CHECK - Semen Hydenko krijgt in Oekraïne overal de schuld van (en toch bestaat hij niet)

De ontploffing op de Krimbrug, de opgeblazen gaspijplijn Nord Stream of zelfs de mythische Oekraïense gevechtspiloot "Ghost of Kyiv": bij al die verhalen duikt op sociale media als verantwoordelijke de naam "Semen Hydenko" op. In werkelijkheid bestaat hij helemaal niet. Het gaat om een oude internetgrap uit 2015 die nu ook overwaait naar de oorlog in Oekraïne.

Kort na de spectaculaire ontploffing op de Krimbrug kon je op sociale media een opvallend verhaal lezen: op de brug zou de identiteitskaart van de dader teruggevonden zijn. Zijn naam? "Semen Hydenko".

Behalve op sociale media werd een tweet over Hydenko ook overgenomen door enkele media, zoals EuroWeeklyNews, een Engelstalige krant uit Spanje.

De Spaase nieuwssite EuroWeeklyNews deelde een tweet met een afbeelding van de identiteitskaart van "Semen Hydenko". Bron: EuroWeeklyNews.

De identiteitskaart van "Hydenko" is echter gefotoshopt. Ze is gebaseerd op de voorbeeldfoto van een Oekraïense identiteitskaart die je onder andere op Wikipedia kan terugvinden. In het Oekraïens staat er ook niet "Hydenko" als achternaam, maar "Khaidenko".

De valse identiteitskaart van "Hydenko" is gebaseerd op een specimenfoto die op Wikipedia staat.

Wie maakte de valse identiteitskaart? De Oekraïense krant Ukrayinska Pravda beschuldigde Rusland daarvan.

In werkelijkheid is er iets anders aan de hand. Het gaat om een uit de hand gelopen internetgrap die al jaren aansleept.

"Ghost of Kyiv"

Wie de naam "Semen Hydenko" googelt, merkt dat het niet de eerste keer is dat de man een belangrijke rol krijgt toegedicht in de oorlog in Oekraïne. Op YouTube vind je bijvoorbeeld een video die beweert dat Hydenko de "Ghost of Kyiv" was - een legendarische Oekraïense gevechtspiloot die - zo gaf het Oekraïense leger later toe - nooit heeft bestaan.

Een "in memoriam"-video van Hydenko als de fictieve Oekraïense gevechtspiloot "Ghost of Kyiv".

En enkele weken geleden nog circuleerde de naam van Hydenko als verantwoordelijke voor het opblazen van de Nord Stream-gaspijplijn in de Baltische Zee. Ook toen stond daar al een foto van de identiteitskaart bij.

Ook de ontploffing van de NordStream-gaspijplijn werd toegeschreven aan Hydenko.

Schietpartijen

Als "Semen Hydenko" niet bestaat, wie is dan de man met de bril en het baardje op de foto's?

Het gaat om de controversiële Amerikaanse komiek Sam Hyde. Hyde is een soort internetcelebrity, al zond de tv-zender Adult Swim in 2016 wel een sketchprogramma met hem uit. Hij wordt achtervolgd door beschuldigingen van uiterstrechtse sympathieën en partnergeweld.

Maar Hyde is ook wereldberoemd om een andere reden: al sinds 2015 wordt zijn naam op sociale media door grappenmakers verspreid als dader van dodelijke schietpartijen in de Verenigde Staten. Meestal staat daarbij een foto van Hyde met geblondeerd haar en een aanvalswapen.

(Lees verder onder de foto.)

De foto van Sam Hyde die als internetmeme wordt verspreid sinds 2015.

De valse beschuldigingen aan het adres van Hyde zijn uitgegroeid tot een internetmeme: "Sam Hyde Is The Shooter". Kort na allerlei tragedies en opvallende nieuwsfeiten waarvoor de verantwoordelijke nog niet bekend is, worden zijn naam en foto verspreid: als grap, of om te zien of iemand - vooral dan media of politici - erin trapt.

Dat gebeurt ook voor internationale gebeurtenissen. Zo is Hyde in juli nog beschuldigd van de moordaanslag op de Japanse ex-premier Shinzo Abe. Zijn Oekraïense alter ego "Semen Hydenko" is dus niets anders dan een nieuwe episode in deze lang aanslepende internetgrap.

Conclusie

  • Volgens berichten op sociale media zou "Semen Hydenko" verantwoordelijk zijn voor de ontploffing die de Krimbrug beschadigde op 8 oktober 2022. Bij die bewering hoort een foto van een "teruggevonden identiteitskaart".
  • De identiteitskaart is vals, gefotoshopt. Semen Hydenko bestaat eigenlijk niet.
  • De man op de foto is in werkelijk Sam Hyde, een Amerikaanse komiek. Zijn naam en foto worden al jaren verspreid door grappenmakers na schietpartijen in de Verenigde Staten en bij allerlei internationale gebeurtenissen. Van deze internetmeme is tijdens de oorlog in Oekraïne een nieuwe variant gemaakt, met "Semen Hydenko" als Oekraïense versie van de naam "Sam Hyde".
  • Het toeschrijven van allerlei daden aan Hyde (of Hydenko) gebeurt deels als grap, maar deels ook omdat mensen erin trappen en de berichten ernstig nemen.

Dit artikel is geschreven op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie.

Meer informatie over de factchecks van VRT NWS lees je in dit artikel.

Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers, samen met betrouwbare factchecks van andere Vlaamse redacties.

Wil je iets laten checken?
Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be of vul je vraag in op de website van deCheckers.

Meest gelezen