrage geleverd aan het succes van ontwikkelingsmissies en de toegang tot basisgezondheidszorg voor de Afghaanse bevolking die naar Iran is geïmmigreerd", luidt het in de mededeling van zijn familie. 

We weten dat de reputatie van deze gevangenis niet zo goed is

Olivier Van Steirtegem (vriend van Olivier Vandecasteele)

Vandecasteele zit in volledige isolatie in de gevangenis. De familie had éénmaal contact met hem, maar hij heeft geen contact met zijn Iraanse advocaten. Door het slechte eten heeft hij veel gewicht verloren en heeft hij gezondheidsproblemen, aldus nog de familie.

"We weten dat de reputatie van deze gevangenis niet zo goed is", zegt Olivier Van Steirtegem, een vriend van Vandecasteele, aan VRT NWS. "Olivier zit al vijf maanden in volledige afzondering, met het licht in zijn cel constant aan." Volgens hem gaat Vandecasteele ook nooit naar buiten, waardoor zijn moraal volgens hem superslecht moet zijn.

BEKIJK - Het interview met Olivier Van Steirtegem, een vriend van Olivier Vandecasteele:

Videospeler inladen...

Het is alleszins niet de eerste persoon met Belgische link die vastgehouden wordt in Iran. Ook de Zweeds-Iraanse professor Ahmadreza Djalali, die gastprofessor was aan de Vrije Universiteit Brussel, zit er al sinds 2016 in de gevangenis. Hij werd opgepakt op verdenking van spionage en is ter dood veroordeeld. 

Ons land wijst overigens al geruime tijd op de gevaren van een reis naar Iran. "Alle reizen naar Iran worden ten stelligste afgeraden", staat onder meer in het reisadvies van Buitenlandse Zaken. "Belgische onderdanen dienen zich bewust te zijn van het risico op verhoren en willekeurige arrestaties."

Gevangenenruil

Of het ook hier om een willekeurige arrestatie gaat, kan niet worden bevestigd. Zeker is wel dat ons land werkt aan een verdrag "ter overbrenging van gevonniste personen". Met andere woorden: een verdrag om criminelen uit te wisselen met onder meer Iran. Vandaag heeft de Kamercommissie Buitenlandse Betrekkingen zich over het wetsontwerp gebogen. Morgen wordt erover gestemd. 

Eerder was al de link gelegd met een mogelijke ruil tussen Djalali en de Iraanse diplomaat en veroordeelde terrorist Assadollah Assadi. Hij was het brein achter een geplande aanslag op een massabijeenkomst van de Iraanse oppositie in Parijs en kreeg daarvoor een gevangenisstraf van 20 jaar.

De woordvoerder van minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD) liet op vraag van onze redactie afgelopen vrijdag nog weten dat het kabinet geen verband legt tussen het verdrag en de zaak-Djalali. Of er wel een verband is met de Belgische ngo-medewerker is niet duidelijk.

Hoe dan ook is het niet zeker dat er een meerderheid bestaat voor zo'n gevangenenruil. N-VA-Kamerfractieleider Peter De Roover was eerder erg kritisch voor een mogelijke ruil met een veroordeelde terrorist. "Als het de bedoeling zou zijn om hem (Assadi, red.) uit te leveren, dan maken wij ons daar grote zorgen over. Dat zou internationaal een heel slecht signaal zijn", stelde hij. Zowel vanuit de oppositie als de meerderheid waren er vandaag veel kritische vragen over het verdrag.

BEKIJK- "We zullen er alles aan doen om deze persoon te helpen", zegt minister van Justitie Van Quickenborne (Open VLD):

Videospeler inladen...

Er is ook veel kritiek bij de Iraanse oppositie in ons land. Zij spreken van een "beschamend verdrag met het Iraanse regime dat enkel is ontworpen om een veroordeelde terrorist vrij te krijgen".

"Iran gebruikt al 40 jaar lang gijzelingen om druk uit te oefenen op de westerse gemeenschap", zegt Rik Vanreusel, advocaat van de Iraanse oppositie, vanavond in "Terzake" op Canvas. "De vraag is of we daar moeten in meegaan."

"Eén ding is zeker: dit verdrag gaat ons niet beschermen tegen nieuwe gijzelingen. Je kan geen afspraken maken met Iran. Iran doet wat het wil", zegt Vanreusel. 

"De vraag is ook of de volgende geplande bomaanslag in Europa niet opnieuw van het brein Assadi afkomstig zal zijn, of van een opvolger. Assadi zal in Iran geframed worden als iemand die totaal onschuldig in onze cel zat en als een volksheld worden onthaald."

Herbekijk het volledige gesprek uit "Terzake":

Videospeler inladen...

Meest gelezen