CHECK - Kreeg de Queen een make-over net voor haar dood? En zong de Canadese premier Trudeau aan vooravond van de staatsbegrafenis? 

Probeerde Groot-Brittannië Afrikaanse staatsleiders te kleineren door hen per bus naar de ceremonie te sturen en stond de Canadese premier aan de vooravond van de begrafenis van de eeuw echt te zingen? VRT NWS checkt daags na de begrafenis van de Queen vier virale verhalen op hun waarheidsgehalte. 

Ja, ceremoniële "royal guards" marcheren in echt berenvel waarvoor dieren sneuvelden

Aan de vooravond van de begrafenisceremonie rakelden dierenactivisten een ouder verhaal op: om de vele royal guards, de elitetroepen van het Britse leger, te kunnen kleden, zouden 140 zwarte beren moeten sneuvelen. De guards zijn onder andere door hun kenmerkende zwarte en lange berenmutsen een symbool en uithangbord van Groot-Brittannië geworden. 

Dat de lijfwachten voor hun bekende hoofddeksel nog steeds echt berenpels gebruiken, blijkt te kloppen. In maart bevestigde een woordvoerder van het Britse ministerie van Defensie nog aan de Britse krant The Mirror dat overschakelen op synthetische stoffen voorlopig geen optie is, omdat die niet bestand zouden zijn tegen meerdere weertypes. Het ministerie legde een petitie met meer dan 42.000 handtekeningen om over te schakelen naast zich neer. 

De kenmerkende zwarte mutsen van de grenadiers, de elitetroepen van het Britse leger

In het begin van dit jaar bevestigde de voormalige Britse premier Boris Johnson in een gelekte e-mail ook  dat de mutsen van echt berenpels gemaakt zijn, maar dat hij die traditie steunde. Volgens Johnson zouden hoofddeksels uit kunstmateriaal er minder goed uitzien. Dierenrechtenorganisatie PETA klaagde net als andere organisaties en Britse parlementsleden de praktijk al meerdere keren aan.  

Hoewel de mutsen een tachtigtal jaar kunnen meegaan, moet er toch elk jaar een honderdtal vervangen worden voor ceremoniële functies. Daarvoor wordt doorgaans één berenvel per muts gebruikt. Voor de ongeveer 140 mutsen die dit jaar vervangen moesten worden, werden dus evenveel zwarte, Canadese beren gedood. 

Conclusie

  • Al jaren voeren dierenrechtengroepen actie tegen het gebruik van berenpels voor de mutsen van de royal guards.
  • Het Britse ministerie van Defensie geeft zelf toe dat het niet wil afwijken van het gebruik, omdat kunststof niet bestand zou zijn tegen verschillende weertypes.
  • We beoordelen de stelling dat er beren worden gedood voor de ceremoniële gebeurtenissen dan ook als waar
Deze sectie is geschreven op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie

Neen, Queen veranderde niet van haarstijl voor laatste staatsieportret

Weg met het kenmerkende, krullende kapsel van Elizabeth II. Verschillende Twitteraars beweerden aan de hand van een zogenaamd Vogue-artikel dat de Queen net voor haar dood het roer nog helemaal omgooide en voor een nieuw kapsel ging. Buckingham Palace zou volgens het stuk dan ook de bijgevoegde foto hebben gepubliceerd als finaal staatsieportret van de Britse monarch. 

Maar dat klopt niet. Buckingham Palace heeft inderdaad nog een portret van de koningin vrijgegeven, maar daarop staat ze zoals we haar kennen: met kort en gekruld kapsel. De vervalste foto werd over de authentieke foto op het officiële Vogue-Twitteraccount gefotoshopt. 

Enkele dagen voor haar overlijden verschenen overigens nog enkele foto's van Elizabeth II die de eedaflegging van Liz Truss in residentie Balmoral in goede banen leidde. Ook op die allerlaatste foto's staat de Queen met haar kenmerkende kapsel.

Voor zover bekend de laatste foto's van Elizabeth II die enkele dagen voor haar dood nog Liz Truss beëdigde als premier. Ook hier zien we de Queen met haar kenmerkende coupe

Conclusie

  • We beoordelen een foto uit een zogenaamd Vogue-artikel als vervalst en dus niet waar.

Deze sectie is geschreven op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie

Ja, Trudeau zong Bohemian Rhapsody tijdens verblijf in Londen

"Vorige nacht in de Savoy (hotel in Londen, red.). Onze premier in het Verenigd Koninkrijk representeert Canada voor de Queen haar begrafenis (facepalm)", tweette een zekere Lisa op de dag van de begrafenis. Bijgevoegd is een filmpje van de Canadese premier Justin Trudeau die onder pianobegeleiding Bohemian Rhapsody van, toeval of niet, Queen zingt. 

Het bericht werd al snel overgenomen door de Canadese activist en zelfverklaarde burgerjournalist Keean Bexte die eraan toevoegde dat Trudeau dronken was. 

Maar dateert het filmpje ook van dit weekend in Londen? Ja, zo blijkt uit analyse van het beeldmateriaal. Hoewel het niet om de Savoy gaat, zien we wel de lobby van het Corinthia Hotel in Londen, op enkele honderden meters van Westminster Abbey waar de plechtigheid plaatsvond.  Op onderstaande foto, die van deze reisblog komt, zie je de lobby. Merk hoe de piano, het vloermotief en de achterliggende draaideur overeenkomen met het filmpje. 

