Een van de eerste gevaccineerden vanmorgen in het vaccinatiecentrum van Peer.

Nieuwe vaccinatiecampagne gaat van start, maar is het vaccin nu ook beter? Vijf vragen over de nieuwe coronabooster

Vandaag start een nieuwe vaccinatiecampagne met een nieuwe boosterprik tegen het coronavirus. Een nieuw vaccin, dat afgestemd is op de huidige omikronvariant. Is dat dan beter? En hoe gevaarlijk is omikron nog? De nieuwe booster in vijf vragen en antwoorden. 

Is het vaccin beter dan het vorige?

Iedereen die straks langsgaat voor de prik, krijgt sowieso het nieuwe vaccin. Je kan niet kiezen. Dat nieuwe vaccin is ontworpen om nog beter te helpen tegen omikron, de variant die vandaag het meest verspreid is in ons land. 

De nieuwe vaccins komen van twee fabrikanten. Bij Pfizer heet het vaccin "Comirnaty" en bij Moderna "Spikevax". Die namen kan u terugvinden op het kaartje dat u achteraf meekrijgt, of in de CovidSafe app. De nieuwe vaccins zijn "bivalent". Dat wil zeggen dat ze beschermen tegen de oude wuhanvariant maar ook tegen omikron. De nieuwe vaccins hebben dus dezelfde werking als de vorige vaccins, maar daarbovenop werken ze specifiek tegen de huidige omikronvariant. 

Die bivalente vaccins zijn begin deze maand goedgekeurd door het Europese geneesmiddelenagentschap EMA. Pfizer en Moderna hebben niet op die goedkeuring gewacht om alvast voorraden aan te leggen van die nieuwe vaccins. Vlaanderen krijgt er daarvan 6,5 miljoen. Genoeg voor de hele bevolking dus. Volgens Gudrun Briat van de taskforce ‘Covid 19’ is het "100% zeker dat iedereen die vanaf 12 september ingaat op een uitnodiging, gevaccineerd wordt met een nieuw bivalent vaccin".

Beschermt het vaccin ook tegen nieuwe subvarianten van omikron?

Omikron heeft intussen ook subvarianten ontwikkeld. Op dit moment is de subvariant omikron BA5 met 95% van de besmettingen dominant in ons land. Maar de bivalente vaccins die bij ons op de markt komen, zijn eigenlijk ontworpen tegen de omikron BA1-variant.

Virologen gaan ervan uit dat het nieuwe bivalente vaccin toch beter zal werken dan het oude enkelvoudige vaccin. Volgens Steven Van Gucht van Sciensano ligt de BA5 -variant veel dichter tegen de BA1-variant dan tegen de Wuhanvariant. "Uit de studies van Pfizer en Moderna blijkt dat het bivalente vaccin ongeveer 1,5 keer beter bescherming biedt tegen BA1 dan tegen Wuhan. Het verschil tussen BA1 en BA5 is niet zo groot. Bivalente vaccins zijn sowieso beter dan enkelvoudige omdat ze de immuniteit veel breder stimuleren."

Zijn de nieuwe vaccins goed getest?

Het bivalente vaccin dat bij ons wordt toegediend, is getest op proefpersonen.  Dat staat duidelijk te lezen in het advies van het Europese geneesmiddelenagentschap EMA.

Het vaccin van Moderna is getest bij een groep van 800 mensen. Het vaccin van Pfizer is getest op twee groepen mensen, een groep van 800, en een groep van 600. Bij alle studies kreeg een deel van de deelnemers het klassieke vaccin, en een ander deel het bivalente vaccin.

Dat zijn kleinere aantallen dan de tienduizenden proefpersonen waarop de originele vaccins getest zijn. Maar volgens Steven Van Gucht van Sciensano is dat logisch omdat de technologie net hetzelfde is. "Het enige verschil is de genetische sequentie van het spike-eiwit. Vergelijk het met een cd-speler. Je steekt er gewoon een andere cd in. De hardware blijft hetzelfde. Zo is dat ook met de aangepaste vaccins."

Hoe gevaarlijk is omikron eigenlijk nog?

Omikron is minder gevaarlijk dan de deltavariant van vorig jaar.  Virologen schatten in dat omikron ongeveer even gevaarlijk is als de oorspronkelijke wuhanvariant. Die wuhanvariant leverde in 2020 nochtans veel problemen op.  We merken het nu gewoon veel minder omdat de groepsimmuniteit erg is toegenomen. De grote meerderheid van de Vlamingen is gevaccineerd, of is besmet geweest of allebei. Dat maakt dat veel minder mensen in het ziekenhuis terecht komen of overlijden.

Volgens Steven Van Gucht is het net daarom belangrijk om die immuniteit hoog te houden. "Zeker bij ouderen en kwetsbare mensen moeten we die immuniteit onderhouden, versterken en verbreden."

Moet iedereen zich laten vaccineren?

De Vlaamse overheid maakt het onderscheid tussen "aanbevolen" en "te overwegen". Een vaccin is aanbevolen voor de meest kwetsbare mensen. Die zullen ook eerst uitgenodigd worden. Het gaat om alle mensen vanaf 65 jaar, en om mensen met een verzwakte immuniteit.

Ook mensen van 80 jaar en ouder die aan het begin van de zomer al een extra (tweede) booster gekregen hebben, krijgen de aanbeveling om al een bijkomende booster te halen als de vorige langer dan drie maanden geleden is.

De booster wordt ook aanbevolen voor het zorgpersoneel, om de mensen die ze verzorgen beter te beschermen, en omdat het personeel nodig zal zijn voor de coronagolf die tijdens de herfst wordt verwacht. 

Alle andere volwassenen krijgen de raad om de booster te "overwegen". Iedereen krijgt de kans om zichzelf bijkomend te beschermen. Mensen worden uitgenodigd volgens dalende leeftijd. Dat aanbod geldt alleen voor volwassenen. Het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) heeft de vaccins goedgekeurd tot 12 jaar, maar ons land legt de lat op 18 jaar.

De meerderheid van de mensen zal dus een afweging moeten maken. Wie bijvoorbeeld minder dan drie maanden geleden nog besmet is geweest, en daar weinig last van heeft gehad, kan bijvoorbeeld overwegen om geen booster te halen. 

Meest gelezen