De emir van Qatar, eerste buitenlandse gast bij president Sarkozy in 2007

Hoe oud-president Nicolas Sarkozy van Frankrijk Qatar mee aan het WK voetbal hielp

Nicolas Sarkozy heeft een opmerkelijke rol gespeeld bij de toewijzing van het WK voetbal 2022 aan Qatar. De man die tussen 2007 en 2012 president van Frankrijk was, heeft de toenmalige voetbalbons Michel Platini persoonlijk overtuigd tijdens een lunch op het Elysée op 23 november 2010. Ontdek hier het verhaal van hoe en waarom hij dat deed.

Dat het WK voetbal in het bloedhete ministaatje Qatar wordt gespeeld, is een vergissing. Dat heeft ook de gewezen voorzitter van de Wereldvoetbalbond FIFA Sepp Blatter inmiddels toegegeven. Blatter wees naar Nicolas Sarkozy, die van 2007 tot 2012 president van Frankrijk was. Meer bepaald haalde hij een lunch in het presidentieel paleis in Parijs aan die op 23 november 2010 plaatsvond. Dat was 9 dagen voor de FIFA zou stemmen over de toewijzing van twee WK’s, dat van 2018 en dat van 2022.

Lunch in het Elysée

In het Elysée ontving Sarkozy die novemberdag de topman van de Europese voetbalbond UEFA Michel Platini, samen met de vicepremier van Qatar en kroonprins Tamim Al Thani. Die laatste zou een paar jaar later zijn vader opvolgen als emir. Gespreksonderwerp op die lunch? Het WK natuurlijk, maar ook meer dan dat. Het ging ook over de lucratieve verkoop van gevechtsvliegtuigen.

President Sarkozy begroet de emir van Qatar

Platini keert zijn kar

Sarkozy had een probleem. Platini vond het idee om een WK in Qatar te organiseren van de pot gerukt. Hij geloofde zelfs dat het de doodsteek zou zijn voor de FIFA, dat het associaties zou oproepen met corruptie. Verschillende getuigen zeggen dat Platini het WK 2022 in de Verenigde Staten wilde houden. Vier jaar na Rusland, het zou mooi op de FIFA afstralen. 

Michel Platini wilde dat WK in Amerika. Tot er een delegatie uit Qatar naar Nicolas Sarkozy ging

Michael van Praag, gewezen voorzitter van de Nederlandse voetbalbond KNVB.

Ook de gewezen topman van de Nederlandse voetbalbond Michael Van Praag verklaarde dat Platini zijn kar pas keerde na tussenkomst van Sarkozy. De president had Platini nodig, want zonder zijn invloed was een WK in Qatar moeilijk haalbaar.

Platini moest dus overtuigd worden, al zegt hij zelf dat hij lang voor de bewuste lunch had besloten om Qatar te steunen. Hij geeft wel toe dat die ontmoeting een vage boodschap van het staatshoofd bevatte - un message subliminal

Getuigen geciteerd in de Franse media denken eerder dat het “harde cash taal” was en geen vage beïnvloeding. Wat hoe dan ook vaststaat, is dat het initiatief om Qatar aan te prijzen bij Sarkozy lag, meer dan bij Platini of wie ook. 

Frankrijk en Qatar, een lange geschiedenis

Qatar wilde zijn imago oppoetsen en internationaal aanzien krijgen. Daar was de sport ideaal voor. Waarom koos Sarkozy voor Qatar? Bij de beslissende stembeurt ging het nog tussen Qatar en de VS. Zou het niet logischer zijn geweest als Sarkozy l’Américain (zijn bijnaam vanwege zijn Amerikaanse sympathieën) voor de VS koos? 

Ja, maar. Frankrijk had altijd al goede banden met Qatar en onder Sarkozy zou het nog veel beter worden. Toen hij nog minister was, onderhield hij al nauwe banden met de Golfstaat. In mei 2007 - hij was nog geen twee weken president - ontving hij de emir in het Elysée, als eerste buitenlander. 

