Een Oekraïense boer bij zijn oogst in de regio Donetsk.
Copyright 2022 The Associated Press. All rights reserved

Nu eerste graanschip is vertrokken uit Oekraïne: hoop voor arme landen, maar ons brood wordt niet meteen goedkoper

Het eerste cargoschip met graan is vertrokken vanuit de haven van Odessa in Oekraïne. Zo komt de graanhandel in de Zwarte Zee voor het eerst sinds de Russische inval weer op gang. De beurzen reageren voorzichtig positief, maar een snelle daling van de graanprijs hoeven we voorlopig niet te verwachten, en van de broodprijs al helemaal niet.

Na weken onderhandeling tussen Rusland en Oekraïne is vanmorgen het eerste schip met graan vertrokken vanuit de haven van Odessa, die nog in Oekraïense handen is. Voor het eerst sinds de Russische inval in Oekraïne komt de graanexport vanuit de Zwarte Zee zo weer op gang.

Dat is goed nieuws voor de wereldwijde graanvoorraad, want zowel Oekraïne als Rusland is een belangrijke producent van graan. "Ze exporteren naar heel veel verschillende landen, die ervan afhankelijk zijn voor hun voedselvoorziening", weet Liesbet Vranken, professor Landbouweconomie aan de KU Leuven. 

Zullen de graanprijzen zakken?

Vranken benadrukt dat één schip vooral symbolisch van tel is. "Het is te hopen dat nog veel meer schepen zullen kunnen vertrekken. Als het bij dat ene schip blijft, zal het een druppel op een hete plaat geweest zijn."

Dat lijken ook de beurzen ervan te denken. "De beurs is opengegaan en het eerste Oekraïense graanschip heeft eigenlijk toch maar een beperkt effect op de graanprijzen", zegt François Huyghe, economisch adviseur bij Boerenbond. "De prijzen dalen maar een beetje, omdat er nog grote onzekerheid is. Eén zwaluw maakt de lente niet." 

BEKIJK - "We verwachten dat het niet in verhouding zal dalen", zegt Jacques Viaene, landbouweconoom:

Videospeler inladen...

Het eerste Oekraïense graanschip heeft toch maar een beperkt effect op de graanprijzen

François Huyghe, economisch adviseur bij de Boerenbond

De 26.000 ton graan is namelijk maar een fractie van wat er nog in Oekraïne ligt te wachten om geëxporteerd te worden. "Er ligt nog meer dan 20 miljoen ton graan in Oekraïne. Er zijn dus nog heel wat schepen nodig om dat graan daar weg te krijgen."

Bovendien is het ook nog niet zeker wat de graanteelt in de rest van de wereld zal opleveren. "We moeten nog afwachten wat de oogsten in het noordelijk halfrond, in de VS, Canada, maar ook Europa opleveren om te zien op welk niveau de uiteindelijk prijzen belanden", voegt Huyghe toe. "We moeten bijvoorbeeld afwachten wat voor gevolgen de hele hoge temperaturen in Frankrijk hebben voor de graanoogst. Dat is allemaal nog niet zo duidelijk momenteel.  "

We moeten afwachten wat voor gevolgen de hele hoge temperaturen in Frankrijk hebben voor de graanoogst

François Huyghe, economisch adviseur bij de Boerenbond

Wat met de prijs van een brood?

De marktprijs van graan blijft zo op een aanzienlijk hoger niveau dan vorig jaar voor de Russische inval in Oekraïne. "Hopelijk zal dit de stijging op z'n minst wat afvlakken, maar andere factoren spelen absoluut ook een rol", weet professor Vranken. 

"De stijgende energieprijzen vertalen zich heel fel in hogere voedselprijzen. Je hebt energie nodig om je tractor op het veld te laten rijden, om producten koel te bewaren, maar ook de prijs van bemestingsmiddelen hangt heel erg af van de energieprijs."

Zeker op korte termijn gaat dit eerste schip niet veel impact hebben op de broodprijs

De prijs van een brood zal daardoor, ook in ons land, niet meteen dalen. "Op zich is het goed nieuws dat dat schip vertrokken is, maar zeker op korte termijn gaat dat niet veel impact hebben op de broodprijs", zegt Bart Ceulemans van de Bakkersfederatie. 

"We zitten nog altijd met hoge loonkosten die maar blijven stijgen en torenhoge energieprijzen. Dat maakt dat de broodprijs niet direct zal zakken en in het slechtste geval zelfs nog zal stijgen."

Hoop voor voedselvoorziening in armere landen?

De prijzen mogen dan hoog blijven, het eerste graanschip vanuit Oekraïne is een teken van hoop voor de voedselvoorziening in armere landen in Afrika en in het Midden-Oosten. "Landen als Egypte, Indonesië, Pakistan, Bangladesh, Libanon zijn bijvoorbeeld landen die sterk afhangen van die graanexport uit Rusland en Oekraïne", zegt Vranken.

"Dat zijn ook landen waar inwoners een heel groot deel van hun gezinsbudget aan voeding uitgeven. Als er een beperkt aanbod aan graan is en de graanprijzen blijven hoog, dan worden zij wel heel hard getroffen natuurlijk. Als de handel weer opgestart kan worden en de prijzen zo weer wat stabiliseren of hopelijk zelfs dalen, dan is dat voor die inwoners heel belangrijk." 

Het eerste schip met Oekraïens graan is momenteel op weg naar Libanon.

Meest gelezen