Archiefbeeld, foto door Joseph Chan

Illegaal én problematisch: Chinese politiebureaus houden overal ter wereld "afvallige burgers" in de gaten

China heeft de afgelopen jaren in meer dan 53 landen illegale politiebureaus opgericht die afvallige Chinese burgers in de gaten houden, intimideren en in sommige gevallen dwingen om naar China terug te keren. Dat heeft een onderzoek van de Spaanse mensenrechtenorganisatie Safeguard Defenders aan het licht gebracht. In verschillende van onze buurlanden, zoals Nederland, Frankrijk en Duitsland, zijn zulke onofficiële politiebureaus actief.

In september bracht een onderzoek van Safeguard Defenders, een Spaanse mensenrechtenorganisatie die verdwijningen in China onderzoekt, aan het licht dat Peking wereldwijd 54 politiebureaus heeft opgericht die verbannen Chinese burgers in de gaten houden. Nu blijkt dat er in werkelijkheid veel meer van die bureaus actief zijn. Volgens een nieuw rapport, dat vandaag gepubliceerd werd, zou China de afgelopen jaren in totaal zeker 110 van die bureaus in meer dan 53 verschillende landen hebben opgericht.

Volgens het onderzoek zouden de bureaus niet alleen dienen om Chinese burgers in het buitenland in de gaten te houden, maar worden in sommige gevallen mensen ook lastig gevallen, onder druk gezet en gedwongen om naar China terug te keren. Peking benadrukt dat de bureaus dienen om Chinese burgers in Europa te helpen met hun papieren, maar mensenrechtenorganisaties hebben hierover hun bedenkingen.

Ook in België?

Momenteel lijkt het erop dat dergelijke politiebureaus in België niet actief zijn. In verschillende van onze buurlanden is dat wel het geval. In oktober dit jaar reageerde de Nederlandse overheid kwaad toen bleek dat twee onofficiële politiebureaus actief waren in het land. China stationeerde er toen voormalige medewerkers van het Chinese veiligheidsapparaat om de invloed in het land te vergroten. Peking beweerde toen dat die bureaus dienden om Chinese criminelen in het buitenland aan te pakken, maar uit bewijsmateriaal bleek dat ze ook gebruikt werden om politieke invloed uit te oefenen.

Vooral Chinezen die openlijk kritiek geven op het regime, zouden gevaar lopen

In Italië zijn de meeste onofficiële Chinese politiebureaus actief. In heel het land zouden zeker 11 van die bureaus gevestigd zijn. Ook in Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk werden verschillende bureaus opgericht. Naast Europa zijn er ook politiebureaus actief in Noord- en Zuid-Amerika, Afrika en Azië. 

Moeten we dit ernstig nemen?

Is de oprichting van dergelijke Chinese politiebureaus in het buitenland nu problematisch te noemen? "Toch wel", meent Tom Van de Weghe, Chinakenner bij VRT NWS. "De hele operatie om in het buitenland politiebureaus op te richten, zou niet vanuit Peking gestuurd worden, maar vanuit lokale besturen van Chinese provincies die veel migranten in Europa hebben. Volgens China zouden het ook geen officiële politieagenten zijn, maar vrijwilligers die Chinese burgers in Europa moeten helpen met praktische zaken, zoals rijbewijzen en andere papieren."

Chinezen die kritisch zijn voor hun eigen regering, lopen op die manier gevaar.

Tom Van de Weghe - Chinakenner bij VRT NWS

"Mensenrechtenorganisaties vrezen echter dat die bureaus ertoe dienen om Chinezen in het buitenland te controleren en eventueel te dwingen weer naar huis te keren", gaat Van de Weghe verder. "Bijvoorbeeld Chinezen die zich in de ogen van hun overheid schuldig maken aan misdaden. De uitleveringsprocedures met Europa zijn te ingewikkeld voor China, omdat het land volgens Europa de mensenrechten niet respecteert. Chinezen die kritisch zijn voor hun eigen regering, zouden op die manier gevaar lopen."

Is China het enige land met overzeese politiebureaus?

Neen. Het hoeft niet te verbazen dat ook andere landen politieke en ideologische motieven hebben om zulke onofficiële organisaties op te richten. Ook Rusland probeert met bedenkelijke strategieën de politiek in het buitenland te beïnvloeden. Het land zou sinds 2014 minstens 300 miljoen euro uitgedeeld hebben aan buitenlandse politieke partijen. Dat hebben de Amerikaanse inlichtingendiensten eerder dit jaar ontdekt. Rusland plant om ook in de toekomst zeker honderden miljoenen over te schrijven naar buitenlandse politieke partijen en politieke spilfiguren. Op die manier probeert het land de politieke situatie en de verkiezingen in meer dan 24 landen te beïnvloeden. 

In dat onderzoek bleek België wel een centrale rol te spelen in de Russische activiteit. Brussel bleek het epicentrum van waaruit de extreemrechtse kandidaten gesteund werden. Verder zouden er ook fictieve bedrijven gebruikt worden om Europese partijen te financieren en invloed te verwerven. 

Meest gelezen