Copyright Universiteit Gent

Onderzoek UGent en UZ Gent toont dat 90 procent van slechthorende baby's wordt gescreend op evenwichtsproblemen

Sinds 2018 screenen de Vlaamse referentiecentra, gespecialiseerd in gehoorproblemen, het evenwicht van slechthorende baby's. Het gaat om kindjes die na een gehoortest doorverwezen zijn door Kind en Gezin. 90 procent van die baby's neemt ook effectief deel aan de screenings, en dat is een groot succes, zo blijkt uit onderzoek van de UGent en het UZ. Dat grote aantal is positief nieuws, want hoe sneller je ontdekt dat een baby door gehoorverlies evenwichtsproblemen heeft, hoe sneller een behandeling kan opgestart worden.

Elke pasgeboren baby krijgt een gehoortest bij Kind en Gezin. Als een baby slechthorend blijkt te zijn, dan kan die op de leeftijd van 6 maanden getest worden op eventuele evenwichtsproblemen. Het gaat om 1 procent van de baby's in Vlaanderen, omgerekend zijn dat er zo'n 600 per jaar. Kind en Gezin verwijst de ouders van het kindje dan door naar een referentiecentrum dat gespecialiseerd is in gehoorproblemen. En die doorverwijzing blijkt een succes te zijn, want ongeveer 90 procent van de kindjes wordt ook effectief gescreend.

Eerste screening, nadien verder onderzoek naar evenwichtsorgaan

Zo'n centrum test of er bij een eerste screening effectief gehoorproblemen zijn, en wat de oorzaak ervan is. Ongeveer 20 procent van die kindjes blijkt zelfs blijvend gehoorverlies te hebben. Dat zijn zo'n 120 baby's per jaar. De artsen in de centra moedigen de ouders dan aan om verder onderzoek te laten doen naar eventuele problemen met het evenwichtsorgaan. Die verdere onderzoeken kunnen in dezelfde centra gebeuren.

Het goed functioneren van het evenwichtsorgaan is enorm belangrijk voor de motorische ontwikkeling bij jonge kinderen
Professor en audioloog Leen Maes van de Gentse universiteit

Audioloog professor Leen Maes van de Gentse universiteit legt het belang uit van die screening op zo'n jonge leeftijd: "Het evenwichtsorgaan is enorm belangrijk voor de motorische ontwikkeling, zeker bij kinderen. Het orgaan kan alle bewegingen die wij maken, opvangen. Het stuurt signalen naar bijvoorbeeld de ogen, zodat we altijd alles stabiel kunnen bekijken wanneer we bewegen. En die stuurt signalen naar onze nek zodat we ons hoofd altijd kunnen rechthouden, en naar al onze ledematen om ervoor te zorgen dat we niet vallen."

Gevolgen voor motoriek

En daar ligt het probleem, want wanneer dat evenwichtsorgaan niet zo goed werkt, kan dat dus gevolgen hebben voor de bewegingen. Professor Maes: "Bij kinderen met gehoorverlies zien we dat zij iets meer kans hebben om problemen te hebben met het evenwichtsorgaan. En dat kan dan weer problemen geven in het bereiken van de motorische mijlpalen. Ze leren moeilijker rollen, zitten, lopen en ze vallen vaker. Ook op latere leeftijd hebben kinderen vaak nog moeite met balans en beweging, wat ook gevolgen kan hebben voor wat ze moeten kunnen op school."

De kinderen kunnen soms moeilijker rollen, zitten, lopen en ze vallen ook vaker
Professor en audioloog Leen Maes van de Gentse universiteit

En dat heeft al gevolgen van bij de start van een kind in het schoolleven: "Want we zien bij kinderen die langs beide kanten totaal geen werkende evenwichtsorganen hebben, dat zij pas op 2,5-jarige leeftijd de eerste zelfstandige stapjes zetten. En dat heeft gevolgen voor de schoolkeuze en of andere belangrijke beslissingen."

Goed nieuws: kinesitherapie helpt

Maar het goede nieuws is dat, als er op zeer vroege leeftijd al problemen met het evenwicht gevonden worden, een gepaste therapie kan opgestart worden. "En zo kunnen ook de ouders veel beter begeleid worden in het hele verhaal."

Die therapieën zijn per leeftijd verschillend, legt de audioloog uit: "Onder de leeftijd van 3 jaar kunnen pediatrische kinesitherapeuten de spieren van de kinderen extra gaan stimuleren. Op latere leeftijd gaat dat dan naar meer de volwassen vorm van kinesitherapie."

Kinesitherapie is cruciaal, legt professor Maes uit: "Het evenwichtsorgaan werkt namelijk niet alleen, maar gebruikt informatie die komt van de ogen, van de spieren en de gewrichten. Net daarom is de revalidatie en de kinesitherapie zo belangrijk, want de kinderen leren meer beroep te doen op hun spieren in specifieke situaties."

Evenwichtsimplantaat nog toekomstmuziek

In het "oplossen" van de gehoorproblemen op zich, staan de wetenschappers al vrij ver, bijvoorbeeld met een cochleair implantaat (waardoor doven en slechthorenden gedeeltelijk weer kunnen horen, nvdr), maar: "dat is afhankelijk van waar het gehoorverlies zich bevindt. Men is op dit moment wel al bezig met wetenschappelijk onderzoek naar een vestibulair implantaat, dat is een evenwichtsimplantaat. Maar dat is enkel nog studiegebonden en voor volwassenen. Voor kindjes zal dat onderzoek nog even duren", legt Leen Maes uit.

De screening van de slechthorende baby's startte in 2018 als een project van de vakgroep Revalidatiewetenschappen van de UGent en de dienst Neus-, keel- en oorheelkunde van het UZ Gent samen met de Vlaamse referentiecentra gespecialiseerd in gehoorproblemen.

Alle Vlaamse referentiecentra van Kind en Gezin die gespecialiseerd zijn in gehoorproblemen namen deel aan het project. Ook de Federatie van Centra voor Ambulante Revalidatie, privékinesitherapeuten en ouderverenigingen van kinderen met een gehoorstoornis ondersteunden het.

Ondertussen blijken ook buitenlandse centra geïnteresseerd te zijn om het evenwichtsonderzoek bij jonge slechthorende kinderen op te starten.

kasto80

Meest gelezen