Film van de week: ook al is Will Smith niet meer welkom op het Oscargala, met “Emancipation” maakt hij wel weer kans op een Oscar

Maakt Will Smith nog kans op een Oscar, sinds hij presentator Chris Rock tijdens het Oscargala van dit jaar een rake rechtse verkocht? We zullen het snel weten: Smith speelt de hoofdrol in "Emancipation", een film over een ontsnapte slaaf die tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog de wapens opneemt. Een gevoelig onderwerp, en daar is de jury van de Oscars niet ongevoelig voor. En bovendien: Smith speelt de pannen van het dak.

Rewind naar 7 maart 2022.  Tijdens het Oscargala in het Dolby Theatre in Los Angeles maakt presentator Chris Rock een grapje over het (korte) kapsel van Jada Pinket-Smith, de vrouw van Will Smith. Een misplaatst grapje, want mevrouw Smith lijdt aan de ziekte van alopecia. Het echtpaar zit helemaal vooraan in de zaal. Smith, die genomineerd is voor zijn rol in “King Richard”, een film over de tennissende zusjes Williams, is "not amused": hij haalt eerst verbaal uit, staat vervolgens recht, wandelt op Chris Rock af, en geeft hem zonder verpinken een stevige slag in het gezicht. 

BEKIJK - Zo reageerde Will Smith toen Chris Rock op het voorbije Oscargala een grapje maakte over het kapsel van zijn vrouw Jada:

Videospeler inladen...

Een welgemeende f*ck you

In het publiek, en in de huiskamers van de miljoenen mensen die de prijsuitreiking live volgen, vallen de monden open. Even is er twijfel: is dit incident misschien in scène gezet? Dit is geen slecht theater, nee, dit is een welgemeende f*** you.

Met die rake klap deed Will Smith niet alleen Chris Rock flink pijn. Hij sloeg in één beweging alle ruiten van zijn eigen carrière in. Later op de avond haalde hij nog wel zijn Oscar voor beste mannelijke hoofdrol op. Hij bood op sociale media zijn excuses aan bij Rock, en hij nam ontslag uit The Academy. Die liet het daar niet bij: The Academy besliste dat de beste acteur van 2022 de komende tien jaar niet meer welkom is op het Oscargala. Will Smith, één van de meest geliefde acteurs in Hollywood en een man met een onberispelijke reputatie, was van de ene op de andere dag een paria geworden.    

Een comeback in stilte

Nu keert Will Smith dus terug op het grote scherm. Alhoewel: “Emancipation” zal bij ons niet te zien zijn in de bioscoop, wel op Apple TV+ (vanaf vrijdag 9 december). En er wordt, het moet gezegd, weinig wind rond gemaakt. Het lijkt wel alsof de filmrelease bewust onder de radar gehouden wordt. Vreemd, want  “Emancipation” is één van de vlaggenschepen van het najaar op Apple TV+. 

De streamingdienst wil graag de stunt van vorig jaar herhalen. Toen won het de Oscar voor beste film met "Coda", over een meisje in een dovenfamilie dat zangeres wil worden. Een stevige primeur: Apple TV+ is de eerste streamingdienst ooit die zo'n Oscar mee naar huis mocht nemen. Martin Scorseses “Killers of the flower moon” moest de streamingdienst op de volgende Oscareditie vertegenwoordigen, maar die raakt niet op tijd klaar. Nu moet het nieuwe vehikel met Will Smith de klus zien te klaren.

Het was een mix van verschillende zaken. Ik was die kleine jongen die moest toekijken hoe zijn vader zijn moeder sloeg, weet je wel?
Will Smith, acteur

Waarom blijft het dan zo opvallend stil rond "Emancipation"? Is het omdat Apple TV+ liever (nog) niet te veel uitpakt met de gecontesteerde acteur? Smith is alleszins niet bereikbaar voor interviews. Hij heeft slechts een handvol optredens in enkele Amerikaanse media gedaan, onder andere in “The Daily Show” van zijn goede vriend Trevor Noah. Daarin probeerde hij een uitleg te geven voor zijn wangedrag. "Het was een mix van verschillende zaken", klinkt het. "Ik was die kleine jongen die moest toekijken hoe zijn vader zijn moeder sloeg, weet je wel?"

BEKIJK - Wat zette Will Smith er toe aan om Chris Rock op zijn gezicht te slaan?

Videospeler inladen...

In een interview met de Amerikaanse nieuwszender Fox 5 toont Smith begrip voor fans, of ex-fans, die zijn uithaal afkeuren. Maar hij voegt eraan toe dat hij het jammer zou vinden als het ganse team achter "Emancipation" daarvoor gestraft zou worden.

