Hilde De Windt

Crisis in de crèche: "Ik had het gevoel dat ik in een babyfabriek werkte"

Baby’s uren laten huilen, geforceerd voeden of peuters met ducttape vastbinden. Er komen steeds meer horrorverhalen naar boven over verwaarlozing in onze Vlaamse kinderopvang. Meer dan 30 crèches zijn hun vergunning intussen - al dan niet definitief - kwijt. Is onze kinderopvang dan echt zo slecht? Caro Sintebin (28) doet haar job zielsgraag, Evelien Chiau (32) is uit de sector gestapt, en Jochen Devlieghere (34) geeft oplossingen voor alle problemen in een nieuwe aflevering van de jongerenpodcast "Snapt ge mij nu?".

"Snapt ge mij nu?" is een podcast voor en door jongeren, gehost door Aurélie Boffé. Aurélie gaat in gesprek met jonge twintigers die allemaal een andere visie hebben op een actueel onderwerp. Zo laat ze elke stem in het debat horen. De podcast is beschikbaar op alle podcastkanalen en op VRT MAX. 

Luister hier naar de aflevering:

Hilde De Windt

Evelien Chiau (32) had altijd kindbegeleider willen worden. Zo'n dertien jaar geleden begon ze enthousiast als begeleider in een crèche, maar al snel bleek het te zwaar. "Toen zaten we nog in de luxesituatie dat we maar 6-7 kinderen per begeleider hadden. En het was toen al heel heftig. Ik had het gevoel dat ik in een babyfabriek werkte. Dat er geen tijd was om zich met de kinderen bezig te houden. Het was eten, verluieren, slapen. Er was geen ruimte om na te denken wat de kinderen graag doen." Evelien is na 3 jaar vertrokken met pijn in het hart. "Maar ik weet dat het de juiste beslissing was", zegt ze. "Toen was er nog niet dat enorm personeelstekort, en toch stond ik soms alleen met 15 kinderen. Dan kon ik uren niet naar de WC."

Ik voelde dat er iets niet klopte, maar ik wist niet goed wat.

Evelien Chiau
Hilde De Windt

Evelien vindt dat ze te weinig is voorbereid op de job die ze deed. "Mijn opleiding trok op niets, er zat toen heel weinig pedagogie in het lessenpakket. De focus lag vooral op het zorgende, op het praktische aspect. Ik ben zelf boeken gaan lezen en heb me verdiept in het onderwerp. Toen ik dan in de crèche stond, strookte mijn visie niet met die van sommige collega's. Ik voelde dat er iets niet klopte, maar ik wist niet goed wat. Collega's zeiden me dat ik huilende baby's niet mocht oppakken, omdat ze dat moesten leren. Ik durfde daar niet tegenin gaan. Ik was 19 en omring door collega's met super veel ervaring." Evelien is dan ook niet verbaasd dat alles nu ontploft. "De kinderopvang is een sector die al zo lang aan de alarmbel trekt. Maar kindbegeleiders zijn niet luid. Dat zijn mensen die hun job doen met hart en ziel en heel weinig op straat komen omdat ze weten wat het gevolg is. Als zij staken, zitten de kinderen zonder opvang en kunnen de ouders niet naar hun werk. Dat is voor niemand goed."

Caro Sintebin (28) is één van die zeer gemotiveerde begeleiders die zich met hart en ziel inzet. Zij is begeleider in De Kinderhoeve in Peutie. Waarom zij het zo graag doet? "Ik doe het vooral voor de liefde die je terugkrijgt van de kinderen. En ik heb een heel leuk team. Ik weet dat dat zeker niet overal hetzelfde is maar ik mag mijn twee pollekes kussen." Caro vindt het jammer dat haar beroep nu zo negatief in het nieuws komt. "Wij krijgen nu veel meer vragen van ongeruste ouders, maar dat begrijp ik wel. En collega's raken gefrustreerd omdat we nu extra met onze neus worden gedrukt op alles wat we zo lang niet hebben gekregen. Zoals meer geld en meer ondersteuning."

Het is jammer dat er eerst kinderen werden mishandeld voordat er actie werd ondernomen.

Caro Sintebin, kindbegeleider De Kinderhoeve
Hilde De Windt

In de crèche van Caro loopt alles goed, maar dat is niet altijd zo geweest. "Ik herken de verhalen van Evelien zeker. Ik ben zelf ook bijna uitgevallen toen ik 23 was. Toen vielen er veel collega's weg door ziekte en vakantie. We kregen ook heel weinig appreciatie van de ouders en van de overheid. Er werd veel te veel van ons verwacht en op een bepaald moment stond ik er alleen voor." Volgens Caro is het altijd al even moeilijk geweest in de kinderopvang, maar konden begeleiders op weinig begrip rekenen. "Vroeger dachten we dat er niets aan onze situatie te doen viel, we wisten niet beter. Nu zien we dat er wel iets kan veranderen als we ons laten horen. Maar het is jammer dat er eerst kinderen werden mishandeld voordat er actie werd ondernomen."

Jochen Devlieghere (34) is expert gezinspedagogiek aan de Universiteit Gent. Volgens hem is deze crisis geen verrassing. "Dit is een crisis die je al lang ziet komen in de achteruitkijkspiegel. De oorsprong ligt in de jaren 1980. Dankzij de emancipatie zijn er toen meer vrouwen gaan werken. Maar daar is niet snel genoeg op gereageerd. We hadden plots meer opvangplaatsen nodig en er is toen gekozen om in te zetten op onthaalouders, die geen opleiding hadden en waar weinig supervisie was. We hebben vooral ingezet op het aantal plaatsen in plaats van op de kwaliteit van de plaatsen. Het stond in de sterren geschreven dat het fout zou lopen."

Onze kinderopvang is gebaseerd op systemen van 100 jaar geleden. Misschien is dit eens het moment om alles grondig te herbekijken.

Jochen Devlieghere, expert gezinspedagogiek UGent
Hilde De Windt

Jochen ziet drie duidelijke problemen. "Het eerste probleem is de onaantrekkelijkheid van de job. Kindbegeleiders verdienen veel te weinig. Ten tweede is er een probleem met de opleiding. De begeleiders zijn niet of te weinig opgeleid. En tenslotte zijn de kindbegeleiders in België verantwoordelijk voor te veel kinderen. Onze begeleider-kindratio ligt nu op een maximum van 9. Wij doen het veel slechter dan andere landen in Europa. Zelfs in Wallonië ligt dat maximum op 7." Het is volgens Jochen dus niet moeilijk om deze crisis op te lossen. "We weten wat we moeten doen. Geef kindbegeleiders hogere lonen, verplicht een bachelor- of zelfs masteropleiding en verlaag de kindratio. Onze kinderopvang is gebaseerd op systemen van 100 jaar geleden. Misschien is dit eens het moment om alles grondig te herbekijken en eens iets durven veranderen."

Wat wil jij horen in een volgende aflevering? Stuur jouw suggesties via DM naar de Instagrampagina van VRT NWS.

Meest gelezen