AFP or licensors

Von der Leyen wil overwinsten energiebedrijven afromen, maar blijft nog vaag over prijsplafond: dit zei ze in haar State of the Union

Een mechanisme om overwinsten van energieproducenten af te romen, maatregelen om het algemene energieverbruik te doen dalen en een waterstofbank: energie was een bijzonder belangrijk thema in de jaarlijkse "state of the union" van Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. Maar ze hamerde in deze oorlogstijden ook op moed, solidariteit, onafhankelijkheid en democratie: een overzicht.

Energiecrisis

Om de energiecrisis op de lange termijn te counteren wil Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen dat Europa onafhankelijker wordt van fossiele brandstoffen uit Rusland, zo benadrukt ze tijdens haar state of the union in het Europees Parlement. "Dat kost veel geld, maar afhankelijkheid van Russische fossiele brandstoffen heeft een veel hogere prijs." Het gaat ook snel op dat vlak: vorig jaar was 40 procent van gasimport afkomstig uit Rusland, nu is dat nog 9 procent.

Het zorgt er wel voor dat de prijzen enorm zijn gestegen en dat wil de Commissie ook proberen aan te pakken. "Daarom stellen wij een plafond voor op de inkomsten van bedrijven die elektriciteit aan een lage prijs produceren." De enorme winsten die die bedrijven maken, moeten worden gedeeld met de mensen die dat het meest nodig hebben. Volgens von der Leyen zal haar plan meer dan 140 miljard euro opleveren om de klap van de energiecrisis te verzachten in de lidstaten. 

Herbekijk hier wat von der Leyen zei over de aanpak van de energiecrisis:

Videospeler inladen...

Over een echt prijsplafond voor gas blijft ze heel vaag, al laat ze tegelijk ook doorschijnen dat die gesprekken nog lopen. Von der Leyen roept wel nog op om de elektriciteitsmarkt grondig te hervormen en minder afhankelijk te maken van de gasprijs.

Klimaat, natuur en energie

Meer op de lange termijn wil Europa nog meer hernieuwbare energie, maar ook waterstof inschakelen. "We hebben onze doelstelling verdubbeld om tegen 2030 10 miljoen ton hernieuwbare waterstof te produceren." Ook kondigt ze een nieuwe Europese Waterstofbank aan, die de aankoop van waterstof moet ondersteunen.

De EU wil voor de toekomst volop inzetten op waterstof, zegt de Commissievoorzitster:

Videospeler inladen...

Von der Leyen verwijst daarbij naar de Europese Green Deal, maar doet voor de rest geen grootse klimaataankondigingen in de speech. Om bosbranden aan te pakken, verdubbelt Europa de capaciteit, met de aankoop van 10 nieuwe blusvliegtuigen en 3 helikopters. Europa zal verder ook aansturen op een ambitieus plan op de Biodiversiteitsconferentie van de VN later dit jaar.

BEKIJK - "De voorstellen gaan alleen over de elektriciteitsmarkt", legt Rob Heirbaut uit in "Het journaal":

Videospeler inladen...

Blijvende steun aan Oekraïne

Als het over energie gaat, gaat het ook over de oorlog in Oekraïne. "Nooit eerder heeft dit parlement een debat gehouden over de state of the union met oorlog op het Europese continent", stelt von der Leyen. Eregaste vandaag: Olena Zelenska, de Oekraïense first lady. Maar de Commissievoorzitter benadrukt nogmaals dat Europa al van bij het begin van de oorlog Oekraïne volop steunt en zal blijven steunen. Het land heeft al 19 miljard euro Europees geld gekregen, bovenop de militaire steun. Er wordt ook 100 miljoen euro vrijgemaakt om beschadigde scholen te herstellen.

Von der Leyen stuurt ook aan op meer economische samenwerking en handel met Oekraïne. Zo wil ze het land binnen het Europese kosteloze roaminggebied brengen en wordt er onderhandeld over een plek voor Oekraïne binnen de eengemaakte markt. "Ik ga vandaag nog naar Kiev om dit in detail te bespreken met president Zelenski."

