Check – Hoeveel betaalt Vlaanderen aan het World Economic Forum? Wat levert dat op? En heeft Zwitserland echt 5.000 militairen ingezet?

Het World Economic Forum (WEF) in Davos in Zwitserland heeft de deuren gesloten. Vijf dagen lang bespraken bedrijfsleiders en internationale politici allerhande thema’s. De laatste jaren oogst het WEF veel kritiek én doen veel complottheorieën de ronde. Een kort overzicht van enkele verhalen die de laatste dagen rondgingen en vooral, zijn ze waar of niet? 

Ja, Vlaamse bijdrage aan WEF is fors gestegen, maar brengt ook iets op

Het is geen geheim dat ook Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) naar Davos afzakt voor het WEF. Over het bedrag dat daarvoor neergelegd wordt, was nog enige discussie. Her en der werd gezegd dat Vlaanderen 60.000 Zwitserse frank, ongeveer evenveel in euro’s, zou moeten betalen voor zijn lidmaatschap. In andere gevallen circuleerden hogere bedragen.

Het klopt dat de Vlaamse regering de voorbije edities telkens 60.000 Zwitserse frank in de pot legde. Dat kan je bijvoorbeeld zien op de website van de Vlaamse overheid.  

In 2021 werd geen lidmaatschap betaald omdat het forum door corona geschrapt werd. In die tijd herdacht het WEF ook zijn lidmaatschapsstructuren waarbij Vlaanderen niet langer een klassiek lid was, maar wel een associate partner

In een antwoord op een parlementaire vraag van Vlaams volksvertegenwoordiger Sam Van Rooy (Vlaams Belang) laat Jambon weten dat de Vlaamse regering sinds vorig jaar 175.763,87 euro aan lidmaatschap betaalt. Daarvoor zouden Vlaamse delegaties wel vaker doorheen het jaar kunnen deelnemen aan activiteiten van het WEF.

“Het associate partnership biedt het voordeel dat Vlaanderen doorheen het jaar aan meer activiteiten kan deelnemen en bovendien wordt er binnen een thematisch platform ‘Shaping the Future of Trade and Investment’ gewerkt aan projecten. Die activiteiten en projecten leveren extra zichtbaarheid op en bieden de kans om beleidsmatig bij te leren en bij te dragen,” laat de minister-president in het antwoord weten.

“De bedrijven die zowel ik als Geert Bourgeois in Davos hebben ontmoet, hebben de voorbije jaren voor meer dan 5 miljard euro geïnvesteerd in Vlaanderen.”

Jan Jambon (N-VA), Vlaams minister-president

In De Ochtend op Radio 1 verdedigde Jambon het Vlaams lidmaatschap.

Beluister het volledige gesprek hier

"De bedrijven die zowel ik als Geert Bourgeois in Davos hebben ontmoet, hebben de voorbije jaren voor meer dan 5 miljard euro geïnvesteerd in Vlaanderen. Als je dat afzet tegenover het lidmaatschap van het WEF, dan is dat echt peanuts in vergelijking met wat we binnenhalen van investeringen."

We vroegen bij het kabinet van Jambon naar een verantwoording van die vermelde 5 miljard euro. Volgens het kabinet van Jambon is dat cijfer afkomstig van Flanders Investment and Trade (FIT), het overheidsagentschap dat het Vlaams ondernemerschap in het buitenland mee helpt promoten. Van dat agentschap kreeg VRT NWS een kort document waarin de cijfers beschreven staan. (lees verder onder de foto.) 

Tussen 2018 en 2022 had de Vlaamse minister-president verschillende ontmoetingen in Davos. Daarbij kwamen zogenaamde FDI-projecten tot stand, wat staat voor Foreign Direct Investment oftewel investeringsprojecten die buitenlandse bedrijven hier lanceerden. 

