Het gevaar van acties als 'Wij betalen niet': uw energiefactuur negeren kan zware gevolgen hebben

Na de ‘Don’t Pay’-beweging in Groot Brittannië circuleert ook in België de oproep om vanaf oktober de energiefacturen niet meer te betalen. ‘Wij betalen niet’, heet de actie in Vlaanderen: ‘Wij hebben dit probleem niet veroorzaakt, wij moeten het niet oplossen’, klinkt het op de website. Maar uw energiefactuur negeren, kan grote gevolgen hebben: "De energieleverancier zal de onbetaalde facturen proberen te recupereren via juridische acties."

Mede-initiatiefnemer Peter Terryn (59) is geen onbekende wanneer het op protestacties aankomt. De zelfverklaarde Minister van Agitatie organiseerde al tal van acties met verscheidene doelen. “Veel van mijn acties hadden een artistieke of ludieke insteek, maar dat is hier niet aan de orde, aangezien dit niet om een ludiek probleem gaat. Meer dan duizend mensen schreven zich al in via onze website.”

Online klinkt ‘Wij betalen niet’ als een oproep om de energiefactuur te negeren, maar in een reactie klinkt Terryn genuanceerder: “Mensen die hun rekening kunnen betalen, roepen we níét op om dat niet te doen. Zelfs als het moeilijk betaalbaar is, lijkt het ons verstandiger toch te betalen. Wij hebben het specifiek over mensen die niet kunnen betalen, en die dat dus ook niet gaan doen.”

Terryn kondigde een brief aan die één van de komende dagen op de site zal verschijnen waarmee klanten die hun factuur niet kunnen betalen, hun leverancier op de hoogte kunnen brengen. Die brief konden we nog niet inkijken, dus de exacte inhoud is nog onduidelijk. Maar als die, zoals de rest van de info op de site doet vermoeden, aangeeft dat de klant de facturen vanaf 1 oktober niet zal betalen, volgt er een stevige procedure.

In Vlaanderen is wettelijk vastgelegd welke stappen er gevolgd moeten worden bij wanbetaling. Na enkele waarschuwingen kan de commerciële verdeler u weigeren en stapt u automatisch over op netwerkbeheerder Fluvius, waar u duurdere tarieven zal betalen. Fluvius werkt met prepaid energie, indien ook die niet betaald wordt, schakelt u over op minimale energietoevoer. De allerlaatste stap zou zijn dat u wordt afgesloten van het net (weliswaar verboden tussen 1 december en 1 maart).

screenshot wijbetalenniet.be

Op de website van ‘Ik Betaal Niet’ wordt opgeroepen om “samen het afsluiten van de meters te verhinderen bij je vrienden en buren”. Dat is onmogelijk aangezien er bij de overstap naar Fluvius een digitale meter wordt geïnstalleerd en de afsluiting vanop afstand kan gebeuren. Ook wanneer u aan die laatste stap komt, zullen de onbetaalde facturen nog geïnd kunnen worden, mét toeslagen. De energieleveranciers vragen dan ook om geen gehoor te geven aan de actie voor uw eigen goed.

Marc Van Den Bosch, directeur-generaal van de Federatie van Belgische Elektriciteits- en Gasbedrijven, waarschuwt voor het niet betalen van de energiefactuur. “De leverancier zal natuurlijk proberen de niet betaalde sommen te recupereren en kan daarvoor, zoals bij alle wanbetalingen, de nodige juridische acties starten.”

“Het is niet onze bedoeling om mensen in nog meer financiële problemen te brengen, maar wel om hen te verenigen”, zegt Terryn. Maar indien mensen op zijn aanraden hun facturen niet betalen, blijven zij achter met de juridische consequenties.

screenshot wijbetalenniet.be

Wat wel te doen?

“Wanneer je echt niet kan betalen, neem je best contact op met je leverancier”, aldus Van Den Bosch. “De meeste leveranciers bieden nog altijd gratis betaalplannen aan. Voor wie de problemen nog groter zijn, bestaat er de doorverwijzing naar het OCMW. Het voordeel daarvan is dat er een realistisch afbetalingsplan komt, wat de leverancier ook een zekerheid biedt.”

Het Vlaams Netwerk tegen Armoede raadt eveneens een afbetalingsplan aan bij de leverancier maar waarschuwt wel: “Helaas merken wij dat sommige leveranciers weinig flexibiliteit tonen en vaak afbetalingsplannen opleggen die niet haalbaar zijn. Daardoor belanden mensen nog dieper in de problemen. Daarom pleiten wij er voor om richtlijnen op te leggen aan de leveranciers, over de termijn en de hoogte van de maandelijkse aflossingen.” Ook Netwerk tegen Armoede raadt aan om bij aanhoudende problemen hulp te zoeken bij  het OCMW in jouw stad of gemeente.

Actieplan

Gevraagd naar de verhoopte uitkomst van de actie zegt Terryn dat “de overheid zich verplicht ziet om Engie en andere leveranciers de duimschroeven aan te draaien”. Volgens hem hebben energieprijzen niets meer te maken met de kostprijs van energie of een normale winstmarge. “Engie heeft op zes maanden tijd haar winst verdubbeld tot 5 miljard euro.”

De ‘Wij Betalen Niet’-actie zal dan ook niet blijven bij onbetaalde facturen: “We zijn ook op zoek naar een advocaat die een class action zou kunnen voeren omdat er volgens ons sprake is van contractbreuk. We hebben contracten afgesloten met bepaalde bedragen waar we nu het tienvoud van betalen. Dat lijkt ons contractbreuk en we zijn nu op zoek naar een advocaat om dat te verdedigen.”

Meest gelezen