Archieffoto van het Oekraïense leger
Copyright 2022 The Associated Press. All rights reserved

Oekraïense troepen rukken nu ook op aan zuidelijke frontlijn, richting havenstad Cherson

Na de herovering van de strategische stad Liman in het oosten hebben Oekraïense troepen nu ook terreinwinst geboekt in het zuiden van het land. Dat geven Russische bronnen toe. Het Oekraïense leger zou de nederzetting Doedchany aan de rivier de Dnjepr hebben bereikt, op zo'n dertig kilometer van de vorige frontlinie, en komt zo dichter bij de havenstad Cherson die sinds het begin van de invasie door Rusland werd bezet. Intussen waarschuwen analisten dat Rusland voor escalatie zal kiezen met het Westen als het conflict verder slecht dreigt af te lopen voor Moskou.

Gisteren liet de Oekraïense president Volodimir Zelenski nog weten dat Oekraïense troepen de strategisch gelegen stad Liman aan het oostelijke front opnieuw volledig controleren.

Nu geven Russische bronnen toe dat het Oekraïense leger ook snel terrein wint in het zuiden van het land. Oekraïense tanks zouden de frontlijn in het zuiden met tientallen kilometers hebben opgeschoven langs de rivier de Dnjepr. Het Oekraïense leger komt zo opnieuw een stukje dichter bij de zuidelijke havenstad Cherson, zij het vanuit een andere richting dan het eerdere Oekraïense offensief tegen die stad.

"De informatie is gevoelig, laat ik het zo zeggen, want er waren inderdaad doorbraken", zegt de door Rusland aangestelde leider van de bezette delen van de provincie Cherson, Vladimir Saldo, volgens het persagentschap Reuters aan de Russische staatstelevisie. 

"Er is een nederzetting met de naam Doedchany, vlak aan de rivier de Dnjepr en daar, in die regio, was er een doorbraak." 

Doedchany ligt op ongeveer 30 kilometer van waar het front voor die doorbraak was. Het zou met andere woorden gaan om een snelle opmars van het Oekraïense leger. Vooral in het zuiden van het land is dat opmerkelijk, want de frontlinie is daar al een tijdlang statisch en de Russische troepen liggen er ingegraven in zwaar bewapende posities. 

Vanuit Kiev is er geen officiële bevestiging van het nieuws. Het blijft zoals wel vaker tijdens grote offensieven stil, al spreken sommige bestuurders wel van "onbevestigde berichten over terreinwinst". Volgens correspondent Michiel Driebergen vanuit Oekraïne gebeurt dat wel vaker: vanavond zei hij in "De wereld vandaag" op Radio 1 dat het Oekraïense leger vaag blijft over de opmars om op die manier de Russen steeds opnieuw te verrassen. De Oekraïeners gebruiken niet enkel verrassingselementen, maar hebben nu ook een betere bewapening vanuit het Westen en vooral een betere motivatie, zegt Driebergen.

Een adviseur van de Oekraïense minister van Binnenlandse Zaken Anton Gerasjtsjenko plaatste bijvoorbeeld een foto op sociale media van Oekraïense soldaten met hun vlag aan een gouden standbeeld dat in Michailivka zou staan, dat op zo'n 20 kilometer van de vorige frontlinie ligt. "Officieel is er nog geen informatie, maar de Russische mediakanalen die in paniek slaan, bevestigen deze foto's, aldus een lokaal Oekraïens bestuurslid in Cherson.

"Poetin reageert met escalatie als hij in het nauw zit"

De opeenvolging van militaire nederlagen is een blamage voor Rusland, maar vooral voor president Vladimir Poetin. Sommige analisten vrezen dat Poetin op een bepaald ogenblik geen andere uitweg meer zal zien dan de inzet van tactische kernwapens tegen Oekraïne, iets waarmee de Russische president zelf gedreigd heeft.

Wij gaan ervan uit dat het eindeloos steunen van Oekraïne kan zonder dat wij in een conflict met Rusland gaan geraken en dat is wishful thinking

Kolonel Roger Housen

In "De Afspraak" op Canvas heeft gepensioneerd kolonel Roger Housen vanavond gewaarschuwd dat Poetin de voorbije decennia telkens hij in het nauw werd gedreven, de zaken geëscaleerd heeft en dat hij dat wellicht ook nu zal doen. Dat hoeft nog niet meteen met tactische kernwapens te zijn, want er zijn 15 of 20 "escalatiedrempels" die hij kan nemen. Zo'n escalatie zou kunnen bestaan uit het op grote schaal bombarderen van economische infrastructuur zoals dammen of elektriciteitscentrales in Oekraïne, zoals nu al gebeurt.

Dat hoeft echter niet beperkt te blijven tot Oekraïne, waarschuwt kolonel Housen. Andere opties zijn een bombardement van een westerse ambassade in Kiev, Russische huurlingen die vluchtelingen vanuit Noord-Afrika over de Middellandse Zee zouden drijven of zelfs marineschepen die met geweld zouden proberen doorheen de Bosporus in Turkije naar de Middellandse Zee (dat is een aanval op NAVO-lidstaat Turkije, nvdr.) te varen of pogingen tot sabotage van onze pijpleidingen of onze havens en luchthavens. 

Videospeler inladen...

"Ik hoop dat er in het Westen plannen zijn in dat geval", zegt Housen. We moeten nadenken wat we dan gaan doen en welke prijs wij bereid zijn te betalen -economisch en of humanitair-en wat de implicaties zijn. Een van de scenario's die er in de Verenigde Staten op tafel liggen, is een zeer harde reactie op dat soort Russische agressie zoals het inzetten van een kernwapen, met name een aanval op de Russische vloot in de Zwarte Zee of op bases op de Krim. Een inzet van een kernwapen in Oekraïne is echter ook gevaarlijk voor Rusland zelf als de wind de verkeerde kant zou uitkomen, merkt Housen tot slot op. 

In "Terzake" op Canvas had Mart de Kruif, voormalig stafchef van de landmacht in Nederland, eerder op de avond zijn twijfels geuit over de inzet van nucleaire wapens. Kernwapens zijn al meer dan 80 jaar niet gebruikt en ook China -een van de laatste bondgenoten van Rusland- heeft laten verstaan dat dat geen optie is. 

Videospeler inladen...

Mocht dat toch het geval zijn, dan mag het Westen geen onderscheid maken tussen tactische en strategische kernwapens, vindt de Kruif. We moeten Rusland duidelijk maken dat dat niet acceptabel is. Als kernwapens gebruikt worden in Oekraïne, dan zal de straling wellicht een NAVO-lidstaat bereiken en kan artikel 5 van het NAVO-verdrag -dat een aanval op een land als een aanval op de hele alliantie beschouwt- worden ingeroepen. Dat moet niet automatisch tot een nucleaire weerwraak leiden, maar wel tot de inzet van conventionele middelen, aldus Mart de Kruif. We moeten duidelijk maken dat de prijs die Rusland voor de inzet van kernwapens betaalt te hoog zal zijn, besluit hij.

Poetin heeft volgens de Kruif echter nog weinig alternatieven. Een ervan is tijd: over enkel weken treedt de winter in en dan zou hij tijd krijgen om zijn leger te reorganiseren. 

Meest gelezen