Haven van Gent wil investeren in grootschalige opvang en verscheping van CO2

Na Antwerpen wil nu ook de haven van Gent een installatie bouwen om de CO2 van de havenindustrie op te vangen en te verschepen. "Want anders kunnen we nooit klimaatneutraal worden", klinkt het in Gent. De haven start een haalbaarheidsstudie op, samen met gasnetbeheerder Fluxys en staalfabrikant ArcelorMittal. Het doel is de installatie klaar te hebben in 2027.

"Ghent Carbon Hub", dat is de naam van de installatie voor CO2-opvang die er zou komen in de haven van Gent. Beter gezegd, in het Gentse deel van North Sea Port, de fusiehaven van Gent, Terneuzen en Vlissingen. Per jaar zou de installatie zes miljoen ton CO2 moeten verwerken, volgens de initiatiefnemers goed voor vijftien procent van de totale industriële CO2-uitstoot in België. 

CO2: return to sender

Simpel gezegd zou het project als volgt werken: de CO2 die vrijkomt bij de industrie wordt opgevangen. Die CO2, een (broeikas)gas, wordt vloeibaar gemaakt om kleiner te worden in volume en dan opgeslagen in een tank in de haven. Van daar wordt de vloeistof verscheept naar gasproducerende landen als Nederland, Noorwegen of het Verenigd Koninkrijk, om er opgeslagen te worden in hun lege gasvelden. De CO2 keert dus als het ware terug naar waar hij vandaan komt: in de bodem. 

Het hele project heet in het jargon CCS, Carbon Capture and Storage (CO2-opvang en opslag), en klinkt misschien als sciencefiction maar het proces wordt stilaan concreter. Ook de haven van Antwerpen ontwikkelt zo'n systeem, daar is de fase van de haalbaarheidsstudie al voorbij. De (grootschalige) opslag van CO2 in lege gasvelden staat nog in de kinderschoenen, kleinere projecten zijn er wel al, bijvoorbeeld in Nederland.

Klimaatdoelstellingen halen

"De doelstellingen voor CO2-reductie voor 2030 en 2050 zijn duidelijk", zegt Daan Schalck, CEO van North Sea Port. "Wij hebben als haven ook al uitgesproken dat wij klimaatneutraal willen zijn tegen 2050 en zonder deze investering zal dat nooit lukken." 

Schalck rekent voor: "De jaarlijkse CO2-uitstoot van de hele North Sea Port bedraagt 22 miljoen ton. Dit project heeft een potentieel van 6 miljoen ton CO2-reductie. Aan de Nederlandse kant is er een project met een potentieel van 3 miljoen ton CO2-reductie. Reken daar nog de CO2-besparing bij van onze industriële processen, en je komt aan een totale reductie van de helft van onze CO2-uitstoot."

Niet goedkoop

De investering in de geplande Ghent Carbon Hub kost een flinke duit, legt Schalck uit.  "Je hebt een investering nodig in de afvang (de opvang van de CO2, nvdr), bij het industriële bedrijf zelf. Dan heb je investeringen nodig om het gas vloeibaar te maken. En dan moeten er in de haven nieuwe installaties komen om de CO2 op te slaan, en steigers waar de schepen kunnen aanleggen die de CO2 transporteren. Dus je spreekt over verschillende honderden miljoenen."

De studie die nu wordt opgestart door North Sea Port, Fluxys en ArcelorMittal (één van de grootste uitstoters van CO2 in ons land) moet bekijken hoe sluitend het financiële plaatje is. Daarbij zal ook naar subsidies worden gekeken, vanuit Vlaanderen, België en Europa. Om een idee te geven: het project voor CO2-opvang bij de chemische bedrijven BASF en Air Liquide in de Antwerpse haven ontvangt ruim 350 miljoen euro aan subsidies van Europa.

"Klaar tegen eind 2027"

De studie die nu wordt opgestart heet een haalbaarheidsstudie te zijn, wat betekent dat, in theorie, de conclusie ook zou kunnen zijn dat het project niet haalbaar is. Maar alvast de CEO van North Sea Port acht die kans heel klein. "De studie moet klaar zijn tegen de zomer van volgend jaar. En het is de bedoeling dat de terminal operationeel is tegen eind 2027", aldus Daan Schalck.

Meest gelezen