ImageGlobe

"Te veel en te negatief": steeds meer Vlamingen mijden het nieuws, hoe kunnen nieuwsmakers het beter doen? 

Er is een te grote toestroom aan berichten en er is bijna enkel slecht nieuws: 1 op de 10 Vlamingen kiest er dan ook voor om het nieuws actief te vermijden. Dat blijkt uit onderzoek van de Vrije Universiteit Brussel (VUB). Maar nieuws is net belangrijk voor de samenleving, legt media-onderzoeker Jonathan Hendrickx uit in "Laat". "Alleen goed nieuws gaat de wereld niet redden. Het moet een onderdeel zijn van een gezond "nieuws-dieet"."

Jonathan Hendrickx is als media-onderzoeker verbonden aan de onderzoeksgroep imec-SMIT van de VUB. Zij onderzoeken de nieuwsconsumptie en het gedrag van nieuwsgebruikers in verschillende landen en regio’s, ook in Vlaanderen. "We zien dat de nieuwsconsumptie in Vlaanderen aan het afnemen is", zegt hij.

BEKIJK - "Laat" polste bij een groot aantal mensen naar hun nieuwsconsumptie:

Videospeler inladen...

Niet alleen de hoeveelheid nieuws die we consumeren verandert, ook de manier waarop. "Het digitale aspect weegt steeds meer door. Voor een groot deel van de bevolking is dat de belangrijkste nieuwsbron." In vergelijking zijn print en radio zijn nog maar een klein deel. Die verschuiving naar het digitale ziet Hendrickx vooral bij jongeren en kort opgeleide mensen. 

Nieuwsmijders

In hun onderzoek naar nieuwsconsumptie, merken Hendrickx en zijn collega's dat steeds meer mensen nieuws mijden. 63 procent van de Vlamingen geeft aan dat ze soms actief nieuws mijden. 9 procent zegt dat ze dat vaak doen. Ter vergelijking: in 2017 was dat respectievelijk 48 procent en 2 procent van de Vlamingen.

"We zien dat die harde kern van mensen die vaak het nieuws mijdt, intussen bijna een tiende van de bevolking uitmaakt", zegt Hendrickx. De reden daarvoor? Voornamelijk angst en onzekerheid. "Die spelen een grote rol in zowel het mijden van nieuws als het consumeren van nieuws."

BEKIJK - Deze mensen vertellen waarom zij wel of geen nieuws volgen:

Videospeler inladen...

Wanneer je aan mensen vraagt waarom ze nieuws mijden, kan je drie zaken onderscheiden volgens Hendrickx. Negativiteit van het nieuws staat op één, dat merk je ook in bovenstaande video waarin mensen vertellen over waarom ze wel of geen nieuws consumeren. Daarnaast is er een overvloed aan nieuws. Die twee zaken komen samen in crisissen. Denk maar aan alle berichten over de energiecrisis, de oorlog in Oekraïne of de coronapandemie.

Angst en onzekerheid spelen een grote rol in het mijden van of kiezen voor nieuws

Jonathan Hendrickx, media-onderzoeker VUB en imec

"Bij nieuws over de coronapandemie werd bovendien door een bepaald deel van de samenleving gedacht dat het nieuws een bepaalde politiek gestuurde agenda heeft, wat dan weer bijdraagt bij tot de afname van vertrouwen in het nieuws", vertelt Hendrickx. Een gebrek aan geloofwaardigheid en vertrouwen is zo de derde reden om af te haken van het nieuws. 

Vanaf nu dan enkel nog positief nieuws?

"Alleen goed nieuws gaat de wereld niet redden", zegt Hendrickx. Feiten moeten meegegeven worden, maar er zou meer aandacht moeten zijn voor de context waarin die zich afspelen. "Het is daarbij niet verkeerd om constructieve invalshoeken te zoeken, om zo het nieuws op een andere manier te brengen."

BEKIJK - Jeroen Ongenae legt uit waarom hij goednieuws.be heeft opgericht:

Videospeler inladen...

"Het is belangrijk dat goed nieuws een onderdeel is van een gezond "nieuws-dieet", maar we moeten vooral het vertrouwen in nieuws herstellen", zegt Hendrickx. Vlaanderen is wereldwijd één van de koplopers als het aankomt op vertrouwen in het nieuws, "maar ook bij ons kalft dat vertrouwen jaar na jaar af".

Nieuwsmijders terugwinnen?

Zijn die Vlamingen die vaak nieuws mijden dan een verloren groep voor nieuwsmakers? Kunnen die nog teruggewonnen worden? Daarvoor is het volgens Hendrickx erg belangrijk om het nieuws te vertellen op een manier die mensen begrijpen. Hij haalt het voorbeeld van ons Instagram-kanaal met nieuws voor jongeren @nws.nws.nws aan. "Dat is een heel belangrijk platform om jongeren te bereiken met het nieuws en hen ervan te overtuigen hoe belangrijk het is om nieuws te consumeren."

Behalve context bieden, is transparantie ook belangrijk. Hendrickx: "Vaak vragen mensen zich online af waarom mainstreammedia ergens niet over schrijven en is die vraag ook terecht. Dus durf die vraag ook te beantwoorden. Vaak zijn de redenen om iets niet te doen, net zo legitiem als de vraag."

Nieuws consumeren is belangrijk voor een gezonde samenleving

Volgens Hendrickx zijn er wel degelijk gevaren verbonden aan die stijgende trend van nieuws mijden, nu die groep al bijna een tiende van de Vlaamse bevolking uitmaakt. "Als dat blijft oplopen, dreigen we terecht te komen in een situatie waarin de cohesie in de samenleving dreigt te verdwijnen. Het is belangrijk dat wij hetzelfde nieuws consumeren via verschillende bronnen om zo voldoende referentiemateriaal te hebben om met elkaar te praten en te discussiëren over wat er in de wereld gebeurt." 

Als meer mensen nieuws mijden, dreigt de cohesie in de samenleving te verdwijnen

Jonathan Hendrickx, media-onderzoeker VUB en imec

Als dat verdwijnt, kom je volgens Hendrickx in een gepolariseerde samenleving terecht. Hij vergelijkt het met de situatie in de Verenigde Staten. "Daar ligt het nieuwsgebruik van republikeinen en democraten intussen zo verspreid dat die mensen niet meer met elkaar praten, met alle gevolgen van dien. Ook voor de democratie."

BEKIJK - Het volledige gesprek met Jonathan Hendrickx in "Laat":

Videospeler inladen...

Meest gelezen