In een ruk door benadrukt ze dat de sancties tegen Rusland niet zullen worden afgebouwd. Russisch president Vladimir Poetin en de zijnen kregen daarbij een forse veeg uit de pan. "Het Kremlin heeft de economie van Rusland in de vergetelheid gestort. Dat is de prijs voor Poetins spoor van dood en vernieling. Ik wil het heel duidelijk maken: de sancties blijven bestaan. Nu moeten we standvastigheid tonen en niet beginnen sussen."

Steun voor Oekraïne, de harde aanpak voor Rusland, zo benadrukte von der Leyen:

Videospeler inladen...

Economie

De Commissievoorzitster wijst ook nog eens op het Europese herstelplan dat na de coronacrisis op poten werd gezet. "Daarvan is tot dusver 100 miljard euro uitgekeerd aan de lidstaten. Dat betekent dat 700 miljard euro (van dat herstelplan, red.) nog altijd niet in onze economie gepompt is." De ontwikkelingsplannen in dat herstelpakket - die gaan over windturbines en zonnepanelen, sneltreinen of energiebesparende renovaties - heeft Europa nu net nodig, benadrukt ze. "Dus laten we ons aan dat plan houden. Laten we geld krijgen waar het nodig is."

AFP or licensors

Ze roept ook op tot nieuwe regels voor het Europese economische beleid, met meer flexibiliteit voor schuldafbouw, maar anderzijds ook meer verantwoording voor wat er is afgesproken.

Voor kmo's kondigt ze een heus steunpakket aan, met belastingregels die het makkelijker moeten maken om zaken te doen en die de administratieve rompslomp moeten verlichten. Ook de Europese richtlijn over betalingsachterstand zal worden herzien. "Het is gewoon niet eerlijk dat 1 op de 4 faillissementen het gevolg zijn van facturen die niet op tijd betaald zijn. Voor miljoenen familiezaken zal dit een levenslijn zijn in woelig water."

Internationale samenwerking

Von der Leyen vindt daarnaast dat Europa onafhankelijker moet staan als het gaat om zeldzame grondstoffen, zoals lithium. Ze wil daarom nieuwe overeenkomsten sluiten met betrouwbare landen en belangrijke groeilanden. Ze wijst naar nakende deals met Chili, Mexico en Nieuw-Zeeland en naar onderhandelingen met Australië en India daarover.

Na de "Chips Act", die Europa onafhankelijker wilde maken van de Aziatische en Amerikaanse chipbouwers, moet er volgens haar ook een Europese "Critical Raw Materials Act" komen, over die grondstoffen dus.

Daarnaast benadrukt ze dat Europa nog meer moet samenwerken met andere democratieën, niet alleen die die willen toetreden tot de EU, maar ook op andere continenten. "Het is tijd om te investeren in de kracht van democratieën", klinkt het. "Want dit is het doel van de Russische raketten. Wat we zagen in de straten van Boetsja, in de verbrande graanvelden en nu aan de poorten van de grootste kerncentrale van Oekraïne, is niet alleen een aantasting van internationale regels, maar ook een doelbewuste poging om die gewoon van tafel te vegen."

Von der Leyen hamert op het belang van samenwerking tussen democratieën:

Videospeler inladen...

Hervorming

Ze besluit dat de EU een simpel doel moet hebben: de toekomst van onze kinderen niet schaden en een betere plek voor hen achterlaten. Ze vindt dat de EU daarom niet alleen ernstig moet nadenken over uitbreiding, maar ook over hervormen. "Dus zoals ook dit parlement heeft opgeroepen: het moment is aangebroken voor een Europese Conventie (een grote evaluatie van de werking en de toekomst van de EU dus, red.)."

"Sommigen zullen zeggen dat het nu niet het juiste moment is. Maar als wij ernstig de wereld van morgen willen voorbereiden, moeten we ook iets kunnen doen in de domeinen die mensen het meest aangaan."

Herbekijk hier de volledige state of the union van Ursula von der Leyen:

Videospeler inladen...

Meest gelezen