Over een totaal van vier WEF-edities (die van 2021 ging niet door wegens corona, red.) gingen 57 bedrijven zo'n FDI-project aan. Dat leverde tot dusver 2.096 banen op en de aangekondigde investeringen bedroegen 5.213.818.435 euro. Het gaat voor de duidelijkheid om aangekondigde investeringen. Of die daadwerkelijk hebben plaatsgevonden, konden we niet traceren.

Om welke bedrijven het specifiek gaat, weten we ook niet. Om vertrouwelijkheidsredenen kregen we daar geen lijst van. Wel weten we dat het voornamelijk Duitse en Amerikaanse producenten en onderzoeksbedrijven zijn die vooral in de provincies Antwerpen en Oost-Vlaanderen investeerden. Je kan de tabel hier bekijken.

Conclusie

  • Op verschillende plaatsen wordt gesproken over de ledenbijdrage die Vlaanderen aan het WEF betaalt. Het cijfer 60.000 Zwitserse frank komt vaak terug, maar ook hogere bedragen zoals meer dan 170.000 euro.

  • Het klopt dat de Vlaamse ledenbijdrage onlangs is verhoogd. Vlaanderen is sinds vorig jaar geen “klassiek lid” meer, maar wel associate partner van het WEF. Daarvoor betaalt het jaarlijks 175.763,87 euro.  

  • Volgens Vlaams minister-president Jan Jambon is dat een peulenschil tegenover de opbrengsten van de netwerkrelaties. Volgens hem werd er de afgelopen jaren meer dan 5 miljard geïnvesteerd in Vlaanderen.

  • Dat cijfer komt overeen met de data die Flanders Investment and Trade ons bezorgden. Over een termijn van vijf jaar zouden 57 buitenlandse bedrijven samen 5.213.818.435 euro investeren in Vlaanderen. Die projecten werden in Davos besproken. 

  • We beoordelen het nieuws dat Vlaanderen sinds kort meer lidgeld betaalt aan het WEF als waar. De bewering van Vlaams minister-president Jan Jambon dat er de voorbije jaren voor meer dan 5 miljard euro aan investeringen heeft opgeleverd, beoordelen we als onduidelijk: de claim kan niet worden geverifieerd. De cijfers die we kregen, vermelden 'announced investments' of aangekondigde investeringen. We weten niet of die investeringen ook effectief zijn uitgevoerd. Een namenlijst van betrokken bedrijven kregen we niet vanwege vertrouwelijkheidsredenen. 

Neen, de genodigden van het WEF vlogen niet met ongevaccineerde piloten naar Davos

Op Twitter verscheen de afgelopen dagen een video waarin een piloot zou getuigen dat verschillende genodigden van het World Economic Forum gevraagd zouden hebben om met ongevaccineerde piloten te vliegen in hun privéjets. In de video zegt de piloot: “They’re getting calls now from wealthy businessman who require unvaccinated pilots and crew”. In de video zelf wordt het WEF echter niet vermeld.  

De video komt van de Australische Maria Zeee. Zij richtte in 2021 Zeee Media op. Zij omschrijft zichzelf als iemand die de waarheid naar boven wil halen en claimt het meest ongecensureerde medium van Australie te zijn. Ook stelt zij zich kritisch op tegenover de coronavaccins. 

Zij interviewt in deze video Alan Dana, voormalig piloot van Jetstar, een Australische lowcostmaatschappij. De video dateert van juli 2022 en het interview gaat over het feit dat hij ontslagen is bij Jetstar omdat hij zich niet wil laten vaccineren. Op de website van Zeee Media staat het volledige interview met Alan Danam. 

Videospeler inladen...

Vanaf minuut 39:50 zie je het stukje van het interview dat circuleert op Twitter. Alan Dana vertelt hier dat Josh Yoder, voorzitter van de US freedom flyers, telefoons krijgt van rijke zakenlui die ongevaccineerde piloten en bemanningsleden eisen voor hun privéjets. 

