Een stuk van de staart van Hadrosauride dinosaurus dat uit het gesteente tevoorschijn komt.
Royal Tyrrell Museum of Paleontology

Een dinosaurusmummie? Onderzoekers denken volledige eendenbekdinosaurus ontdekt te hebben met huid er nog aan

Een fossiel dat ontdekt is in Canada, zou wel eens een uiterst zeldzame vondst kunnen zijn. Paleontologen denken dat het een volledig dinosaurusskelet is waarvan ook de huid gefossiliseerd is. Het gaat om een soort Hadrosauride dinosaurus, een grote planteneter.  

Het fossiel is gevonden in het Dinosaur Provincial Park in de Alberta Badlands in Canada. Dat is een van de rijkste vindplaatsen ter wereld voor dinosaurusfossielen. 

Het gaat om een soort hadrosaurus, grote planteneters met een 'eendenbek' die ook wel de koeien van het Krijt genoemd worden. Aangenomen wordt dat het dier gestorven is zo'n 77 tot 75 miljoen jaar geleden en snel bedekt is geworden met zand en slib in een rivier. Daardoor is het goed bewaard gebleven. 

Uit een heuvel in het park komen twee fossielen te voorschijn: een groot stuk van de staart van het dier en het onderste deel van de rechter achterpoot. De twee delen zijn zo geöriënteerd dat het waarschijnlijk is dat het hele skelet nog bewaard is in de heuvel. 

Hele skeletten zijn zeldzaam en het feit dat ook de huid bewaard is gebleven maakt het nog zeldzamer. Het is dus waarschijnlijk dat deze dinosaurusmummie belangrijke inzichten zal geven over het uiterlijk en de anatomie van de dieren. 

Doctor Brian Pickles en doctor Caleb Brown bij de heuvel waar het stuk staart en de achterpoot uit dagzomen, aan de oppervlakte komen.
University of Reading

Een toevallige vondst

Bij de ontdekking van het fossiel is behoorlijk wat geluk komen kijken. Het fossiel zit om te beginnen al miljoenen jaren in het gesteente, dat net nu voldoende verweerd is om stukken van het fossiel te laten dagzomen, aan de oppervlakte tevoorschijn te laten komen. Als dat niet het geval zou geweest zijn, zou iedereen de heuvel waarschijnlijk gewoon voorbij lopen. 

Het fossiel werd ontdekt in 2021 tijdens een verkenningstocht in het Dinosaur National Park van een veldschool, waarbij studenten uit het Verenigd Koninkrijk in Alberta veldtechnieken leren en er ervaring mee opdoen. Doctor Brian Pickles van de University of Reading in Engeland leidde een zoektocht door het gebied. 

Teri Kaskie, een Canadese biologe en dinosaurus-fan die als vrijwilliger bij de veldschool werkt, was op zoek naar tanden van Tyrannosaurus rex en liep dus heel de tijd naar de grond te kijken. Ze struikelde over een heuvel en zag toen dat er een gefossiliseerd been uitstak, dat groter was en beter bewaard dan om het even welk ander fossiel dat ze al gezien had.  

"Ik ben onmiddellijk naar Brian gegaan en zei: 'Julllie moeten hier eens naar komen kijken' en het bleek iets echt cools te zijn", zo zei ze aan de Canadese omroep CBC. 

(Lees voort onder de video en de foto)

Teri Kaskie (vooraan) en een andere deelneemster aan de veldschool bij de heuvel waaruit de fossielen tevoorschijn komen.
Royal Tyrrell Museum of Paleontology

Teri Kaskie vertelt over de ontdekking van het fossiel (Engels).

Een jong exemplaar

Dit jaar zijn de werkzaamheden begonnen om de delen van het skelet die uit het gesteente steken, te beschermen en het hele skelet uit te graven.  

Dat gebeurt door de eerste internationale paleontologische veldschool, waaraan wetenschappers en studenten van de University of Reading en de University of New England in Australië deelnemen, in samenwerking met het Royal Tyrrell Museum of Palaeontology in Alberta.

"Dit is een zeer opwindende ontdekking en we hopen de opgraving af te ronden in de twee volgende veldseizoenen", zei Pickles. "Op basis van de kleine afmetingen van de staart en de voet is het waarschijnlijk dat dit een jong exemplaar is. Hoewel eendensnaveldinosaurussen goed vertegenwoordigd zijn in het fossielenbestand, zijn jongere dieren veel minder algemeen. Dat betekent dat de vondst paleontologen zou kunnen helpen te ontdekken hoe hadrosaurussen groeiden en zich ontwikkelden." 

"Hadrosaurus-fossielen komen vrij algemeen voor in dit deel van de wereld maar iets anders dat deze vondst uniek maakt, is het feit dat grote delen van het blootliggend skelet bedekt zijn met gefossiliseerde huid. Dat doet veronderstellen dat er nog meer huid bewaard kan zijn gebleven in het gesteente, wat ons meer inzichten kan geven in hoe de hadrosaurus eruit zag", zei doctor Caleb Brown, de curator systematiek en evolutie van de dinosaurussen aan het Royal Tyrell Museum of Palaeontology in Drumheller in Alberta. 

Omdat het fossiel zo goed bewaard is, hopen de wetenschappers ook zacht weefsel zoals interne organen te vinden.  

(Lees voort onder de video en de foto

De achterpoot met de duidelijk zichtbare huid.
Royal Tyrrell Museum of Paleontology

Een versnelde weergave van de eerste tien dagen van de opgraving van het hadrosaurus-fossiel, waarin eerst de blootliggende delen beschermd worden met kalkwindels en er een begin wordt gemaakt met het opgraven van de rest van het skelet. (Video van het Royal Tyrrell Museum of Palaeontology).

Nog jaren werk

Het verzamelen van het hele skelet kan dus verschillende maanden duren en zelfs verschillende veldseizoenen. Eens het skelet helemaal uit het gesteente gehaald is, zal het worden overgebracht naar het Preparation Lab van het Royal Tyrrell Museum, waar vakkundige technici het fossiel zullen blootleggen. 

Tijdens dit preparatieproces zullen ze vaststellen hoe goed bewaard het skelet is, of het hele skelet aanwezig is en hoeveel van de huid van het dier er bewaard is gebleven. 

Vaststellen om welke soort eendensnaveldinosaurus het precies gaat, zal alleen mogelijk zijn als er schedel wordt gevonden. 

Op basis van de grootte en de staat van bewaring van dit specimen kan het verschillende jaren duren voor het volledig geprepareerd is voor wetenschappelijk onderzoek en om het tentoon te stellen. Omdat fossielen die in Alberta gevonden worden, eigendom zijn van de provincie, zal het skelet, nadat het onderzocht is, in het Royal Tyrrell Museum een laatste rustplaats krijgen. 

Dit artikel is voornamelijk gebaseerd op een persbericht van de University of Reading.  

Reconstructie van hoe een hadrosaurus eruitgezien kan hebben.
Audrey.m.horn/Wikimedia Commons/CC BY-SA 4.0

Meest gelezen