November Boekenmaand: leestips van Tom Naegels, die Belangrijkste Boek van het Jaar won met "Nieuw België, een migratiegeschiedenis"

November is boekenmaand: vijf zondagen lang vind je hier boekentips terug van bekende auteurs. Met "Nieuw België, een migratiegeschiedenis" won Tom Naegels eerder dit jaar de allereerste prijs voor het Belangrijkste Boek van het Jaar. Welke boeken beveelt Tom Naegels zelf aan?

Meer dan duizend. Zo veel boeken staan er in de "behoorlijk uitgebreide" boekenkast van journalist en auteur Tom Naegels. "Ik lees fysieke, digitale, gekochte en geleende boeken, én in zowat alle genres. Als kind las ik heel snel zelfstandig: ik had de vaardigheid meteen onder de knie en ontwikkelde vroeg mijn eigen smaak", vertelt Naegels.

En die smaak was op jonge leeftijd al gevarieerd. "Enerzijds verslond ik alle vroege Stephen King-boeken - zo'n fan was ik van populaire horror -, anderzijds las ik enorm graag de grote literaire klassiekers, zoals de boeken van Hugo Claus en Remco CampertNu besef ik dat ik die verhalen onmogelijk kon begrijpen, maar op een of andere manier werd ik telkens toch aangetrokken door de geheimzinnigheid, het mysterie ervan."

1. Het eigen werk: "Nieuw België, een migratiegeschiedenis 1944 - 1978"

Iets meer dan zes jaar geleden begon Tom Naegels aan zijn research voor "Nieuw België, een migratiegeschiedenis", zijn geschiedenisboek over België als migratieland waarmee hij de eerste prijs voor het Belangrijkste Boek van het Jaar won. "Het boek beslaat een periode van 30 jaar. Mijn vertrekpunt is de bevrijding in 1944, een periode waarin amper sprake was van migratie. Ik eindig in 1978, met de verkiezing van de eerste volksvertegenwoordiger van het Vlaams Blok", vertelt Naegels.

Ik gebruik het migratiethema als een brede lens om de hele naoorlogse geschiedenis van België uit te leggen

"De periode van de gastarbeid in België is cruciaal om het heden te begrijpen, maar krijgt volgens mij te weinig aandacht op de schoolbanken. Ik beperk me niet tot getuigenissen van migranten; ik gebruik het migratiethema net als brede lens om de hele naoorlogse geschiedenis van België uit te leggen", zegt Naegels. "Hoe complex dit hele verhaal ook is, ik wil een breed publiek aanspreken, net zoals schrijvers Tom Holland en David Van Reybrouck doen."

Van meet af aan wist Naegels dat dit verhaal een tweeluik zou worden. "De bedoeling is dit verhaal door te trekken naar het heden, en dat zal niet gemakkelijk zijn: er zijn vandaag veel meer migratiestromen, de redenen voor migratie zijn diverser, het juridische verhaal is belangrijker", stelt Naegels. Of het opnieuw zes jaar zal duren voordat dit tweede boek uitkomt? "Misschien. Lees in tussentijd dus maar vooral dit eerste boek."

2. Recente vondsten: "Why we're polarized" van Ezra Klein en "The hurting kind" van Ada Limón

"De podcast 'The Ezra Klein show' van de Amerikaanse New York Times-journalist Ezra Klein boeit me al jaren", vertelt Naegels. "Onlangs las ik zijn boek "Why we're polarized" en ontdekte ik dat hij niet alleen een fantastische interviewer, maar ook een getalenteerde schrijver is. Hoewel er over polarisatie al heel wat gezegd en geschreven is, vind ik zijn inzichten enorm vernieuwend."

Zelfs na een drukke dag vol lezen en schrijven, kan de poëzie van Ada Limón me een gevoel van opluchting bieden

Via Klein's podcast ontdekte Tom Naegels nog ander literair talent: de Amerikaanse dichteres Ada Limón die begin oktober tot 24e Poet Laureate werd aangesteld door de Library of Congress. "Toen Limón tijdens Klein's show enkele van haar gedichten voorlas, was ik meteen verkocht, ik schafte haar dichtbundels "The hurting kind" en "Bright dead things" onmiddellijk aan. Limón schrijft persoonlijke en toegankelijke gedichten die vertrekken vanuit een heel nauwkeurige blik op de natuur. Zelfs na een drukke dag vol lezen en schrijven, kan haar poëzie me toch nog een gevoel van opluchting bieden."

3. Naegels' inspiratiebronnen: auteurs Tom Wolfe, Tom Holland & Eric Hobsbawm

De auteurs die Tom Naegels inspireren? "Tom Wolfe, Tom Holland en Eric Hobsbawm zijn stuk voor stuk auteurs waar ik enorm naar opkijk. Als twintiger was ik al enorme fan van de Amerikaanse auteur Tom Wolfe en zijn Great American Novels. In één verhaal geeft hij een inkijk in alle verschillende lagen van de Amerikaanse samenleving, een beetje zoals Honoré de Balzac deed in zijn hele "La comédie humaine". Dat probeer ik in mijn boeken ook te doen."

Toen ik de boeken van de Britse historicus Tom Holland las, dacht ik: 'dit is wat ik wil doen'

"Brits historicus Tom Holland, waar ik eerder al naar verwees, is misschien wel mijn ultieme inspiratiebron. Toen ik zijn boeken las, dacht ik: 'dit is wat ik wil doen'. Een andere Britse historicus die me eindeloos inspireert, is Eric Hobsbawm. In zijn "The age of"-reeks ("The age of revolution", "The age of capital", "The age of empire", "The age of extremes") beschrijft hij de geschiedenis van het kapitalisme en de effecten hiervan op kunst, economie en politiek, overal ter wereld." 

Toch bekijkt Naegels zijn idolen met een kritische blik. "Toen ik onlangs een van Hobsbawm's boeken opnieuw las, merkte ik op hoe complex die eigenlijk geschreven zijn. Ingewikkelde materie op een heldere manier brengen, dat is dé ultieme opdracht van een schrijver. Een opdracht waar ik, denk ik toch, met mijn "Nieuw België" in geslaagd ben", besluit Naegels. 

"Nieuw België, een migratiegeschiedenis" van Tom Naegels wordt uitgegeven door uitgeverij Lannoo. 

Meest gelezen