Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved.

Na machtsovername taliban: steeds meer Afghanen vluchten weer naar Europa en ons land

Het voorbije jaar zijn er veel meer Afghanen die asiel vroegen in ons land dan de jaren ervoor. Alleen in 2015, het jaar van de zogenoemde vluchtelingencrisis, waren het er meer. Vorig jaar heroverden de taliban het hele land en sindsdien komen er ook meer hoogopgeleide Afghanen bescherming zoeken. Daarnaast blijven ook Syriërs, Palestijnen en Eritreeërs asiel vragen. Het zijn allemaal nationaliteiten met een hoge beschermingsnood. Ruim de helft van alle asielzoekers in ons land, krijgt ook een erkenning als vluchteling. 

Precies een jaar geleden kregen de taliban ook het laatste stuk Afghanistan in handen. Vanop de luchthaven in hoofdstad Kaboel werd in allerijl een reddingsoperatie op poten gezet. De VS en Europese landen probeerden zoveel mogelijk onderdanen het land uit te krijgen en in hun spoor ook Afghanen die voor buitenlanders gewerkt hadden en mensenrechtenactivisten.

De voorbije maanden bleven nog heel wat Afghanen op eigen krachten naar Europa komen. In het najaar van 2021 en de eerste helft van dit jaar kwamen er beduidend meer aan dan de jaren ervoor. Alleen in het jaar van de zogenoemde vluchtelingencrisis waren het er nog meer.

"De groep die aankomt, is ietwat anders", zegt Commissaris-Generaal voor de Vluchtelingen en Staatlozen Dirk Van Den Bulck. "Er zijn nu veel meer hoogopgeleide Afghanen bij die hun land ontvlucht zijn."

Velen van hen zijn jarenlang in hun land gebleven uit engagement. "Ook vóór augustus van vorig jaar liepen ze vaak al grote risico's door gerichte aanslagen", verduidelijkt Van Den Bulck. Maar toen konden ze in sommige gebieden nog werken met de hoop op betere mensen- en vrouwenrechten. Na de herovering van de taliban werd het té gevaarlijk en vluchtten ook zij. 

Toch krijgen sinds maart van dit jaar weer honderden Afghaanse asielzoekers in ons land een weigering. Zij mogen dus niet blijven. "Afghanistan kent een zekere stabiliteit onder de taliban, er is geen willekeurig oorlogsgeweld meer", legt Van Den Bulck uit. "Alleen wie kan aantonen dat zij of hij geviseerd wordt door het regime en dus persoonlijk gevaar loopt op vervolging of foltering komt in aanmerking voor bescherming." Dat zijn er veel, maar verre van allemaal.

Diversiteit aan andere nationaliteiten

Na de Afghanen zijn het vooral Syriërs, Palestijnen en Eritreeërs die om asiel vragen. En dat blijken allemaal nationaliteiten met een hoge beschermingsnood. 

"Maar eigenlijk is het opvallend dat asielzoekers tegenwoordig uit heel uiteenlopende landen komen", voegt Van Den Bulck, "en de beschermingsnood is net zo divers. Als je alle asielzoekers samen neemt, dan blijkt ruim de helft recht te hebben op een erkenning als vluchteling."

Op en neer en op en neer...

Het aantal nieuwe asielzoekers fluctueert enorm in de tijd. In 1999-2000 was er een piek van asielzoekers uit de balkanlanden. In de jaren erna daalden de cijfers, en stegen en daalden dan weer. 

In 2015 was er ook een piek met 39.064 asielverzoeken, vooral van Syrische vluchtelingen, Irakezen en Afghanen. In de daaropvolgende jaren halveerden die cijfers weer.

In 2019, het jaar voor de coronacrisis, steeg het aantal opnieuw: 23.379 asielzoekers arriveerden. In de eerste helft van dit jaar zijn er meer nieuwe asielzoekers dan in de eerste helft van 2019.  Het cijfer zal dit jaar dus waarschijnlijk weer hoger liggen. 

En strikt genomen zijn er dit jaar al meer asielzoekers dan ooit. Want de Oekraïense vluchtelingen worden hier niet meegerekend omdat ze geen procedure hoeven te doorlopen en meteen een tijdelijke erkenning van een jaar krijgen. Sinds de inval van Rusland eind februari, kregen zo'n 52.500 Oekraïense vluchtelingen onderdak in ons land. 

Meest gelezen