AFP or licensors

President veroordeelt "onaanvaardbare chaos", maar protest gaat door, in en buiten Iran

Overal in Iran blijven mensen op straat komen, intussen bijna twee weken na de dood van Mahsa Amini, de jonge vrouw die stierf na haar arrestatie door de zedenpolitie. De politie treedt nochtans steeds harder op tegen demonstranten. "Wie aan de rellen heeft deelgenomen moet stevig worden aangepakt", heeft de conservatieve president Ebrahim Raisi gisteren gezegd in een tv-toespraak. "Chaos zal niet aanvaard worden." 

De dood van Mahsa Amini "heeft iedereen in Iran bedroefd", zei president Raissi gisteren in een televisietoespraak. Maar hij zei meteen ook dat "chaos niet zal worden aanvaard" en dat "wie aan de rellen heeft deelgenomen stevig moet worden aangepakt". 

Mahsa Amini, afkomstig uit het Koerdische gebied in het westen van Iran, was met haar familie op bezoek in de hoofdstad Teheran toen ze daar van straat werd geplukt door de zedenpolitie. De 22-jarige vrouw zou haar hijab, haar hoofddoek, niet correct hebben gedragen. Die zou te los hebben gezeten en een deel van haar haar onbedekt hebben gelaten.

De vrouw werd meegenomen in een busje en zou daarbij volgens omstaanders hardhandig zijn aangepakt. De politie ontkent dat en verklaart dat de vrouw in het politiekantoor een hartaanval kreeg, waarna ze in een coma belandde en naar het ziekenhuis werd gebracht, waar ze overleed. Haar familie zegt dat ze geen gezondheidsklachten had en dat ze voordien nooit problemen had met haar hart. 

Na de begrafenis van de vrouw brak spontaan protest uit. Dat is bijna twee weken later nog niet gaan liggen, integendeel. Het protest heeft een breder karakter gekregen en draait niet zozeer om de hoofddoek of de kledingvoorschriften, maar algemener over om mensenrechten.

Er wordt steeds harder opgetreden tegen het protest. Traangas, waterkanon en rubbelkogels worden gebruikt, maar er is ook al met scherp geschoten op betogers. Tijdens de demonstraties zijn al tientallen doden gevallen. Om de harde repressie te ontlopen, lijken de betogingen nu meer geconcentreerd in de stadscentra, maar verlopen ze meer verspreid. Hoeveel mensen er precies op straat komen, is moeilijk te zeggen, want het internet is grotendeels platgelegd. Toch blijven er video's naar buiten komen van protesterende mensen, die "dood aan de dictator" en "weg met de mollahs" roepen.

De filmpjes zijn opgenomen in grootsteden als Teheran en Shiraz, maar ook in tientallen andere steden wordt geprotesteerd. In het Koerdische gebied in het westen van Iran, vanwaar Mahsa Amini afkomstig was, is het erg onrustig. Het protest ontkiemde daar toen mensen na haar begrafenis spontaan de straat op gingen. De Iraanse regering beschuldigt Koerdische dissidenten - en westerse regimes, de VS voorop - ervan aanstokers van de onrust te zijn. De voorbije dagen zijn er raketaanvallen geweest net over de grens in Irak, waar Iraans-Koerdische bannelingen wonen die volgens Iran deel uitmaken van verzetsbewegingen.   

Solidariteit met vrouwen van Iran

Niet alleen in, ook buiten Iran blijft het protest duren. Beroemdheden uit de cultuur-, showbizz- en sportwereld spreken hun steun uit aan de betogers, bij wie de vrouwen het voortouw nemen. "De moraal van vrouwen moet niet beheerst worden, hun geest niet heropgevoed, hun lichaam niet gecontroleerd. Wat ze nodig hebben is vrijheid om te leven en ademen zonder geweld of bedreigingen", klinkt het in een post op Instagram.

Sommige vrouwen volgen het voorbeeld van de betogers die zonder hoofddoek op straat komen of hun haar afknippen voor de camera. Dat doet ook de Brits-Iraanse Nazanin Zaghari-Ratcliffe, die eerder dit jaar werd vrijgelaten na jaren te hebben vastgezeten in Teheran op beschuldiging van spionage. "Voor mijn moeder, voor mijn dochter, voor angst voor eenzame opsluiting, voor de vrouwen in mijn land, voor vrijheid", zegt ze aan het einde van de video.

Meest gelezen