©Dirk Courtheyn

Tekort aan CO2 brengt productie bier, frisdrank en diepvriesproducten in het gedrang

Een tekort aan CO2 of koolzuurgas, dat prik brengt in frisdranken en bier, leidt tot ongerustheid in de voedingsindustrie. Door de hoge gasprijzen stokt de aanvoer van CO2 in heel Europa. De schaarste veroorzaakt op haar beurt nog hogere prijzen. Bij een aantal Vlaamse brouwerijen worden bestaande leveringscontracten opgezegd wegens overmacht. De nieuwe prijzen voor CO2 zijn tot 13 keer hoger. “Als we geen akkoord bereiken, ligt vanaf dinsdag onze productie stil”, klinkt het bij brouwerij Huyghe in Melle.

Koolzuurgas of CO2 is een essentiële grondstof voor zowel frisdranken als bier. Ook in de sector van de diepvriesgroenten wordt het gebruikt. En het gaat nog verder, want CO2 zit ook in droogijs, wat dan weer belangrijk is voor het koeltransport van onder meer geneesmiddelen en vaccins. Zonder CO2 kunnen ook geen dieren worden verdoofd voor het slachten.

CO2 is een bijproduct van kunstmest, biobrandstoffen en ammoniak. Voor de aanmaak daarvan is veel gas nodig. Door de torenhoge gasprijzen momenteel heeft de grootste Europese kunstmestproducent, de Noorse multinational Yara, zijn fabrieken in het Nederlandse Sluiskil en in het Belgische Tertre (in de provincie Henegouwen) onlangs stilgelegd. Yara sluit ook niet uit dat er nog fabrieken zullen volgen. Gevolg: een tekort aan CO2.

De factuur zou op jaarbasis stijgen van 375.000 euro naar 5 miljoen. Zulke winsten maken wij niet.

Alain De Laet, CEO Brouwerij Huyghe

Bij brouwerij Huyghe in Melle, waar ze onder andere Delirium en Averbode brouwen, zit CEO Alain De Laet met de handen in het haar: “Als de brouwerij geen CO2 meer krijgt, valt alles stil. We hebben veel CO2 nodig om onze leidingen zuurstofvrij te houden, want dat is de grootste vijand van het bier. Ook aan het bier zelf moeten we CO2 toevoegen om prik te krijgen.”

Overmacht

“De vaste leverancier riep overmacht in om niet meer te leveren”, legt De Laet uit. “Tenzij we een serieuze toeslag zouden betalen. Dat is voor ons onaanvaardbaar. De factuur zou op jaarbasis stijgen van 375.000 euro naar 5 miljoen. Zulke winsten maken we niet, dus zien wij ons verplicht om de brouwerij stil te leggen.”

De Laet is van plan om de firma via juridische weg  te dwingen om het gas te leveren. “Zo niet ben ik verplicht om vanaf dinsdag de productie stil te leggen. We aanvaarden hun argument van overmacht niet om het contract op te blazen. Overmacht is voor mij een bom die op de fabriek valt, een brand of een staking, maar niet de hoge gasprijs.”

Duurder voor consument

Carlo Roman van de Oudenaardse brouwerij Roman ziet ook problemen op de korte termijn: “Wij kunnen nog tot volgende vrijdag produceren. Als tegen dan de CO2 tank niet aangevuld is, zullen we de productie moeten stilleggen. Er is schaarste op de markt, de prijzen zijn hoog. Toch ben ik hoopvol, maar het moet nog economisch leefbaar blijven.”

Bij Roman produceren ze naast frisdranken ook bieren als Ename, Sloeber en Adriaen Brouwer. Carlo Roman roept op om niet te hamsteren: “Er is nog een buffervoorraad, maar het mag allemaal niet te lang duren, anders dreigen er tekorten. Ik vrees wel dat we niet anders gaan kunnen dan in het najaar onze prijzen op te slaan. Niet alleen de prijs van CO2 is gestegen, ook die van de grondstoffen: mout, hop, maïs.”

