Van de Boerentoren tot de Burj Khalifa: iconische skylines centraal in nieuwe expo in STAM in Gent

In het museum STAM in Gent opent een nieuwe tentoonstelling over de skyline van steden. Want, die vertelt veel over een stad én zorgt ook voor verhitte discussies als ze verandert. Denk maar aan de verschillende meningen over de nieuwe plannen voor de Antwerpse Boerentoren. Oude beelden van de toren, en ook veel andere internationale exemplaren, zijn in de nieuwe expo te zien. 

Mensen herken je aan hun profiel, steden aan hun skyline. Vroeger domineerden vooral kerk- en belforttorens de skyline, nu zijn dat kantoor- en woontorens. En de skyline van steden is het onderwerp van een nieuwe tentoonstelling in het STAM (Stadsmuseum Gent). De tentoonstelling gaat na wat er achter al die gebouwen van steen, staal en glas schuilgaat, en onderzoekt ook waarom we hoger en hoger bouwen. 

Onder meer de Burj Khalifa in Dubai (het hoogste gebouw ter wereld), de Boekentoren en het Belfort in Gent komen aan bod. Ook de felbesproken Boerentoren in Antwerpen mag niet ontbreken. "We hebben heel wat hoge gebouwen uitgekozen voor de tentoonstelling", zegt Wout De Vuyst van het STAM, "want die zeggen veel over de tijd waarin ze ontstaan zijn, en welke religieuzen of ondernemers toen belangrijk waren. Hun belang wordt vaak weerspiegeld in de gebouwen."

"Een stad is vaak herkenbaar aan de skyline", gaat De Vuyst door. "Ook al ben je nog nooit in die stad geweest, dan nog weet je vaak over welke stad het gaat als je de skyline ziet. New York is daar een goed voorbeeld van, met zijn typische wolkenkrabbers. Maar ook Gent herken je gemakkelijk door de 3 torens." In Antwerpen zorgen de kathedraal en de Boerentoren dan weer voor een heel herkenbare skyline die snel de gemoederen kan verhitten als er wijzigingen worden aangekondigd. 

(lees verder onder het archiefbeeld van de bouw van de Antwerpse Boerentoren)

archief Jan Vanhoenacker - VAI - collectie Vlaamse Gemeenschap - bouw Boerentoren Antwerpen met op de achtergrond de kathedraal (circa 1930)
Ook al ben je nog nooit in die stad geweest, dan nog weet je vaak over welke stad het gaat als je de skyline ziet
Wout De Vuyst van STAM

De skyline vertelt veel over de stad zelf. Hoge gebouwen zijn niet alleen functioneel, maar architecten willen er ook iets unieks van maken. En er gaat vaak een symboliek achter schuil, zoals macht. In de tentoonstelling krijg je bijvoorbeeld de geschiedenis van de Europese hoogbouw te zien, met extra aandacht voor Gent en Rotterdam. Zo kan je een historische skyline naast een moderne zien. "Het is interessant om de skyline van Gent en Rotterdam met elkaar te vergelijken", vertelt De Vuyst. "Gent als een middeleeuws Manhattan, en Rotterdam als het Manhattan aan de Maas. Beide skylines tonen hoe Gent en Rotterdam zijn geëvolueerd. Dat heeft met keuzes en omstandigheden te maken, en daardoor zijn beide oude steden er anders gaan uitzien, en hebben ze nu een totaal verschillende skyline."

Zilveren maquettes

De tentoonstelling is niet alleen voor fans van architectuur, maar voor iedereen. "We tonen enkele opvallende maquettes", zegt De Vuyst. "Het gaat bijvoorbeeld om zilveren maquettes. Die werden in de 19e en 20e eeuw gemaakt van belangrijke gebouwen, en men gaf ze cadeau aan leden van koninklijke families. Zo is er op de tentoonstelling een zilveren maquette te zien van het belfort en de lakenhal van Ieper. En eentje van het belfort in Bergen. Die werden cadeau gedaan aan de Britse koninklijke familie. En die maquettes zijn in ons land nauwelijks te zien geweest. Daarnaast tonen we ook enkele originele ontwerptekeningen van het Gentse belfort. Sommige tekeningen dateren uit de 14e eeuw, en zijn niet vaak te zien omdat ze heel kwetsbaar zijn."

De tentoonstelling 'SkYline. Hoogbouw in de Lage Landen' loopt van vrijdag 25/11/22 tot 21/05/23 in het museum STAM in Gent. 

Meest gelezen