Wintertijd is begonnen: zijn nieuwe tijdzones in Europa oplossing om met gemorrel aan klok komaf te maken?

Afgelopen nacht is de wintertijd ingegaan. Daarbij draaide de klok om 3 uur een uur terug tot 2 uur. Over dat gemorrel aan de tijd woedt al lang discussie. Een groep wetenschappers komt nu met een nieuw voorstel: grondig hertekende tijdzones in Europa waarin het heel het jaar door even laat blijft.

Goed nieuws voor wie graag een uur langer slaapt zonder tijd te verliezen: komende nacht gaat de wintertijd in en draait de klok om 3 uur terug naar 2 uur. Dat extra uur heeft ook veel nadelen. De biologische klok van veel mensen is ontregeld en omdat het 's avonds vroeger donker is, gebeuren in de avondspits een pak meer ongevallen.

De Europese Unie bakkeleit daarom al jaren over een nieuw systeem waarbij het morrelen aan de tijd op de schop gaat en het hele jaar door de wintertijd of de zomertijd geldt. Een consensus is nog altijd niet bereikt waardoor voorlopig niks verandert.

Een groep wetenschappers komt nu met een nieuw voorstel: het hele jaar door dezelfde tijd en dit in grondig hertekende tijdzones verspreid over Europa. België zou daarbij samen met het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Nederland, Luxemburg en Spanje een zone vormen, de West-Europese tijdzone. Ten opzichte van de wintertijd keert ons land in dit scenario nog een uur extra terug in de tijd om helemaal synchroon te lopen met het natuurlijke ritme van de zon.

De nieuwe tijdzones die de wetenschappers voorstellen waarbij België samen met onder meer Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk een zone vormt.

"Het is een goed bewaard geheim dat harmonie in het bioritme dé sleutel tot gezondheid is", zei slaapexpert en neuroloog Inge Declercq (UZA) eerder deze week in "De afspraak" op Canvas. Concreet ziet zij drie soorten tijd die ons leven bepalen. "Er is de biologische klok, wat voor een stuk genetisch bepaald is. Dan is er ook de sociale tijd, zoals de schooltijd of de professionele tijd. Tot slot heb je nog de zonnetijd, of de natuurlijke tijd."

Mismatch

Volgens Declercq is het cruciaal voor onze gezondheid en ons mentaal welzijn dat mens en maatschappij zoveel mogelijk op die natuurlijke tijd zijn afgestemd. Momenteel is dat niet zo: in de wintertijd loopt de klok in België een uur voor op de zonnetijd, in de zomertijd is dat zelfs twee uur.

"Als de sociale tijd niet overeenkomt met de zonnetijd, schep je gezondheidsproblemen. Die mismatch heeft hetzelfde effect als wanneer je vijfmaal op een dag fastfood zou eten", waarschuwt Declercq. Volgens haar is die mismatch ook een belangrijke oorzaak van depressies en kanker.

Door Europa op te delen in nieuwe tijdzones willen de wetenschappers de biologische, sociale en natuurlijke tijd weer nauwer op elkaar laten aansluiten. Naast de West-Europese tijdzone, stellen ze een Centraal-Europese tijdzone voor waarin onder meer Duitsland, Zwitserland en Italië, maar ook Polen, Hongarije en Griekenland zouden komen te liggen. In die zone zou het dan een uur later zijn dan in België.

BEKIJK - Wat zijn de gevolgen van de afwisseling tussen zomeruur en winteruur voor onze gezondheid? Dit zegt de Universiteit van Vlaanderen:

Niet zo eenvoudig

Wellicht is het plan van deze wetenschappers nog niet voor morgen. Een politiek compromis lijkt nog altijd veraf en ook praktisch zou de omschakeling in stappen moeten verlopen. Zo moet eerst de zomertijd op de schop waardoor het permanent wintertijd is in Europa. Daarna kunnen de nieuwe tijdzones worden uitgerold.

Toch blijft Leclercq hoopvol. "Idealisme is een belangrijke drijfveer om dingen gedaan te krijgen. Als we overschakelen op permanente wintertijd kan ons dat bovendien heel wat energie besparen."

Fenomeen van alle tijden

Veel mensen denken dat ons land altijd al in dezelfde tijdzone zit als de rest van het Europese vasteland of dat het gemorrel aan de tijd in de jaren 70 begon toen België samen met heel wat andere landen de zomertijd invoerde. Niks is minder waar.

Tot aan de Eerste Wereldoorlog liep de tijd in België samen met die van het Verenigd Koninkrijk. Het was de Duitse bezetter die de klok bij ons een uur vooruitdraaide zodat de tijd zou samenvallen met die in Duitsland. Bovendien voerde diezelfde Duitse bezetter in 1916 de zomertijd in, waardoor de klok nogmaals met een uur vooruitging.

Na de oorlog keerde België terug naar het "Engelse uur", al bleef de zomertijd bestaan. Toen Duitsland onze streken in 1940 opnieuw bezette, verplichtte het land ons andermaal om de klok een uur vooruit te draaien zodat die wederom synchroon zou lopen met die in Duitsland. Opmerkelijk: na de Tweede Wereldoorlog bleef deze regeling bestaan. De zomertijd verdween in 1946, om in de jaren 70 zijn herintrede te maken.

Meer over deze wisselingen met de tijd doorheen de tijd vind je in dit artikel.

BEKIJK - Het gesprek met neuroloog Inge Declercq (UZA) in "De afspraak":

Videospeler inladen...

Meest gelezen