CHECK- Neen, Franse rivier Loire stond niet droog tijdens hittegolf, wel een zijtak ervan

Foto's van een nagenoeg opgedroogde Loire die tijdens een voorbije hittegolf rondgingen, geven een vertekend beeld. Het gaat om zijtak die wel vaker droog staat. Door de hoofdrivier stroomde deze zomer wel gewoon water, al werd ook in Frankrijk opgeroepen spaarzaam te zijn vanwege de uitzonderlijke droogte. 

"Apocalyptisch", dat woord paste wellicht het best bij het beeld van de Loire dat deze zomer circuleerde. Terwijl verschillende media schreven dat de waterstand van de Rijn in Duitsland historisch laag stond, doken ook uit Frankrijk onheilspellende berichten op. 

's Lands langste rivier, die vanuit het Centraal Massief richting de Franse westkust stroomt, zou namelijk ook droog staan. Enkele foto's van  Franck Dubray, een journalist van het regionale dagblad Ouest-France toonden op 9 augustus hoe, op enkele plassen na, enkel nog zandbanken in de rivierbedding te zien waren. 

Het debiet van de Loire daalt met rasse schreden door de droogte, schreef de krant op Twitter. In een Facebookpost die meer dan 27.000 keer werd gedeeld schreef iemand dat "dit nog nooit gebeurd was in de voorbije tweeduizend jaar."

Dode arm

Maar de foto's die Ouest-France deelde, vertellen eigenlijk niet het hele verhaal. Dat blijkt uit een onderzoek van  het factcheckbureau Lead Stories. Het beeld werd namelijk genomen nabij het dorpje Saint-Florent-le-Vieil waar de Loire door een eiland (Île Batailleuse) in tweeën wordt gesplitst. Ten zuiden van dat eiland stroomt de hoofdrivier verder richting westkust, in het noorden ligt wat de Fransen "de dode arm" van de rivier noemen. Een kleine geleider aan de rivierbedding zorgt er bovendien voor dat het meeste water door de hoofdader stroomt en de vertakking dus iets droger staat. Een brug overspant beide takken van de rivier. 

Een soort dam zorgt dat de grootste hoeveelheid water wordt meegevoerd met de zuidelijke hoofdstroom van de Loire

De foto's die Dubray deelde, werden genomen vanop de noordelijke vertakking. Op satellietbeelden van begin augustus zien we inderdaad dat een groot deel van de rivierbedding van de 'dode arm' zichtbaar is, maar dat geldt niet voor de zuidelijke hoofdstroom. 

Satellietbeeld van 6 augustus 2022 (bron: Sentinelhub). De noordelijke vertakking is inderdaad uitgedroogd, maar de zuidelijke hoofdstroom niet.

Dat de noordelijke vertakking op zo goed als elk moment in het jaar sterk verschilt van de hoofdstroom, is ook te zien via Google Streetview. Onderstaande foto's werden door Google in september 2021 gemaakt. Links zien we een beeld vanop het noordelijke deel van de brug, rechts het zuidelijke deel waaronder de hoofdstroom van de Loire vloeit. Beide foto's werden voor alle duidelijkheid op dezelfde dag genomen.

Uitzonderlijk of toch niet?

Volgens Ouest-France is het gebrek aan water in de zijarm uitzonderlijk voor de laatste jaren, maar niet op historisch niveau. De krant schrijft in een artikel dat voor de jaren '80 dikwijls verschillende zandbanken zichtbaar waren tijdens de zomermaanden. In 1949 zou het debiet van de dode arm zelfs twee keer lager zijn geweest dan in augustus 2022.

Veertig jaar geleden plaatste men twee beweegbare dammen die het debiet van de rivier en zijarmen kunnen regelen door water uit nattere seizoenen op te vangen en in de rivier te laten tijdens de zomer. Het is wel de eerste keer sinds de plaatsing daarvan dat het water zo laag stond. De lokale prefectuur kondigde in het gebied dan ook een alarmfase af waarbij spaarzaam moest omgesprongen worden met drinkwater. Het Loirewater wordt onder andere ook gebruikt om enkele belangrijke Franse kerncentrales te koelen. 

Conclusie

  • Enkele foto's die deze maand rondgingen, tonen een "opgedroogde" Loirerivier in Frankrijk. 
  • De foto's zijn afkomstig van Franck Dubray, een journalist bij de regionale krant Ouest-France. Ook volgens hem toonden ze de Loire.
  • Maar de beelden zijn eigenlijk van een noordelijke zijvertakking die de "dode arm" wordt genoemd. Het meeste water vloeit ten zuiden van een eiland dat de Loire in twee splitst.
  • Satellietbeelden tonen inderdaad hoe zandbanken half augustus zichtbaar zijn in de noordelijke vertakking, maar niet in de zuidelijke hoofdstroom van de Loire. Via Google Streetview zien we ook dat er altijd al een groot verschil is tussen de hoofdstroom en de iets drogere vertakking. 
  • De droogte in de "dode arm" is wel uitzonderlijk sinds in de  jaren '80 twee speciale dammen werden geïnstalleerd om het debiet in de zomer te regelen. 
  • We beoordelen het bericht dat de Loire droog stond in augustus dan ook als misleidend, omdat het enkel om een zijtak van de rivier ging en niet om de hoofdstroom. 
Dit artikel is geschreven op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie.

Meer informatie over de factchecks van VRT NWS lees je in dit artikel

Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers, samen met betrouwbare factchecks van andere Vlaamse redacties. 

Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be of vul het je vraag in bij deCheckers.

Meest gelezen