Voorstelling van het varicella zoster-virus dat windpokken, maar ook zona of gordelroos kan veroorzaken
KATERYNA KON/SCIENCE PHOTO LIBRARY

Hoge Gezondheidsraad beveelt vaccin tegen zona aan voor iedereen vanaf 60 jaar

De Hoge Gezondheidsraad raadt iedereen van 60 jaar en ouder aan om zich te laten vaccineren tegen gordelroos, beter bekend als zona. Vooral bij 60-plussers kan het virus pijnlijke huiduitslag veroorzaken, met zenuwpijn die maanden kan duren. Het vaccin wordt ook aanbevolen voor mensen vanaf 16 jaar met ernstige afweerstoornissen. Het nieuwe advies komt er nu er een beter vaccin op de markt is gekomen. Het vaccin wordt voorlopig nog niet terugbetaald en is relatief duur. 

Het varicella-zostervirus is verantwoordelijk voor twee verschillende ziekten. Een eerste infectie kan water- of windpokken veroorzaken, de besmettelijke huidziekte die vooral voor bij jonge kinderen voorkomt. De meeste mensen krijgen maar één keer windpokken, maar het virus blijft wel levenslang aanwezig in het lichaam. Ongeveer één derde van de bevolking zal ooit besmet raken met het virus. 

Op latere leeftijd kan het virus weer doorbreken en herpes zoster veroorzaken, beter bekend als gordelroos of zona. De symptomen zijn een bandvormige huiduitslag met blaasjes die jeuk, pijn en koorts kunnen geven. Meestal verdwijnt gordelroos na enkele weken, maar het virus kan ook de zenuwcellen beschadigen.

In dat geval kan de pijn na het verdwijnen van de huiduitslag nog maanden en zelfs jaren aanhouden. Dat heet dan postherpetische neuralgie (PHN) of zenuwpijn. Het risico op PHN neemt toe met de leeftijd, vooral vanaf 60 jaar. Het virus kan ook de zenuwen rond het oog doen ontsteken. 

Het meest voorkomende symptoom van zona of gordelroos zijn blaasjes en rode vlekken, typisch aan één kant van het lichaam

Beter, maar duur vaccin

In 2017 luidde het advies van de Hoge Gezondheidsraad nog dat een vaccin tegen gordelroos niet systematisch wordt aanbevolen, maar dat mensen tussen 65 en 79 jaar het vaccin wel "in overweging konden nemen". 

Nu beveelt de Hoge Gezondheidsraad iedereen vanaf 60 jaar wél aan om zich te laten vaccineren. Ook wie 16 jaar en ouder is en ernstige immuunstoornissen heeft, laat zich best vaccineren volgens de HGR. 

Het nieuwe vaccin doet het risico op zona en op ernstige complicaties aanzienlijk afnemen

Steven Callens, professor infectieziekten UZ Gent

"Er is een nieuw vaccin bijgekomen dat beter beschermt", zegt infectioloog Steven Callens (UZ Gent) die ook lid is van de Hoge Gezondheidsraad. "Het is een niet-levend vaccin dat veiliger is om toe te dienen bij een brede groep, en dat zowel de kans op zona als op ernstige complicaties aanzienlijk vermindert." Uit de studies die de HGR heeft geraadpleegd blijkt het vaccin een werkzaamheidsgraad van 70 tot 86 procent te hebben en blijft het vaccin ook lang werkzaam.

Het gaat om het vaccin Shingrix van farmabedrijf GlaxoSmithKline (GSK) dat in 2 dosissen wordt toegediend met minstens twee maanden tussentijd. Het vaccin wordt in België niet terugbetaald en kost ongeveer 170 euro per dosis. 

De HRG erkent dat het vaccin vandaag duur is en stelt daarom voor om rekening te houden met studies over de kosteneffectiviteit van het vaccin en met de resultaten van een evaluatie door het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE). Die evaluatie is nog lopende en de resultaten worden later dit jaar verwacht.

Het volledige advies van de Hoge Gezondheidsraad kan je hier nalezen.

Meest gelezen