CHECK - Neen, Iraanse parlement stemt er niet mee in om 15.000 betogers te executeren, ondanks oproep tot "strengere straffen"

Op verschillende sociale media gaan berichten rond om zich te verzetten tegen de executie van 15.000 Iraanse betogers. Iran wordt al een tijdlang opgeschrikt door manifestaties tegen politiegeweld en voor meer vrouwenrechten. Volgens de verspreiders heeft het regime onlangs toegestemd om over te gaan tot de doodstraf van die duizenden opposanten. Maar dat klopt niet. Tot dusver werd - verontrustend genoeg - wel al één betoger tot de doodstraf veroordeeld.

"Waarom is dit geen wereldwijd voorpaginanieuws? Dit zou een misdaad tegen de mensheid zijn!", tweette de Brits-Amerikaanse rocker Peter Frampton maandag verontwaardigd. In zijn zog volgde ook de Canadese Buitenlandminister Mélanie Joly die namens haar land de beslissing van Iran om de doodstraf uit te voeren op "enkele arbitrair opgesloten betogers" streng veroordeelde. Een dag later volgde zelfs Canadees premier Justin Trudeau die zijn bericht ondertussen wel alweer verwijderde.

Deze afbeelding wordt veel gedeeld, maar bevat onjuiste informatie

Volgens verschillende internetgebruikers zou het Iraanse regime binnenkort namelijk overgaan tot de executie van zo'n 15.000 opgepakte betogers. Het land gaat door een woelige periode en kent al sinds september een golf van demonstraties nadat de 22-jarige Masha Amini enkele dagen na haar arrestatie door de Iraanse zedenpolitie stierf. Amini zou haar hoofddoek niet juist gedragen hebben waardoor er een haarlok zichtbaar was. 

TPYXA, een veelgevolgd nieuwskanaal dat voornamelijk over de oorlog in Oekraïne bericht, schreef op haar Twitterprofiel dat 227 van de 290 Iraanse parlementsleden ervoor stemde om alle demonstranten te executeren. De overheid zou daarbij gezegd hebben dat de "rebellen een harde les moesten leren." Het Amerikaanse tijdschrift Newsweek nam die informatie over

Nog maar één geval bekend

Maar die berichtgeving klopt inhoudelijk niet. Op 8 november stemde een meerderheid van het parlement inderdaad in met een vraag aan justitie voor het uitvoeren van strengere straffen voor ernstige misdaden tegen de staat. Nergens werd evenwel specifiek vermeld dat het om de doodstraf zou gaan voor alle aangehouden demonstranten, al werd daar natuurlijk wel voor gevreesd. Verschillende politieke hardliners spraken over de betogers ook als "vijanden van God" en "even erg als leden van ISIS". 

Vanwaar komt dan de claim van 15.000 demonstranten die hun acties met hun leven moeten bekopen? Hoogstwaarschijnlijk ontstond er verwarring met een uitspraak van VN-rapporteur Javaid Rehman die sprak over meer dan 14.000 personen die werden gearresteerd. Hij vermeldde nergens dat die mensen geëxecuteerd zouden worden.

Desondanks werd de doodstraf al wel uitgesproken tegen één protesterende persoon. Een onbekende demonstrant die een overheidsgebouw in brand stak, kreeg de doodstraf opgelegd. Vijf andere medeplichtigen kregen celstraffen van vijf tot tien jaar met optie op beroep tegen de uitspraak. Maar van een terdoodveroordeling van 15.000 mensen is op dit moment geen sprake. Wel zouden - verontrustend genoeg - nog enkele mensen wachten op een uitspraak van een rechtbank voor aanklachten waarop mogelijk de doodstraf staat in Iran. 

Copyright 2022 the Associated Press. All Rights Reserved

Doodstraf geen uitzondering

Volgens de Noorse mensenrechtenorganisatie Iran Human Rights NGO (IHRNGO) kwamen intussen ook al 326 mensen om het leven bij de betogingen. Buitenlandse media hebben die cijfers nog niet kunnen verifiëren. Wel is zeker dat het Iraanse regime de demonstraties hard wil aanpakken. Alleen al in de provincie Teheran werden al minstens duizend mensen aangehouden. Zij wachten nu op een publiek massaproces, zo liet het provinciale hoofd Justitie aan het Iraanse persbureau IRNA weten.

Dat berichten over executies rondgaan, hoeft gezien de reputatie van Iran niet te verbazen. De doodstraf is er uitvoerbaar bij tal van wetsovertredingen. Onder andere VUB-gastdocent Ahmadreza Djalali hangt nog steeds een executie boven het hoofd voor vermeende spionage. 

Conclusie

  • Verschillende internetgebruikers, waaronder enkele bekenden zoals de Canadese premier Justin Trudeau, verspreidden de afgelopen dagen verontwaardigde berichten over de aanstaande executie van 15.000 Iraanse betogers. Het parlement zou daartoe gestemd hebben.
  • Een meerderheid van het parlement stemde toe met een oproep om strengere straffen. Tot dusver werd één brandstichter ter dood veroordeeld. Maar van een effectieve terdoodveroordeling van alle aangehouden betogers is vooralsnog nergens sprake. 
  • Het cijfer 15.000 komt vermoedelijk van een VN-rapporteur in Iran die het heeft over meer dan 14.000 demonstranten die al werden gearresteerd de voorbije weken. Ook hij praat nergens over executies.
  • De doodstraf is in Iran wel geen uitzondering. Op tal van overtredingen staan executies als straf en een aantal mensen wacht nog op een uitspraak.
  • We beoordelen de uitspraak dat Iran instemt om 15.000 opgepakte betogers te executeren desondanks als niet waar.
Dit artikel is geschreven op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie.

Meer informatie over de factchecks van VRT NWS lees je in dit artikel.

Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers, samen met betrouwbare factchecks van andere Vlaamse redacties.

Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be of vul je vraag in op de website van deCheckers.

Meest gelezen