"The megadrought": ergste droogte in 12 eeuwen in zuidwesten van VS bedreigt miljoenen Amerikanen

Het zuidwesten van de Verenigde Staten kampt met de ergste droogte in 1.200 jaar. Het debiet van de Coloradorivier wordt kleiner. Stuwmeren drogen op. Boeren kunnen hun land niet meer bewerken. En dat dreigt dramatische gevolgen te hebben voor miljoenen Amerikanen.

Wanneer je aan de Hoover Dam staat, op de staatsgrens tussen Nevada en Arizona, valt het meteen op. Een dikke witte band. De Badkuipring. Een strook van afgebleekte rotsen, tientallen meters boven het wateroppervlak van Lake Mead. Een herinnering aan hoe hoog het water ooit heeft gestaan hier.

Het grootste stuwmeer van de VS is in de afgelopen 22 jaar driekwart kleiner geworden. Er komt veel minder water in het meer, dan dat er door de dam gaat. Meer dan twee decennia lang al valt er minder sneeuw dan gemiddeld in de Rocky Mountains. Die sneeuwval voedt de Coloradorivier, en dus ook Lake Mead.

De witte band rond Lake Mead toont aan hoeveel het waterpeil al is gezakt.

“Het is ziekmakend om het meer te zien verdwijnen” vertelt Bill Novak, een lokale visser die hier al van jongsaf komt.  “De vissen veranderen. Je moet steeds verder rijden om aan de rand van het water te komen.” Even verderop ligt een plezierbootje dat lang geleden moet gezonken zijn. Wat ooit verborgen lag onder het wateroppervlak komt nu bloot te liggen. Soms zijn de ontdekkingen grimmig, er zijn al meerdere lichamen gevonden de voorbije maanden. 

Ze noemen het hier “the megadrought”, de megadroogte. De ergste droogte van de laatste 12 eeuwen. Dat het zo lang geleden is, weten we door jaarringen van bomen te onderzoeken. Het is het vakgebied van onze landgenote professor Valerie Trouet. Zij onderzoekt hoe het klimaat op aarde is veranderd, aan de hand van wat bomen ons kunnen vertellen. Zelf woont en werkt ze middenin de “megadroogte”. Ze werkt al 11 jaar in het Tree Ring Lab van de universiteit van Arizona, in Tucson. 

Videospeler inladen...

Lake Mead is de bron van drinkwater voor de meer dan drie miljoen inwoners van Las Vegas, ongeveer 50 kilometer ten westen van het meer. Er zijn drie punten, op verschillende dieptes, waar water in de pijpleidingen kan stromen. Het bovenste punt ligt al boven het wateroppervlak en kan dus niet meer gebruikt worden. Het dalende waterpeil kan ook problemen opleveren voor de waterkwaliteit. Minder water warmt sneller op, en dat kan algengroei bevorderen. 

Ook de elektriciteitsproductie ondervindt gevolgen. De Hoover Dam zorgt voor schone energie voor Las Vegas en veel andere gebieden. Maar de productie is al teruggeschroefd. Er wordt minder water door de dam gelaten om water te besparen, de turbines draaien niet meer op volle kracht. Als het water nog meer zou dalen, wordt Lake Mead een “dead pool”. Het water zou te laag staan om nog door de dam te kunnen. Dat betekent geen elektriciteitsproductie meer, maar ook geen water meer stroomafwaarts.

Wanneer je kijkt naar de maximum capaciteit is Lake Mead op dit moment maar voor een kwart meer gevuld.

Dat zou een drama zijn voor ongeveer 40 miljoen mensen die afhankelijk zijn van de Coloradorivier. En eigenlijk is de hele VS ervan afhankelijk. Want landbouwers in Californië en Arizona die het water gebruiken, zorgen voor ongeveer 10% van de groenten en fruit in de VS. 

En ook de vleesindustrie is een grote verbruiker. Veel van de boeren hier verbouwen alfalfa. Een gewas dat gebruikt wordt voor veevoeder. Het groeit erg snel en kan tot acht keer per jaar geoogst worden. Maar het is een dorstige plant die veel water nodig heeft. Toen er nog voldoende water via de kanalen kwam was er geen probleem. Maar wanneer er moet bespaard worden, is het onmogelijk om alfalfa te verbouwen in de woestijn.

Nu al zijn er heel wat boeren die geen toegang meer hebben tot water, door besparingsmaatregelen. “Het is erg moeilijk,” vertelt Nancy Caywood. Haar grootvader begon de boerderij in de jaren 40. Ze verbouwen vooral katoen en alfalfa. Maar op dit moment staat er amper wat op haar velden. “We moeten grote delen van onze boerderij braak laten liggen, omdat we geen water hebben om iets te laten groeien. Maar ondertussen lopen de kosten wel door, terwijl we geen inkomsten hebben.”

Er is steeds minder water, en dat terwijl de behoefte enkel toeneemt. Las Vegas en Phoenix, Arizona zijn twee van de snelst groeiende stedelijke gebieden van de VS. Maar het maximumvolume aan water dat ze toebedeeld krijgen, is beperkt. Een eeuw geleden werd er een pact opgesteld dat bepaalde hoeveel water uit de Colorado elke staat mag gebruiken. 

Maar recent bleek dat de berekeningen waarop dat pact is gebaseerd, fout waren. Ook dat blijkt uit onderzoek van jaarringen. Toen het water van de Colorado verdeeld werd, bleek het Zuidwesten net een uitzonderlijk natte periode mee te maken. Het debiet van de Colorado was groter dan normaal. En dus werd het volume water dat eruit kon gehaald worden overschat. Met andere woorden, er wordt al decennialang te veel water verbruikt in het Zuidwesten.

“Om het waterniveau in Lake Mead opnieuw op peil te krijgen zou er decennialang meer dan gemiddelde sneeuwval moeten zijn in de Rocky Mountains,” zegt professor hydrologie David Kreamer. De bewoners en boeren rond de Coloradorivier zullen hun leven moeten aanpassen. Door minder water te verbruiken, meer water te hergebruiken en minder waterintensieve gewassen te planten.

De woestijnplant Guayule, een bron van rubber en mogelijke redding voor de boeren.

Eén mogelijke oplossing kan komen uit onverwachte hoek. Bridgestone experimenteert momenteel om op grote schaal Guayule te telen. Een woestijnplant waar natuurlijke rubber uit gehaald kan worden. Maar vooral, een plant die erg goed tegen droogte kan. Als dit soort gewassen winstgevend kunnen worden, kan dat alvast een redding zijn voor de vele boeren in Centraal Arizona.

BEKIJK - Thomas De Graeve trok naar Lake Mead:

Videospeler inladen...

Meest gelezen