Archieffoto

Europees Mensenrechtenhof veroordeelt België in euthanasiezaak: "Controlecommissie niet onafhankelijk genoeg"

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in Straatsburg heeft ons land veroordeeld in een euthanasiezaak. Volgens het Hof zijn er geen garanties op een onafhankelijke evaluatieprocedure na een euthanasie.

Het gaat om een zaak van een Belg die niet akkoord ging met het feit dat zijn moeder in 2012 wegens chronische depressie euthanasie had gekregen. De vrouw had aangegeven dat ze haar kinderen niet op de hoogte wilde brengen van de euthanasie, een wens die de artsen wettelijk gezien moesten respecteren. De zoon vernam op die manier het nieuws pas nadat zijn moeder euthanasie had gekregen. Dat viel moeilijk bij de man. Bovendien uitte hij ook twijfels of zijn moeder wel euthanasie had mogen krijgen.

De Federale Controle- en Evaluatiecommissie Euthanasie, die waakt over de correcte toepassing van de euthanasiewet, stelde in 2013 dat de euthanasie wel degelijk correct was verlopen. Uiteindelijk diende de zoon een klacht in bij de Orde der artsen, later ook nog een strafklacht tegen onbekenden (die in 2018 werd afgewezen door het parket) én hij trok naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. 

Volgens de man schoot België namelijk tekort in het beschermen van het leven van zijn moeder en gebeurde er geen grondig onderzoek naar haar euthanasie. Het EHRM volgt hem nu gedeeltelijk. Volgens het Hof is er evenwel niets mis met het wettelijke kader vooraleer een euthanasie wordt uitgevoerd en werd de euthanasie zelf in deze zaak ook correct uitgevoerd. Maar het Hof ziet wel een probleem bij de controle achteraf.

Het Europees Hof voor Mensenrechten vindt dat er niet genoeg procedurele garanties zijn dat de Evaluatiecommissie onafhankelijk kan oordelen. Dat komt omdat in de commissie ook professor Wim Distelmans zit, die de euthanasie op de vrouw destijds heeft uitgevoerd. Het Hof komt tot die conclusie los van het feit of professor Distelmans al dan niet effectief invloed zou hebben gehad op het oordeel van de Commissie, is te lezen in het arrest. Verder vindt het Europees Hof ook dat het strafonderzoek te lang heeft geduurd. 

Een perceptieprobleem?

"Ik begrijp de perceptie, maar in de praktijk klopt dit niet", reageert Wim Distelmans. "In de Evaluatiecommissie zitten zowel voor- als tegenstanders van euthanasie. Zij vellen geen waardeoordeel, maar kijken na of alle voorwaarden voor een euthanasie zijn vervuld. Wij beoordelen anoniem. Bij de minste twijfel over een bepaald dossier wordt die anonimiteit opgeheven en wordt een commissielid gewraakt als hij persoonlijk bij dat dossier betrokken is."

Distelmans tilt niet zwaar aan het arrest van het Europees Hof. "Fundamenteel blijft de Belgische euthanasiewet wel overeind", zegt hij. "Het arrest gaat over de manier waarop de commissie oordeelt."

Meest gelezen