Hoe weten we dan dat het om actuele beelden gaat? Door stom toeval staat er op de achtergrond een rode bus op straat waarop nog net een stukje reclame te lezen staat. Het gaat om de woorden "Love Summer, Love Capital" en die maken deel uit van een advertentiecampagne die radiozender 95-106 Capital FM deze zomer voert.   

Het officiële reisschema van de Canadese eerste minister toont ook geen  staatsbezoeken aan het Verenigd Koninkrijk eerder deze zomer en dus voor het overlijden van de Queen. Augustus stond vooral in het teken van de politieke ambtsoverdracht  van premier Boris Johnson naar Liz Truss en ontving het Verenigd Koninkrijk weinig buitenlandse leiders. We kunnen dus met grote zekerheid zeggen dat de beelden dateren van de periode net voor de begrafenis. 

Het kabinet van de eerste minister bevestigde maandagavond uiteindelijk ook de gebeurtenis. Volgens een woordvoerder van Trudeau vond het pianospel zaterdagavond plaats. Enkele leden van de Canadese delegatie verzamelden toen na het avondeten in de lobby voor een hulde aan de overleden vorstin, waarna Trudeau het gezelschap vervoegde. Aan de piano zat Gregory Charles, een gerenommeerde muzikant uit Quebec. 

Conclusie

  • Viraal gaande beelden van een zingende Trudeau zijn actueel. Onze redactie achterhaalde dat in eerste instantie door de hotellobby te lokaliseren en aan de hand van een reclameboodschap op een bus het tijdsbestek te bepalen.
  • Het kabinet van Trudeau bevestigde maandagavond ook de feiten. Het ging volgens hen om een hulde aan de Queen.
  • We beoordelen de beelden dan ook als authentiek en dus waar
Deze sectie is geschreven op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie

Neen, Afrikaanse leiders werden niet op bus geduwd terwijl Europeanen met de wagen mochten komen

Op verschillende online platformen en Afrikaanse media ontstond maandag ophef toen een foto van enkele Afrikaanse staatsleiders in een bus het internet rondging. Volgens critici was de foto een toonbeeld van westerse minachting tegenover Afrikaanse landen en voormalige kolonies. "Afrikaanse leiders die de begrafenis van koningin Elizabeth II bijwonen, moeten in een gedeelde bus reizen terwijl er voor Aziatische en Europese leiders erevoertuigen voorzien worden", tweette iemand.  

Maar die claim klopt niet. Een week voor de begrafenis kon Politico voorbereidingsdocumenten inkijken waarin aan alle staatsleiders werd gevraagd om helikopters, privévliegtuigen en persoonlijke voertuigen achterwege te laten. Om verkeershinder door de vele aanwezigen in het centrum van Londen te vermijden werden staatshoofden vanuit het westen van de stad per bus naar Westminster gebracht. 

De Amerikaanse president Joe Biden verkreeg een uitzondering op de carpoolmaatregel. Hij kwam in "the beast" aan
2022 Getty Images

Een afwijking van dat protocol, die door veel critici ook wordt aangehaald, was Joe Biden. Die kreeg na onderhandelingen tussen de Britten en de Amerikaanse veiligheidsdiensten een uitzondering en mocht in zijn gepantserde limousine "The beast" aantreden. "Er is geen mogelijkheid voor de geheime diensten om de veiligheid van de president te garanderen op evenementen als deze", zei voormalig geheim agent Timothy Miller aan Politico. 

Voor zover bekend verkregen andere staatsleiders geen uitzondering. Op een andere foto zijn ook de Franse president Macron, zijn vrouw Brigitte en de Braziliaanse president Jair Bolsonaro op de bus te zien. Op nog andere beelden zien we heel wat blanke aanwezigen die per bus toekomen. 

Ook geen uitzonderingen voor mijnheer en mevrouw Macron (in gangpad) en de Bolsonaro's. Ook zij reisden per bus naar Westminster
Heel wat aanwezigen werden vanuit West-Londen per bus naar Westminster Abbey gebracht. De maatregel diende om verkeerschaos te mijden en gold zeker niet enkel voor Afrikaanse leiders (beeld: AFP)

Conclusie

  • Er kwam heel wat kritiek op een foto van enkele Afrikaanse staatsleiders die per bus naar Westminster Abbey werden vervoerd. Volgens critici toonde het minachting tegenover hen terwijl Aziatische en Europese leiders met erevoertuigen werden rondgereden.
  • Documenten die Politico vorige week kon inkijken, geven weer dat alle leiders werd gevraagd privévliegtuigen, helikopters en persoonlijk vervoer achterwege te laten en per bus vanuit west-Londen naar Westminster te komen.
  • Een uitzondering was er voor de Amerikaanse president Joe Biden die toch in zijn gepantserde limousine aankwam.
  • Op een foto zijn ook Macron en Jair Bolsonaro in een bus te zien. Op nog andere beelden zien we ook verschillende blanke aanwezigen per bus toekomen.
  • We beoordelen de bewering dat de Britten leiders van Afrikaanse landen doelbewust kleineerden door hen op een gewone bus te laten reizen als niet waar. Het is een maatregel die voor iedereen gold. 
Deze sectie is geschreven op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie

Meer informatie over de factchecks van VRT NWS lees je in dit artikel.

Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers, samen met betrouwbare factchecks van andere Vlaamse redacties.

Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be of vul je vraag in op de website van deCheckers.

Meest gelezen