Copyright 2022 The Associated Press. All rights reserved.

“Oorlogsmisdaden gepleegd in Oekraïne”: VN-waarnemers schrikken van omvang executies door Russische soldaten

"Op basis van het bewijs dat de VN-commissie heeft verzameld, kunnen we concluderen dat er oorlogsmisdaden zijn gepleegd", zegt de VN-commissievoorzitter Erik Mose. Er zou sprake zijn van onder andere seksueel geweld, folteringen en executies. De misdaden zouden gepleegd zijn door sommige Russische soldaten. De slachtoffers waren tussen de 4 en 82 jaar oud. De commissie heeft ook twee gevallen gedocumenteerd waarin Russische soldaten door Oekraïense eenheden werden mishandeld. Het is de eerste keer dat een VN-waarnemingsmissie concludeert dat er oorlogsmisdaden hebben plaatsgevonden in Oekraïne.

De commissie, die ingesteld is vanuit de Verenigde Naties in maart dit jaar, heeft 27 steden en dorpen bezocht en meer dan 150 slachtoffers en getuigen geïnterviewd. Het onderzoek heeft zich in eerste instantie gefocust op de beginfase van de invasie, in februari en maart, in en rond onder andere Kiev, Tsjernihiv, Charkov en Soemi. "We hebben vernielde plaatsen geïnspecteerd, begraafplaatsen, detentie- en martelplaatsen en wapenresten geïnspecteerd en een groot aantal documenten en rapporten geraadpleegd", zei Erik Mose, de voorzitter van de commissie.

Terugkomende elementen zijn vastgebonden handen achter de rug, schotwonden in het hoofd en doorgesneden kelen

Erike Mose, voorzitter VN-commissie

In de door Rusland bezette gebieden zijn volgens het rapport verschillende oorlogsmisdaden gepleegd. Tijdens bezoeken aan de oorlogsgebieden constateerde de commissie een groot aantal executies. "We zijn geschrokken door het grote aantal executies in deze gebieden. Terugkomende elementen zijn vastgebonden handen achter de rug, schotwonden in het hoofd en doorgesneden kelen."

Copyright 2022 The Associated Press. All rights reserved.

Seksueel geweld

Er is niet enkel sprake van executies, maar ook van seksueel geweld. "De commissie heeft vastgesteld dat sommige Russische soldaten dergelijke misdrijven hebben gepleegd. Het gaat om verschillende schendingen van rechten, waaronder seksueel geweld, foltering en onmenselijke behandeling." De slachtoffers waren tussen de 4 en 82 jaar oud. "Er zijn voorbeelden van gevallen waarbij de familieleden werden gedwongen te kijken", zei Mose.

Als de Russische acties onbeantwoord blijven, dan zal dat ons in een donkere wereld brengen van straffeloosheid en toegeeflijkheid

De Oekraïense gezant Anton Korinevich aan de VN-commissie

Veel slachtoffers verklaarden dat ze naar Rusland werden gebracht en daar wekenlang werden vastgehouden. Getuigen zeiden ook dat ze gefolterd werden, specifiek gaat het dan om afranselingen en elektrocutie. Sommigen werden ook gedwongen zich volledig uit te kleden. Ook vanuit Oekraïense zijde is er sprake van de mishandeling van Russische soldaten door Oekraïense soldaten. "Hoewel het er weinig zijn, blijven we dit soort zaken onderzoeken."

Tekenen van foltering in Izjoem

In Izjoem, een stadje in het noordoosten van Oekraïne, zijn in totaal 436 lichamen opgegraven op de begraafplaats in een bos aan de rand van de stad. Daar werden bij de bevrijding door Oekraïne honderden graven gevonden. Volgens de lokale autoriteiten zouden 30 lichamen sporen tonen van foltering. Oekraïne beschuldigt Rusland opnieuw van het plegen van oorlogsmisdaden. Erik Mose van de VN-commissie heeft ook gezegd dat de commissie van plan is in Izjoem onderzoek te doen.

Sergey Shestak/Le Pictorium/Cover Images

"Als de Russische acties onbeantwoord blijven, dan zal dat ons in een donkere wereld brengen van straffeloosheid en toegeeflijkheid", zei een Oekraïense gezant. Vanuit Rusland is er nog niet gereageerd op het rapport. Gisteren zei de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov wel dat hij geen enkele schuld ziet aan Russische kant. Zo herhaalde hij dat de slachtpartij in Boetsja in maart dit jaar in scène is gezet. 

Soms kunnen dit soort vaststellingen gebruikt worden in internationale of nationale rechtbanken. Mose zei dat hij contact had met het Internationaal Strafhof in Den Haag over de bevindingen van de commissie. Eind maart 2023 zal de commissie een volledig verslag voorleggen, onder meer met aanbevelingen over hoe de daders ter verantwoording kunnen worden geroepen.

Meest gelezen