DLE

Centrale Toezichtsraad voor het Gevangeniswezen hekelt strenge behandeling van beschuldigden in terreurproces, maar politiebronnen spreken over "uitlokking"

De behandeling van de beschuldigden in het terreurproces is mensonwaardig en totaal onredelijk. Dat zegt Marc Nève, voorzitter van de Centrale Toezichtsraad voor het Gevangeniswezen. “Er is geen reden voor de systematische naaktfouilleringen en omstandigheden waarin ze naar het proces worden gebracht.” Volgens de federale politie zijn de strenge veiligheidsmaatregelen noodzakelijk en genomen in functie van de dreigingsanalyse.

Verschillende beschuldigden in het proces van de aanslagen van 22 maart klaagden de voorbije weken de “te zware veiligheidsmaatregelen" aan die hen worden opgelegd. Ook advocaten van beschuldigden zijn het niet eens met de detentie- en transportomstandigheden van hun cliënten. Zo worden de beschuldigden geblinddoekt getransporteerd en worden er systematisch naaktfouilleringen uitgevoerd. Aanvankelijk werd tijdens het transport ook luide muziek gespeeld, maar die maatregel is intussen al teruggeschroefd.

“Zulke strenge maatregelen zijn totaal onredelijk”, vindt de Centrale Toezichtsraad voor het Gevangeniswezen (CTRG). Het onafhankelijke orgaan waakt over de bejegening van en het respect voor gedetineerden. De Toezichtsraad doet evenwel zelf geen vaststellingen ter plaatse. Nog voor de start van het terreurproces trokken ze aan de alarmbel over de behandeling van de beschuldigden. “Al bij de overplaatsing van de gedetineerden van de verschillende gevangenissen naar de gevangenis van Haren, zagen we problemen van dezelfde aard”, duidt voorzitter Marc Nève.

"Vernederend"

De CTRG hekelt twee aspecten: “De systematische naaktfouilleringen en de omstandigheden waarin de beschuldigden naar het justitiegebouw worden gebracht. Onder meer een arrest van het Grondwettelijk Hof zegt dat systematische naaktfouilleringen niet mogen gebeuren bij gebrek aan persoonlijke aanwijzingen. Het is het meest vernederende dat kan gebeuren, en het is zeer goed begrijpelijk dat mensen dat niet kunnen aanvaarden op deze manier.”

“Het blinddoeken van gedetineerden tijdens hun transport werd in het verleden al veroordeeld door het antifoltercomité van de Raad van Europa. Op basis van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens kan een rechtbank dit als een mensonwaardige behandeling beschouwen.”

Volgens Nève zijn er andere veiligheidsmaatregelen mogelijk om te voorkomen dat de beschuldigden kunnen ontsnappen. “De ramen blinderen, bijvoorbeeld. Daarmee wordt hen ook niet de weg getoond. Moeilijk is dat niet. Er is geen reden om hen te blinddoeken, kom.”

Dreigingsniveau

Volgens de federale politie worden de veiligheidsmaatregelen genomen in functie van de dreigingsanalyse, en zijn ze absoluut noodzakelijk. Ook het kabinet van minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD) verwijst naar de risicoanalyse die werd gemaakt door het Coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse (OCAD) en het crisiscentrum. “Zij schatten het dreigingsniveau in, en het is vervolgens de politie die op basis daarvan de juiste maatregelen toepast. Dat geldt voor terreurverdachten, maar even goed voor verdachten van mensensmokkel of drugsfeiten.” Volgens politiebronnen zouden de beschuldigden zich ook hevig verzetten tegen hun overbrenging naar de rechtszaal, precies om dwang van de politie uit te lokken. Die overbrenging is verplicht in het kader van een assisenproces. 

Dat bevestigt ook OCAD zelf. “We maken een dreigingsevaluatie, in deze rond extremisme en terreur. Op basis van die analyse wordt een dreigingsniveau bepaald: zowel op het niveau van het gehele evenement - in deze dus een proces - als op het niveau van elke beschuldigde individueel. Dat is een oefening die continue gebeurt, en kan wijzigen zodra er nieuwe informatie is.”

“Dat neemt niet weg dat mensen normaal behandeld moeten worden”, aldus Nève. “Zelfs de zwaarst bestraften. Elk mens heeft basisrechten, en wij hebben daar alles bij te winnen. Anders dient een gevangenis tot niets.”

Meest gelezen