Foto louter ter illustratie

De ongemakkelijke waarheid achter jouw geliefde scampi: kweekboerderijen in Azië knippen ogen van garnalen af om productie te verhogen

In kweekboerderijen voor grote garnalen in Azië wordt bij moedergarnalen een oog afgeknipt om de productie te verhogen. Dat stelde het consumentenprogramma "Keuringsdienst van waarde" in Nederland vast. "Oogablatie is al decennia een gekende techniek in de tropische garnalenindustrie", zegt ook expert aquacultuur Peter Bossier (UGent).

Wie ervan houdt, zal het ongetwijfeld beamen: niets zo lekker als een bordje met scampi, badend in de look en geflambeerd met een beetje pastis. Minder bekend is dat deze gekweekte grote garnalen overgevlogen worden van het andere eind van de wereld waar ze in grote kweekboerderijen worden geteeld. 

Daar krijgen ze niet alleen aanzienlijke hoeveelheden antibiotica te slikken, blijkbaar worden de vrouwelijke garnalen ook levend verminkt om de kweek te bevorderen. Het Nederlandse consumentenprogramma "Keuringsdienst van waarde" op NPO 3 trok naar Thailand en toonde daar gedetailleerd hoe garnaalogen zorgvuldig worden weggeknipt in kwekerijen. 

Snellere ontwikkeling eitjes

Oogablatie, het afknippen van een oog, was bij de start van de tropische garnalenindustrie 30 jaar geleden de enige mogelijke techniek om vrouwtjes rijp te laten worden in gevangenschap, zegt Peter Bossier, directeur van het Referentie Centrum voor Aquacultuur en Artemie van de Universiteit Gent.

"De ingreep gebeurt om de productie van hormonen af te remmen", stelt Bossier in "De wereld vandaag" op Radio 1. Achter het oog ligt een klier die hormonen aanmaakt. Deze hormonen beïnvloeden het ogenblik waarop garnalen eitjes kunnen leggen. Zonder oog en de achterliggende hormonen kan de garnaal sneller beginnen met het leggen van eitjes. De voortplantingstijd kan zelfs gehalveerd worden. Peter Bossier: "Als je één oog wegneemt, rijpen de vrouwtjes vlugger en krijg je veel sneller en betrouwbaarder rijpe eitjes."

Diervriendelijk is het niet

Er zijn verschillende technieken om het oog te verwijderen, maar het eindresultaat is natuurlijk hetzelfde. Echt diervriendelijk is het niet. “Het zou me verwonderen als die garnalen de ingreep niet zouden voelen”, aldus Bossier. “Veel mensen vinden dat gruwelijk. De industrie heeft die signalen opgepikt en is om die reden al vele jaren op zoek naar andere processen om die oogablatie te vermijden.”

Nieuwe technieken zijn gezonder

“We zijn al vergevorderd daarin. Vandaag zijn er parameters die in de juiste combinatie rijping op natuurlijke wijze toelaten. Er zijn zelfs rapporten die aantonen dat nakomelingen die op natuurlijke wijze verwekt worden gezonder zijn.”

Hoeveel bedrijven gebruik maken van die nieuwe technieken is niet duidelijk, geeft Bossier toe. “Maar het feit dat we vandaag veel meer aandacht hebben voor dierenwelzijn, stimuleert natuurlijk de industrie om uit te kijken naar alternatieven.” En voor alle duidelijkheid, de techniek wordt niet toegepast bij de kleine noordzeegarnalen.

Beluister het gesprek met Peter Bossier in "De wereld vandaag"

Meest gelezen