Nicolas Maeterlinck

Stijgende energieprijzen leiden tot fundamentele verarming van de bevolking en dat is geen leuke boodschap

De Franse president Emmanuel Macron wond er verleden week geen doekjes om: "Dit is het einde van de overvloed zoals we die hebben gekend, en van de zorgeloosheid." Het is, zoals alleen de Fransen kunnen, de retorische verwoording van het idee dat ook onze premier Alexander De Croo vertolkte: "Het worden de komende 5 tot 10 jaar moeilijke winters." Er moet dus iets gebeuren, maar wat?

Door een Overlegcomité bij elkaar te roepen geeft de federale regering een signaal aan de bevolking: "Wij horen u, en zijn met de energieprijzen bezig". De methode van het Overlegcomité is eerder door de regering-De Croo gebruikt om tijdens de coronacrisis een gemeenschappelijk beleid uit te stippelen, omdat alle regeringen in dat Comité een vertegenwoordiger hebben. Deze crisis wordt dus even erg of misschien zelfs erger ingeschat dan de coronacrisis. Bovendien trekt de federale regering nu de deelstaatregeringen mee in het bad, want er is wel wat frustratie bij de federale regering dat ze de energiekastanjes voorlopig alleen uit het vuur mag halen.

De surrealistische stijging van de gasprijzen, die niet meer gebonden zijn aan de echte productiekost, baart zorgen

Concreet is het Vooruit-voorzitter Conner Rousseau die dit weekend het idee van de totaalaanpak suggereerde. Want de surrealistische stijging van de gasprijzen, die niet meer gebonden zijn aan de echte productiekost, baart zorgen. Vooral omdat dat fenomeen beperkt is tot Europa. Dat is de reden waarom er gepleit wordt voor een maatregel op Europees niveau. Dat zou dan een plafonnering van de prijzen moeten worden, een maatregel die volgens minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) elke factuur met 770 euro zou doen verminderen. 

Maar er wordt ook in één adem gepleit voor het aanpakken van "onethische" overwinsten van de energiebedrijven, al zal dat met een nieuw voorstel moeten gebeuren. Want wat nu op de tafel ligt, houdt blijkbaar juridisch geen steek. 

Intussen gaan meer en meer stemmen op om nog meer kerncentrales open te houden. Dat idee willen de meeste partijen van de regering op zijn minst "onderzoeken". Alleen Groen weigert resoluut omdat het volgens die partij gewoon geen realistisch voorstel is.

Het politieke najaar is midden in de zomer opgestart terwijl iedereen mentaal al bezig is met de winter

Maar er zijn nóg ideeën. De Franstalige groenen van Ecolo willen het verlaagde sociaal tarief voor energie, waarop nu al bijna twee miljoen mensen een beroep doen, uitbreiden naar de lagere middenklasse. De PS legt de hervorming van de loonnorm op tafel, omdat in 2017 de beroemde wet van 1996 die dat regelde, verstrengd is, en die hervorming wil de PS terugschroeven om een grotere loonstijging toe te staan. Twee ideeën die vooral de koopkracht van de Belgen willen verhogen. 

Al ligt er een oplossing klaar die alle koopkrachtproblemen in één keer zou kunnen aanpakken: zorg ervoor dat mensen meer netto overhouden aan het loon dat ze verdienen. Het tekort dat zo ontstaat in de overheidsinkomsten moet natuurlijk door andere inkomsten gecompenseerd worden, maar dat staat allemaal uitgewerkt in de fiscale hervorming van Vincent Van Peteghem (CD&V) die al lang wordt aangekondigd, maar nog niet is gerealiseerd. Het is wellicht dé hervorming waarmee de regering-De Croo haar blazoen fundamenteel kan oppoetsen.

Kortom: het politieke najaar is midden in de zomer opgestart - tijdens een hittegolf zelfs - terwijl iedereen mentaal al bezig is met de winter. De bedragen van de eindafrekeningen van de energiefacturen, die vroeger voor een heel jaar voldoende waren, volstaan nu nauwelijks voor één maand. Samen met de inflatie zorgt dat voor een fundamentele verarming van onze bevolking, en vandaar dat de woorden van de Franse president zo hard blijven hangen: "Dit is het einde van de overvloed die we hebben gekend, en van de zorgeloosheid". En dat is geen leuke boodschap.

Meest gelezen