CHECK - Van een oorlogstank tot valse schotwonden: nepberichten over Nederlands boerenprotest miljoenen keren bekeken

In de marge van de boerenprotesten in Nederland doen verschillende nepberichten de ronde. Zo zouden boze boeren een oorlogstank inzetten bij blokkades en moet een geschminkte schotwonde bewijs leveren van het buitensporig politiegeweld. Allebei niet waar. De beelden worden wel tienduizenden keren gedeeld op sociale media en zijn intussen al miljoenen keren bekeken. Wij zetten vier nepverhalen op een rij. 

1. Neen, boeren kochten geen tank om distributiecentra te blokkeren

Het zijn beelden die bijna aan Oekraïne doen denken. Een oplegger ontscheept een tank die vervolgens het asfalt op rijdt. "Dus euhm... Nederlandse boeren hebben een tank gekocht om distributiecentra mee te blokkeren", tweette de Canadese journalist Keean Bexte woensdag. 

Bexte werkt onder andere voor de alternatieve nieuwssite The Counter Signal en geniet grote bekendheid onder complotdenkers. Zo zamelde hij onlangs 8.000 Canadese dollar in om zelf naar Nederland af te reizen. Zijn bericht over de zogenaamd aangekochte tank werd al meer dan 10.000 keer gedeeld en al zeker 32.000 keer geliket. De video werd al 1,3 miljoen keer bekeken. 

Zijn mosterd ging Bexte halen bij een zekere Henkjan die als eerste het gerucht verspreidde met een tweet die ook meldde dat het om boeren in de Achterhoek ging, een streek in het oosten van Nederland.

Het is betwijfelbaar dat Nederlandse boeren zomaar een tank op de kop zouden kunnen tikken, vooral omdat het exemplaar uit de video een authentieke, Amerikaanse Sherman Fireflytank uit Wereldoorlog II is.  De tank met haar opvallende rode letter 34 op de zijkant staat ook op een website die alle nog bestaande exemplaren van dit soort tanks oplijst. 

Een Shermantank met exact dezelfde rode 34 en opschrift T-212598, is ook te zien op de Facebookpagina van Classic MV's. Sterker, in enkele video's zien we de tank op exact dezelfde locatie rijden als die in het filmpje dat Bexte deelde. 

Via de Facebookpagina van Classic MV's weten we dat het voertuig van hen is en dat de tank regelmatig wordt verplaatst voor historische evenementen zoals de herdenking van 75 jaar bevrijding van Ommen, een dorp in Nederland, of een militaire beurs in Groot-Brittannië. Die verplaatsting gebeurt ook elke keer met de witte vrachtwagen met lange oplegger die we in de video zien. Het gaat met andere woorden niet om een vrachtwagen van boeren, maar die van de eigenaar en verzamelaar.  

Op onderstaande post van 29 juni zien we de tank op dezelfde oplegger en op dezelfde locatie als in de video met een duidelijke omschrijving van de verplaatsing bij: 

Op het account staat daarnaast dat Classic MV's gevestigd is in Haaksbergen, een dorp in de provincie Overijssel. Het profiel deelt opvallend vaak berichten van Dijkstra Plastics, een verpakkingsproducent in diezelfde gemeente. Een van de foto's van de Shermantank werd ook genomen door een zekere Auke Dijkstra. Er lijkt met andere woorden een link tussen de firma Dijkstra en tankeigenaar Classic MV's.

Als we via Google Streetview het adres van Dijkstra Plastics opzoeken, zien we dat de plaats waar de video van de zogenaamd aangekochte tank werd opgenomen, zich iets verderop in de straat bevindt. 

De Industriestraat in Haaksbergen is waar Dijkstra Plastics is gevestigd én waar de video met de Shermantank werd opgenomen. Wellicht is iemand van het bedrijf dus ook de eigenaar van het historisch verzamelobject.