Vijf jaar later gaf hij zijn eerste speech als ex-president - hij was in 2012 verslagen door François Hollande - in Doha, Qatar. Om er de lof te zwaaien over de “belangrijke politieke en strategische beslissing” om het WK aan Qatar te gunnen. Is het nu Sarko-de-Amerikaan of Sarko-de-Qatarees? 

BEKIJK - Sportswashing of hoe Qatar via het voetbal zijn imago wil oppoetsen

Videospeler inladen...

Qatarees voetbal, Franse industrie

De Franse belangen zitten er ongetwijfeld voor iets tussen. Na de befaamde lunch van 2010 stelden de diplomatieke diensten een werkdocument op, met vier hoofdstukken. 1. Sport in Qatar 2. De WK-kandidatuur 3. Frans-Qatarese sportrelaties en 4. Belangrijke bilaterale onderwerpen, zoals gevechtsvliegtuigen en luchtafweer.

Na de - voor Qatar gunstig verlopen - WK-stemming liepen de bestellingen vlot binnen. In 2015 bestelde Qatar voor 6,3 miljard euro aan Franse Rafale-gevechtsvliegtuigen. Twee jaar later kwamen daar nog miljarden bij, voor extra Rafales, maar ook pantservoertuigen, alweer Airbus-toestellen en nog veel meer. Beton bijvoorbeeld, voor de stadions en de torengebouwen in Doha. 

Hal bij Bordeaux waar de Rafale wordt gebouwd

Veel eerder al, in juni 2011 - zo'n half jaar na de befaamde werklunch, kocht een Qatarees investeringsfonds voor 76 miljoen euro de noodlijdende Parijse voetbalclub PSG. Supporter Sarkozy mocht tevreden zijn. Zijn club was gered, en de Amerikaanse eigenaar werd verlost van een verliespost. De verkoop werd geregeld door een goede vriend van de president. 

Rechtszaak

Van de 22 FIFA-bonzen die de WK’s van 2018 en 2022 hebben toegewezen, zijn er inmiddels 16 gelinkt aan corruptie. Het Qatarese bestuurslid Mohammed Bin Hamman werd geschorst, net als Blatter en Platini. Die laatste kreeg in 2011 een dubieuze betaling van Blatter: 1,8 miljoen euro. Het Zwitserse gerecht sprak Platini en Blatter vrij.

In Frankrijk blijft Nicolas Sarkozy in beeld. In 2019, na drie jaar vooronderzoek, heeft het Franse financiële parket (PNF) een onderzoek geopend naar mogelijk smeergeld, actieve en passieve corruptie. Platini is al verhoord, een naaste medewerker van Sarkozy ook. De ex-president zelf nog niet, maar zijn rol wordt wel degelijk onderzocht. 

Heeft Sarkozy dan op zijn eentje 14 voetbalbonzen wereldwijd overtuigd? Neen, en misschien hoefde dat ook niet. De vier Europese stemmen konden de doorslag geven. Wie was het best geplaatst om de drie andere Europese afgevaardigden te overtuigen? UEFA-voorzitter Platini natuurlijk. Formeel weten we niet of de Europeanen voor Qatar hebben gekozen, want de stemming was geheim. Platini zelf stemde in elk geval voor Qatar.

blij dat het onderzoek vraagtekens plaatst bij handelingen van Sarkozy, die als president toch een voorbeeldfunctie heeft

 

anti-corruptieadvocaat J-B Soufron (Anticor)

De linkse oppositie (LFI) eist een onderzoekscommissie in het Franse parlement, maar zover lijkt het niet te komen. Anti-corruptie-organisatie ANTICOR is blij dat het gerecht de rol van Sarkozy grondig onderzoekt. Of hij er persoonlijk beter van is geworden, staat lang niet vast. Dat Franse bedrijven nooit zulke goede zaken met Qatar deden, is wel duidelijk.

Nicolas Sarkozy met zijn vrouw Carla Bruni in Qatar, 2019
AFP or licensors

Meest gelezen