"Dit is een film over vrijheid"

"Emancipation" is gebaseerd op een foto uit 1863, genaamd “Whipped Peter” (“Met de zweep gemartelde Peter”). Hij toont de zwaar gehavende rug van Gordon, een gemartelde ex-slaaf. De foto is genomen tijdens een medisch onderzoek bij het Noordelijke leger: de Amerikaanse Burgeroorlog woedde volop, en de man wou de wapens opnemen. Hij is voor het eerst in Harper’s Weekly verschenen, en heeft destijds de groeiende afkeer tegen de slavernij mee gevoed. 

De iconische foto "Whipped Peter"

Smith noemt de iconische foto van de slaaf Peter "de eerste virale foto uit de geschiedenis". Hij zei eerder nee tegen een heleboel films over slavernij, totdat dit verhaal op zijn pad kwam. Het verschil, volgens Smith: “Dit is geen film over slavernij. Dit is een film over vrijheid. En over veerkracht.” 

Is 400 jaar van slavernij, en brutaliteit, niet belangrijker dan dat ene slechte moment?
Atoine Fuqua, regisseur

In "Emancipation" zien we hoe de slaaf Peter ontsnapt uit een werkkamp en op de vlucht slaat naar het noorden, terwijl hij in de moerassen van Louisiana achterna wordt gezeten door moorddadige jagers. Regisseur Antoine Fuqua maakte eerder furore met onder andere de politiethriller “Training Day” (2001) en de western "The Magnificent Seven" (2016). Op de vraag of het wel een goed moment is om nu al een film uit te brengen met Will Smith, antwoordde Fuqua aan Vanity Fair:  “Is 400 jaar van slavernij, en brutaliteit, niet belangrijker dan dat ene slechte moment? Ik hoop dat mensen het zo bekijken, en weggeblazen worden door de prachtige vertolking van Will, en al het harde werk dat heel de crew heeft verricht.”

BEKIJK - Waarom Will Smith tegen deze film over slavernij geen nee kon zeggen:

Videospeler inladen...

Niemand zal Fuqua tegenspreken. De geschiedenis van de slavernij in Amerika is een belangrijk onderwerp, belangrijker dan de fratsen van Will Smith zelf. Maar dat levert niet automatisch een goede film op. Sommige critici nemen het Fuqua en Smith (die de film mee produceerde) zelfs kwalijk dat ze er een doordeweekse actiethriller van gemaakt hebben. De filmwebsite Rogerebert.com spreekt van een oncomfortabele genre-film. Rolling Stone noemt het zelfs een B-film over slavernij. Met andere woorden: "Emancipation" scoort geen goede recensies. Wat niet betekent dat een nieuwe Oscar buiten bereik is, integendeel.

Een Oscar in 2023? Die dubbel is niet uitgesloten

Als volgend jaar in maart de Oscars voor 2022 worden uitgereikt, zal Will Smith er zoals gezegd niet bij zijn. Hij is minstens tien jaar lang niet meer welkom op het gala. En aangezien hij geen lid meer is van The Academy, is hij ook niet langer stemgerechtigd. Maar, hij kan nog wel stemmen krijgen. In theorie kan Smith perfect zichzelf opvolgen als winnaar van de Oscar voor beste mannelijke hoofdrol. Er zijn tot nu toe nog maar twee acteurs die erin geslaagd zijn om twee Oscars na elkaar te winnen. Spencer Tracey, voor “Captain Courageous” (1937) en “Boys town” (1938), en Tom Hanks, voor “Philadelphia” (1993) en “Forrest Gump” (1994). 

Als de uitgespuwde Will Smith dat rijtje kan vervoegen, schrijft hij echt wel geschiedenis. Dan moet hij uiteraard eerst genomineerd raken. Maar geloof het of niet, hij is allesbehalve kansloos. Amerikaanse vakbladen rekenen hem nu al bij de outsiders. 

Ook de film zelf hoort bij de kanshebbers voor de Oscar voor beste film. Want zo is het nu eenmaal: de leden van The Academy zijn gevoelig voor gewichtige onderwerpen, zoals het verschrikkelijke lot van de zwarten tijdens de slavernij. Het mag cynisch klinken: in die zin heeft Smith met "Emancipation" het perfecte Oscar-lokaas uitgegooid. Aspraak op 12 maart 2023.

BEKIJK - De trailer van "Emancipation":

Videospeler inladen...

"Emancipation" is vanaf vrijdag 9 december te zien op Apple TV+.

Meest gelezen