De US freedom flyers is een organisatie die staat voor medische vrijheid bij het luchthavenpersoneel. Verschillende luchtvaartmaatschappijen, onder andere in de Verenigde Staten en in Australië hebben hun personeel verplicht om zich te laten vaccineren. 

Op Facebook hebben de US freedom flyers een statement gepost waarin ze benadrukken dat dit om fake news gaat en dat zij niet gecontacteerd geweest zijn door het WEF. Ook benadrukte Yoder, voorzitter van de US freedom flyers, op Twitter dat zakenlui hem in het verleden wel degelijk gecontacteerd hebben op zoek naar ongevaccineerde piloten, maar dat het WEF hier niets mee te maken heeft.  

Conclusie

  • De genodigden van het WEF vlogen met ongevaccineerde piloten naar Davos volgens de video
  • De video komt van een Australisch medium en dateert van juli 2022
  • De video heeft niets te maken met het World Economic Forum
  • We beoordelen de beweringen over ongevaccineerde piloten dus als niet waar.

Onduidelijk, het zou kunnen dat er 5.000 militairen aanwezig waren op het WEF

Op Twitter stelden veel mensen zich vragen over de beveiliging van het WEF. Een bepaald screenshot van een artikel werd massaal gedeeld. Daarin stond dat er 5.000 militairen ingezet zouden worden om de bijeenkomst van het WEF te beveiligen. Hierdoor begonnen mensen te speculeren of er problemen verwacht werden in Davos.  

Het artikel dat gedeeld wordt, komt van de Hal Turner Radio Show website. Hal Turner heeft een internetradioshow met bijhorende website. De titel en inhoud van het artikel zijn niet volledig fout, eerder misleidend.  

Turner schrijft dat er 5.000 militairen ingezet worden voor het WEF. Hij baseert zich op informatie van de website van de Zwitserse overheid. Daarin staat dat het Zwitserse parlement een maximum van 5.000 militairen goedgekeurd heeft van 2022 tot 2024 om het WEF mee te beveiligen. Dit betekent dat er per editie 5.000 militairen ingezet kunnen worden. Deze militairen staan ter beschikking, maar hoeven niet per se ingezet te worden. 

Verder staat er dat het leger dit jaar op het WEF de politie ondersteunt met veiligheidstaken. Zij bieden vooral logistieke hulp en doen niet aan ordehandhaving. Ook staat er dat het leger aanwezig is in Davos van 10 tot 26 januari. Het exacte aantal militairen dat dit jaar aanwezig was, is niet bekend. 

Dat er beveiliging voorzien wordt, is bovendien niet abnormaal gezien de vele bedrijfs- en regeringsleiders die naar Davos afzakken. Jaarlijks het leger inzetten kost veel geld. De ondersteuning van het leger wordt gefinancierd door het Zwitserse Ministerie van Defensie en jaarlijks wordt daar 32 miljoen Zwitserse frank, dit komt overeen met iets meer dan 32 miljoen euro, voor vrijgemaakt. 

Conclusie

  • Op Twitter circuleerden berichten dat er 5.000 militairen aanwezig waren in Davos dit jaar
  • Oorsprong van deze berichten is een misleidende krantenkop van Hal Turner
  • In werkelijkheid mogen er tot 5.000 militairen ingezet worden van 2022 tot 2024
  • Het exacte aantal militairen dit jaar in Davos is onbekend 
  • We beoordelen de stelling dus als misleidend. Over het exacte aantal militairen dat voor deze editie van het WEF ingezet wordt, is niets bekend.

Meer informatie over de factchecks van VRT NWS lees je in dit artikel.

Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers, samen met betrouwbare factchecks van andere Vlaamse redacties. Zoek je meer verhalen van VRT NWS over factchecking desinformatie of online bedrog? Die vind je hier. 

Wil je iets laten checken? 
Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be of vul je vraag in op de website van deCheckers

VRT NWS is erkend lid van de International Fact-Checking Organisation.

Meest gelezen