Wat als volgende week nog meer CO2-leveranciers beslissen om te stoppen? De problemen zouden gigantisch zijn

Krishan Maudgal, directeur Belgian Brewers

Ook de beroepsvereniging van Belgische brouwers maakt zich zorgen. "Voorlopig beperken de problemen zich nog tot een handvol brouwerijen die afhankelijk zijn van die ene CO2-leverancier die zijn fabriek stillegt. Maar wat als er volgende week nog meer fabrieken sluiten?. Dat zou gigantische gevolgen hebben, niet alleen voor de brouwerijen", zegt directeur Krishan Maudgal van Belgian Brewers.

Bij Brouwerij Haacht zijn er momenteel geen problemen. "We recupereren al lang onze gebruikte CO2 tijdens het brouwen en hebben onlangs nog nieuwe investeringen gedaan om de recuperatiecapaciteit verder uit te breiden", zegt directeur communicatie en marketing Lien Meeus.

Ook bij de brouwerijen Palm en Rodenbach zijn er nog geen tekorten aan CO2. "Onze leverancier heeft ons gegarandeerd dat er geen enkel probleem is om te blijven leveren", klinkt het.

We krijgen heel veel signalen van voedingsbedrijven dat de hoge energieprijzen echt problematisch zijn

Nicholas Courant, woordvoerder Fevia

Was er geen overschot aan CO2-uitstoot?

"Het klopt dat er genoeg CO2 in onze atmosfeer zit, te veel zelfs vanuit klimaatperspectief", zegt Pieter-Willem Lemmens van studiebureau CLIMACT. "Er zijn heel veel sectoren die CO2 uitstoten, maar daar zitten ook heel wat andere gassen en partikels in. Voor de voedingsindustrie moet je een zeer pure CO2-stroom hebben omwille van voedselveiligheid. En dat is niet zo eenvoudig om te maken."

De CO2 die we uitstoten, kunnen we dus niet zomaar gebruiken om het tekort aan CO2 in de voedingsindustrie op te vangen.

Pieter-Willems Lemmens van studiebureau CLIMACT geeft meer uitleg in VRT NWS Live:

Videospeler inladen...

"Voedingsindustrie wordt enorm hard getroffen"

"We hebben voorlopig nog geen zicht op hoe groot de gevolgen voor de Belgische voedingsindustrie precies zijn, maar het is opnieuw één van de vele bewijzen dat de hoge energieprijzen een enorme impact hebben op onze sector", zegt woordvoerder Nicholas Courant van sectorfederatie Fevia. "We krijgen heel veel signalen van bedrijven dat de situatie echt problematisch is."

"De voedingsindustrie is een zeer energie-intensieve sector. De kosten zijn dus gigantisch en kunnen niet allemaal doorgerekend worden", zegt Courant. "De enige oplossing is om de energieprijzen onder controle te krijgen."

CO2 wordt ook gebruikt om varkens te verdoven voor ze geslacht worden. Volgens Febev, de federatie van de vleesindustrie, wordt zo'n 75 procent van de slachtvarkens op die manier verdoofd. "De gevolgen van de tekorten aan CO2 zijn voorlopig nog relatief beperkt", zegt directeur Michael Gore. "Voorlopig is er een probleem bij zo'n 10 procent van de slachtingen. Maar we volgen de situatie natuurlijk op de voet op."

"Het is moeilijk te voorspellen hoe de situatie de komende week gaat evolueren", zegt Gert Verreth van Essencia, de federatie van de chemische industrie. "Het probleem is dat er weinig alternatieven zijn voor de aanmaak van CO2. De productie van kunstmest is op dit moment zo onrendabel geworden dat fabrieken in heel Europa hun productie terugschroeven. Er zijn gesprekken aan de gang om toch een unit voor de productie van CO2 draaiende te houden, maar dat kost dan weer enorm veel geld door de hoge gasprijzen."

kasto80

Meest gelezen