Ook op andere foto's zien we deze plaats terug. Aan het factcheckplatform LeadStories bevestigt Auke Dijkstra dat hij de eigenaar van de tank in Haaksbergen is. De video die Bexte deelt, toont met andere woorden geen Sherman die door boeren gekocht werd en naar een distributiecentrum rijdt, maar gewoon een verzamelobject dat na een evenement terug op stal gaat. 

De claim dat protesterende boeren een tank hebben is dus onwaar.

2. Neen, dit zijn geen beelden van undercoveragenten tijdens het boerenprotest

Ook deze tweet van een anoniem acount 'Jesus is coming' over het boerenprotest gaat wereldwijd viraal: De video in de tweet werd al meer een  miljoen keer bekeken en bijna 20.000 keer gedeeld. In de video merken demonstranten dat er ‘romeo’s’ onder hen zijn (agenten in burgerkleding die zich mengen onder de relschoppers, nvdr.). De demonstranten achtervolgen ze en de agenten vluchten naar de politiecombi en blazen de aftocht.

In de virale video zien we echter niet het boerenprotest, dat momenteel volop aan de gang is, maar een coronaprotest van twee jaar geleden. De beelden werden gemaakt op 20 augustus 2020 in Den Haag en verschenen toen op Twitter en in Nederlandse media, nu worden ze dus opnieuw opgerakeld en gaan ze de wereld rond.

Het gaat om de Aanhoudingseenheid van de Nederlandse politie. Hun opdracht wordt op de politiewebsite als volgt omschreven: ‘De AE loopt meestal in burgerkleding tussen demonstranten. Zo vallen deze politiecollega's niet op en kunnen ze zien of er strafbare feiten worden gepleegd en wie de onruststokers zijn. Het doel van de AE is om de grootste raddraaiers te isoleren en te arresteren om zo de rust te herstellen.’ 

Vermoedelijk is de eenheid nu ook actief tijdens de boerenprotesten. Alleen toont deze virale video geen beelden van nu maar wel van twee jaar geleden. 

 

3. Neen, dit is geen foto van schotwond "door politiekogel"

Onderstaande foto van een schotwonde doet eveneens de ronde. Het zou moeten bewijzen dat de politie iemand geraakt heeft tijdens een boerenprotest afgelopen dinsdag. En ja, de politie heeft toen in Heerenveen schoten gelost, maar in werkelijkheid raakte er niemand gewond. De foto van de schotwonde wordt ondermeer gedeeld onder een artikel van NRC over het incident

Maar de foto is dus niet echt. Hij komt van de website Bloed-serieus, zo laat collega-journalist van het Nederlandse Nieuwsuur, Rudy Bouma, weten via sociale media. Via die website kan je trauma-acteurs huren. Een trauma-acteur speelt een persoon in een medische noodsituatie en gebruikt daarvoor bijvoorbeeld professionele schmink en grime.

Deze foto toont dus zeker niet een schotwonde die iemand heeft opgelopen bij het huidige protest. 

4. Neen, deze foto is niet van de huidige boerenprotesten

Een laatste vals bericht betreft opnieuw een oude foto. Onderstaand beeld werd sinds dinsdag al bijna 20.000 keer gedeeld op Twitter, maar dateert niet van de huidige protesten in Nederland. Het is een foto van een van de eerste Nederlandse boerenprotesten in 2019 naar aanleiding van de stikstofcrisis.

De foto is genomen door fotograaf Jasper Nijland, die de foto op 18 oktober 2019 op zijn Instagrampagina plaatste. Ook internationale media, zoals deze Russische en Griekse websites, gebruikten de foto foutief als illustratie voor de protesten die nu in Nederland plaatsvinden.

En ook hier weer: neen, dit is geen foto die recent werd genomen, wel in 2019 bij eerder protest van boeren. 

Dit artikel is geschreven op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie.

Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.

Meer informatie over de factchecks van VRT NWS lees je in dit artikel.

Meest gelezen