Rolstoelgebruikers in actie voor betere mobiliteit: "Hoe beschaafd zijn we als mensen niet van punt A naar B kunnen?" 

In Gent is actiegevoerd voor een betere mobiliteit voor rolstoelgebruikers en andere mensen die slecht te been zijn. Zowel op straat als in bus, tram of trein zijn er nog altijd hoge drempels, letterlijk en figuurlijk. Schrijver en Dichter des Vaderlands Mustafa Kör zit zelf in een rolstoel. Op verschillende plaatsen in Gent las hij een scherp gedicht voor, over zijn eigen ervaringen: "Drempelvrees". 

In Gent hebben mensen met en zonder rolstoel een ketting gevormd van het Poëziecentrum op de Vrijdagmarkt naar het stadhuis. Een gebroken ketting, als symbool van het brokkelige parcours van al wie minder mobiel is.

Week van de mobiliteit? Dat is voor veel mensen niet bepaald een feestweek. Wie zich verplaatst in een rolstoel, met een rollator of wie een kinderwagen duwt, ervaart het elke dag: hobbelige kasseien, hoge of scheve stoepen, obstakels allerhande. Bus, tram of trein nemen is al helemaal moeilijk. "Eigenlijk weten we dit al lang, maar here we are; er verandert bitter weinig," zegt schrijver en Dichter des Vaderlands Mustafa Kör, die na een ongeluk in een rolstoel belandde.  

BEKIJK: Dichter des Vaderlands Mustafa Kör leest zijn gedicht "Drempelvrees" voor:

Videospeler inladen...

Mustafa Kör: "Ik heb mijn auto geparkeerd hier in Gent en daarna moest ik binnenweggetjes nemen op de kasseien. Mijn polsen doen pijn; ik viel bijna uit mijn rolstoel. Halsbrekende toeren voor mensen in een rolstoel, of voor ouderen of voor ouders met een buggy. Daar kunnen we toch wel wat aan veranderen in een stad?"

Ook het openbaar vervoer is een lijdensweg, getuigt Mustafa Kör. "Ooit reisde ik van Opgrimbie naar De Panne met het openbaar vervoer. Ik overdrijf niet als ik zeg dat het een huzarenstukje was. Ik heb kafkaiaanse toestanden meegemaakt. Wachten en bellen. Wachten op Godot, op iemand die niet opdaagt..." 

Hoe geciviliseerd zijn we als we mensen niet van punt A naar B krijgen?

Mobiliteit is een mensenrecht, zegt Mustafa Kör. "Dit is echt een smet op het blazoen van ons land. Er zijn duizenden mensen die hierdoor geïsoleerd raken en niet participeren in de samenleving, geen rol spelen, geen waardig bestaan kunnen uitbouwen. Als je er als overheid niet in slaagt om mensen van punt A naar B of ouderen op de trein te krijgen, dan moet je je vragen stellen: hoe geciviliseerd zijn we dan?

Het is een oud zeer, en er wordt nog aan gewerkt, maar veel te traag, zegt vzw Dito, een vereniging van en voor personen met een handicap of chronische ziekte en hun netwerk. 

Wouter Coolen van Dito: "We komen op voor een samenleving waar iedereen zich vlot kan verplaatsen: mensen met een beperking, ouderen, ouders met kinderen. Dit kan en moet anders. Bijvoorbeeld de reservatieplicht voor de trein, waar je 24 uur op voorhand moet reserveren om geholpen te worden. Dat beperkt je vrijheid; je flexibel verplaatsen kan dan niet, stel bijvoorbeeld dat een vergadering uitloopt." Coolen geeft nog voorbeelden: steile hellingen, haltes die je niet kunt betreden of zoals in Gent: historische stadscentra met moeilijke kasseien.

Een toegankelijke samenleving komt iedereen ten goede, niet enkel de rolstoelgebruiker

Gebeurt er dan niets? "Het vordert veel te traag. Een lichtpuntje is de afschaffing van de reservatieplicht bij makkelijk betreedbare haltes. Bij vervoersmaatschappijen zijn er streefdoelen;  in Vlaanderen wil men de helft van de haltes toegankelijk maken. Dat is de intentie, maar wij moeten dat opvolgen. En het gaat langzaam. De bevoegdheden zijn ook versnipperd. Twee op de drie Belgische treinstations zijn ontoegankelijk voor rolsstoelgebruikers..." 

Lege rolstoel

Wouter Coolen van Dito besluit: "Een toegankelijke samenleving komt iedereen ten goede. U kan morgen ook uw been breken... "

Opvallend: in de mensenketting in Gent reed ook een lege rolstoel, als symbool voor alle mensen die gewoon niet bij de actie konden raken.

BEKIJK - “Frustratie ja, maar ik zou het eerder een poëtische aanklacht noemen”: Mustafa Kör over zijn gedicht "Drempelvrees" en over de realiteit die erachter schuilgaat in "Laat":

Videospeler inladen...

Drempelvrees

Vaarwel
Dit is een betreurd afscheid
Een reiziger dient nu eenmaal onderweg te zijn
Veilig en wel
Van en naar
Geliefden
Een gonzende stad

Vaar. Wel
Welvaren. Waarheen?
Dit is geen reis, toch niet voor mijn soort
Spast, mongool, seniel

Horden neem je als ze zich aandienen
Wat met drempels? En onwil?

De dagelijkse queeste op rails en asfalt
Tierende willekeur waar heren niet opstaan
maar keurig voor knielen

De lijdensweg van de dagtoerist
De reisweg der lammen en blinden

Vrezen zal ik niets meer
als het ieders ergernis wordt hoe we omgaan met
hulpbehoevenden en de stilstand in wachtzalen en stations

Mobiel of kreupel
Waarom nog vertrekken als we toch gaan stranden?
Stranden. Vastlopen. Dichtslibben
Kan je allemaal in het enkeldiepe
Wij willen zee

Mustafa Kör

Meest gelezen