Sacheen Littlefeather weigert de Oscar in naam van Marlon Brando in 1973.

50 jaar na boegeroep op Oscars: Amerikaans-Indiaanse actrice krijgt eerherstel 

De Academy of Motion Picture Arts en Sciences, de organisatie achter de Oscars, heeft haar excuses aangeboden aan de Amerikaans-Indiaanse actrice Sacheen Littlefeather. In 1973 weigerde ze in naam van acteur Marlon Brando diens prijs vanwege de stereotiepe benadering van inheemse Amerikanen in films. Ze werd op boegeroep onthaald en kreeg ook heel wat professionele en persoonlijke kritiek. "Uw moed is veel te lang niet erkend", schrijft de Academy nu. Littlefeather zelf reageert met humor.

In 1973 won acteur Marlon Brando de Oscar voor beste acteur voor zijn rol als maffiabaas Vito Corleone in "The Godfather" van Francis Ford Coppola. Brando weigerde echter zijn Oscar in ontvangst te nemen, hij was het niet eens met de manier waarop Hollywood Native Americans, de oorspronkelijke inwoners van het Amerikaanse continent, afbeeldde in films. De acteur daagde niet op, maar stuurde Sacheen Littlefeather, een onbekende actrice met inheemse Amerikaanse roots. Zij weigerde de Oscar in zijn plaats. Tijdens haar toespraak werd ze uitgejouwd.

Bekijk hier hoe Sacheen Littlefeather de Oscar in naam van Marlon Brando weigert:

Marlon Brando had een lange speech voorbereid, maar Littlefeather moest van de organisatie haar toespraak beperken tot 60 seconden. Littlefeather stelde zichzelf voor ter vervanging van Brando en vertelde het publiek dat "hij tot zijn grote spijt deze genereuze award niet in ontvangst kan nemen. En de redenen daarvoor zijn de behandeling van Amerikaanse Indianen vandaag door de film- en televisie-industrie, en de recente gebeurtenissen in Wounded Knee." Ze verwees naar de bezetting van het dorp Wounded Knee door jonge Native Americans die meer rechten eisten en het gewelddadige optreden van federale agenten.

De Oscarceremonie werd rechtstreeks uitgezonden op televisie, ongeveer 85 miljoen mensen zagen de boodschap van Marlon Brando, vertolkt door Littlefeather. Het was volgens kenners de eerste keer in de geschiedenis van de Oscars dat sterren een politieke boodschap in hun toespraak staken, iets wat vandaag de dag nog altijd gebeurt.

Veiligheidsagenten

Littlefeather zelf werd door het publiek getrakteerd op boegeroep, en ook achter de schermen werd ze scheef bekeken. Ze moest het podium verlaten met twee veiligheidsagenten. In 2020 vertelde ze aan de BBC dat dat misschien maar goed was ook. Acteur John Wayne was furieus backstage. "Hij was boos op Marlon en boos op mij en wilde mij zelf van het podium halen", klonk het. Wayne werd tegengehouden door zes veiligheidsagenten.

Acteurs Roger Moore en Liv Ullmann (links) en Sacheen Littlefeather (rechts) tijdens de ceremonie in 1973.

Ook nadien werd het optreden van Littlefeather gehekeld, ze ontving bedreigingen en riskeerde zelfs een arrestatie. Ze kreeg ook heel wat persoonlijke kritiek te slikken. Zo waren er roddels dat ze niet écht inheems Amerikaans was, maar dat ze gewoon had toegezegd om de toespraak te geven omdat dat haar acteercarrière zou helpen. Er waren ook geruchten dat ze een relatie gehad zou hebben met Marlon Brando. Volgens Littlefeather kloppen al die beweringen niet.

Academy: "Uw moed is veel te lang niet erkend"

Bijna 50 jaar later krijgt Sacheen Littlefeather, nu 75, dan toch eerherstel. "De misstanden die u heeft ondergaan vanwege dit statement waren ongewild en ongerechtvaardigd", zegt de Academy of Motion Picture Arts en Sciences in een brief. "De emotionele last die u hebt gedragen en de kosten voor uw eigen carrière in onze sector zijn onherstelbaar", schrijft toenmalig voorzitter David Rubin. "De moed die u heeft getoond, is veel te lang niet erkend. Hier bieden wij onze oprechte excuses voor aan en uiten we onze diepste bewondering voor."

De emotionele last die u hebt gedragen en de kosten voor uw eigen carrière in onze sector zijn onherstelbaar.

Academy of Motion Picture Arts and Sciences

De Academy verstuurde de excuses al in juni persoonlijk naar Littlefeather. Het nieuws werd gisteren pas openbaar gemaakt, samen met de aankondiging van een speciaal evenement op 17 september in het Academy Awards Museum in Los Angeles. Daar zal Littlefeather geëerd  worden. Het wordt een avond van "conversatie, verzoening en viering", volgens de Academy. De organisatie zal zich op dat moment ook formeel verontschuldigen. Er zal debat zijn over de manier waarop Native Americans op het scherm worden voorgesteld, Littlefeather zelf zal ook terugblikken op wat er in 1973 gebeurd is.

Littlefeather: "Nooit gedacht dat ik deze dag zou meemaken"

"Ik was stomverbaasd, ik dacht nooit dat ik de dag zou meemaken dat zoiets zou gebeuren", vertelde Littlefeather aan Hollywood Reporter. "Toen ik in 1973 op het podium stond, stond ik daar helemaal alleen. Nu is er een programma met zoveel Native American artiesten. Dit is een droom die uitkomt. Het is hartverwarmend om te zien hoeveel er veranderd is sinds ik 50 jaar geleden die weigeringstoespraak gaf."

En dat het zo lang geduurd heeft? "Wij indianen zijn een heel geduldig volk. Het was slechts 50 jaar", aldus Littlefeather. "We moeten ons gevoel voor humor wat dit betreft altijd behouden. Het is ons overlevingsmechanisme", legde ze uit.

Sacheen Littlefeather (midden op de foto) in 2010.
2010 Getty Images

Meest gelezen