Copyright 2022 The Associated Press. All rights reserved

Al 140 mensen opgepakt in stad in El Salvador die helemaal omsingeld is door duizenden agenten en soldaten in de strijd tegen bendegeweld

In de stad Soyapango in El Salvador zijn in amper twee dagen tijd 140 mensen opgepakt. De hele stad is afgezet door 10.000 soldaten en agenten. Ze hebben de stad omsingeld en kammen alle huizen uit op zoek naar leden van misdaadbendes. De operatie is de meest drastische ingreep sinds president Bukele de noodtoestand afkondigde om het bendegeweld in te dijken. 

Soyapango is een voorstad van de hoofdstad San Salvador. Ze is de tweede grootste stad van El Salvador, met meer dan een kwart miljoen inwoners. Nu kan er niemand nog in of uit. 8.500 soldaten en 1.500 politiemannen hebben alle invalswegen afgesloten. Ze controleren elke auto, vrachtwagen of bus en fouilleren voorbijgangers. Ze gaan ook van huis tot huis op zoek naar bendeleden van de beruchte "mara's", misdaadbendes die het Centraal-Amerikaanse land steeds onveiliger maken. 

BEKIJK - Een enorm machtsvertoon in Soyapango:

Videospeler inladen...

Veiligheid

De stad in het centrum van het land staat bekend als het bolwerk van Barrio 18, een van de twee meest gewelddadige bendes van El Salvador. "De inval in Soyapango is bedoeld om misdaadbendes te viseren en de onschuldige, hard werkende bevolking te beveiligen", verklaarde de nationale politiechef de operatie. Er zijn 40 "controlepunten" afgebakend, waar de ordetroepen gericht gaan controleren. Ook president Bukele tweette dat de gewone mensen niets te vrezen hebben. 

In amper twee dagen tijd zijn er al 140 mensen opgepakt. De politie slaagde er alvast in Alexander Pineda, beter bekend onder zijn pseudoniem "Lazy", op te pakken. Pineda is een van de kopstukken van Barrio 18 en "een van de meest gezochte terroristen van het land, die opdracht gaf tot moorden en afpersingen op nationaal niveau", aldus de politie.

De inwoners zelf lijken de militaire operatie gelaten te ondergaan. "Het heeft ons wat verrast. We moesten onze identiteitspapieren tonen. Maar het valt mee, het is voor onze veiligheid", zegt de 53-jarige Guadalupe Perez aan het Franse persbureau AFP. Hoe lang de belegering van de stad nog duurt, hebben de autoriteiten nog niet gezegd. "We gaan Soyapango niet verlaten voordat we het laatste bendelid hebben gevangen", beloofde minister van Defensie René Merino.

Noodtoestand

Eind maart verklaarde president Nayib Bukele de oorlog aan de misdaadbendes, na een golf van 87 moordpartijen. Hij kondigde de noodtoestand af en die is maand na maand verlengd. Het parlement kende hem speciale bevoegdheden toe om de misdaad met harde hand aan te pakken. Daarbij moesten enkele grondwetsbepalingen sneuvelen. Zo kunnen mensen worden opgepakt zonder arrestatiebevel en is de garantie op juridische bijstand afgeschaft. Samenscholingen zijn verboden en de regering kan mails en telefoons van verdachten onderscheppen. In Tecoluca, op het platteland in het centrum van het land, wordt een enorme gevangenis gebouwd voor meer 40.000 gedetineerden. Intussen zijn er al 58.000 verdachten opgepakt.  

Volgens de eerste cijfers heeft de harde aanpak resultaat. Er was in oktober al een inval in een kleinere probleemstad, Comasagua, waar op twee dagen tijd 50 verdachten werden ingerekend. Volgens de Salvadoraanse regering zijn de misdaadcijfers sinds de afkondiging van de noodtoestand met 38 procent gedaald. Een peiling van de Universidad Centroamericana heeft uitgewezen dat net geen 76 procent van de inwoners het eens is met de noodtoestand en dat 9 op de 10 inwoners menen dat de criminaliteit is gedaald. Toch is er ook kritiek van mensenrechtenorganisaties. Zij zeggen dat jonge mannen geregeld willekeurig worden opgepakt omdat ze jong zijn, er haveloos uitzien of in een sloppenwijk wonen. 

proces 2019 voor 400 bendeleden van Mara Salvatrucha
Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved

Jarenlange straffeloosheid

De misdaadbendes of "mara's" zijn berucht in heel Centraal-Amerika. De naam zou van het neologisme "mara" of vriendengroep kunnen afstammen, of van "marabunta" of roofmier, die ook een spoor van vernieling achter zich laat. De leden hebben tatoeages als teken van verbondenheid. De bendes werden in de jaren 1980 opgericht door illegale migranten in de Verenigde Staten, vooral in California. Door een hardere uitwijzingspolitiek kwamen ze opnieuw in Centraal-Amerika terecht. Na de verwoestingen van de orkaan Mitch in 1998 steeg de armoede en de werkloosheid en kregen de mara's een toestroom van gefrustreerde jongeren. 

Jarenlang hebben de bendes grote delen van het grondgebied gecontroleerd. Daar konden ze straffeloos hun gang gaan met drugshandel, diefstal en mensensmokkel. Maar steeds meer landen in de regio voeren de druk op. In 2019 was er in El Salvador een groot proces tegen 400 leden van de gevreesde Mara Salvatrucha of MS 13, die net als een andere grote bende, Calle 18, over de grenzen opereert van El Salvador en de buurlanden Guatemala, Honduras en minder vaak in Nicaragua. 

Meest gelezen