PRE

Gemeentebesturen kreunen onder gestegen energiekosten en lonen: "Zullen niet alles wat gepland is in deze legislatuur, kunnen uitvoeren"

De gemeentebesturen vragen aan de Vlaamse regering om maatregelen te nemen om de energiecrisis aan te pakken. Dat blijkt uit een bevraging van Radio2 waar 140 burgemeesters aan deelnamen. Niet alleen zagen de gemeenten hun eigen energiekosten de hoogte ingaan, ook alle prijzen en personeelskosten zijn spectaculair gestegen. Zo zullen de lonen van de personeelsleden in december al voor de vierde keer in 2022 met twee procent stijgen, omdat de spilindex door de hoge inflatie telkens weer overschreden wordt. 

Radio2 vroeg aan alle Vlaamse en Brusselse burgemeesters naar de energiecrisis, 103 van hen gaven ook een inkijk in hun energiebudgetten. En allemaal zien ze hun uitgaven aan energie stijgen. Zo schatten ze in Zwalm dat het dit jaar om 50.000 euro extra energiekosten gaat, in Waregem vreest de burgemeester dat de uitgaven voor energie daar 3,1 miljoen euro duurder zullen uitvallen. En 2021 was ook al geen gewoon werkjaar, door de coronacrisis met strenge ventilatienormen en dus ook hogere stookkosten.

Er zijn ook uitschieters, zo gaat in Borgloon 10 procent van het budget naar energie, en wellicht zal dat dit najaar nog oplopen. "We hebben veel verouderde gebouwen, verschillende daarvan zijn ook beschermd", legt Jo Feytons, de burgemeester van Borgloon (Open VLD-Stroop) uit. "Ons oud stadhuis bijvoorbeeld, met de trouwzaal en de raadzaal. Daar hebben we nog enkel glas, dubbel glas is niet toegestaan. We mogen wel voorzetramen plaatsen. Maar dat zou ons ook enorm veel geld kosten. We gaan nu bekijken of we die gebouwen minder kunnen gebruiken, om de kosten te beperken."

Al mijn schepenen zullen moeten begrijpen dat we deze legislatuur niet alles zullen kunnen uitvoeren

Werner Raskin, burgemeester Hoeselt

De hoge energieprijzen zijn niet het enige probleem. Ook alle prijzen en de lonen van de personeelsleden gaan de hoogte in. "Alle facturen, alle uitgaven zijn met 10 procent gestegen", legt de burgemeester van Hoeselt Werner Raskin (VLD Plus) uit. "Ook alle offertes worden fors duurder. Als gemeente zitten we zelf in financiële problemen. Wij gaan nog veel moeten bezuinigen als we willen voorkomen dat de belastingen omhoog moeten. Al mijn schepenen zullen moeten begrijpen dat we niet alles wat we gepland hadden deze legislatuur zullen kunnen uitvoeren." 

27 van de 104 burgemeesters die deelnamen aan de energiebevraging van Radio2 pleiten voor een herverdeling van de middelen uit het gemeentefonds. "We willen een evenwichtigere verdeling van dat geld", legt burgemeester Simon De Boeck (CD&V) van Gooik uit. "Grote steden krijgen nu 7 à 8 keer meer per inwoner, Antwerpen krijgt zelfs 13 keer meer per inwoner. "

In de nieuwe Septemberverklaring van de Vlaamse regering is een verhoging van het Gemeentefonds opgenomen. Dat fonds biedt financiële ondersteuning aan lokale besturen en is voor hen één van de belangrijkste bronnen van inkomsten. In drie jaar tijd zal er in totaal 300 miljoen euro extra naar de steden en gemeenten gaan. Burgemeester Kim Martens van Lievegem (CD&V) is tevreden met die extra toegekende middelen. "Zeker gezien de crisis waarin we ons nu allemaal bevinden." Gooik daarentegen niet: "Ook die extra middelen worden via de oude verdeelsleutel verdeeld, dus dit is nog een versterking van de ongelijke behandeling van steden en gemeenten." Ook Gent is niet tevreden, de stad had op een veel hoger extra bedrag gerekend, en zal nu zwaar moeten besparen. 

Grote steden krijgen 7 tot 13 keer meer geld per inwoner

Simon De Boeck, burgemeester Gooik

"Ik denk dat we contact moeten opnemen met Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open VLD) over de autofinancieringsmarge" zegt de burgemeester van Borgloon nog. "Want nu moeten we er als gemeente voor zorgen dat we onze begroting tegen het einde van de legislatuur, dus tegen eind 2024, op minstens +1 euro staat. Als die voorwaarde zou wegvallen, zouden we een grotere speelruimte hebben. En dan zouden we in de volgende legislatuur naar een budget in evenwicht kunnen gaan. " 

Een gemeente kan niet failliet gaan

Herwig Reynaert, politoloog UGent

"De energiecrisis, die nu vlak na de coronacrisis komt, heeft een versterkend effect op de problemen van de steden en gemeenten", vat politoloog Herwig Reynaert van de universiteit van Gent samen. "Maar een gemeente kan niet failliet gaan. Ze moet een begroting in evenwicht hebben op het einde van de bestuursperiode. Dus ik vermoed dat hier en daar geplande investeringen over de verkiezingen van 2024 getild zullen worden." Professor Reynaert ziet wel één positief aspect aan deze energiecrisis. "Ik denk dat iedereen beseft dat we nu spaarzamer moeten omspringen met energie."

Radio2 stuurde alle 319 Vlaamse en Brusselse burgemeesters een bevraging over de energiecrisis. Van 140 gemeenten kwam de vragenlijst ingevuld terug. 7 van de 13 centrumsteden deden mee. Sommige gemeenten die deelnamen gaven aan dat de energiecrisis nog in volle ontwikkeling is en dat ze daarom niet op alle vragen een antwoord konden formuleren.

Meest gelezen