Van chatrobots tot slimme huishoudtoestellen en zelfrijdende auto's. Al deze toepassingen zijn gemaakt met de hulp van artificiële of kunstmatige intelligentie. Het is booming business, want wereldwijd strijden bedrijven met elkaar om AI-toepassingen te lanceren. Hoe zal dit verder evolueren? En vooral: hoe zal het ons dagelijks leven de komende jaren veranderen? Drie experts kijken in hun glazen bol en geven hun toekomstvisie.
Hoe zal AI ons dagelijks leven in de toekomst veranderen? "Een huishoudrobot zal deel zijn van bijna elk gezin"
Dorien Vanmeldert
Gepubliceerd:
Artificiële intelligentie (AI) is veruit een van de snelst groeiende domeinen van het moment. Onder andere techbedrijven Google en Microsoft trekken tegen elkaar ten strijde om als eerste nieuwe AI-toepassingen te lanceren. Maar de snelheid waarmee artificiële intelligentie evolueert, roept ook vragen op.
Niet alleen over privacy en veiligheid, maar ook over hoe het ons leven zal veranderen binnen enkele jaren. We leggen enkele van de meest prangende vragen voor aan Michiel Vandendriessche (AI-expert en medeoprichter van Raccoons), Kristin Van Damme (onderzoeker media en innovatie UGent) en Julie Dereymaeker (doctoraatsonderzoeker bij onderzoeksgroep IMEC-MICT-UGent).
1. Gaat AI mijn werk overnemen?
Een vraag die blijft terugkeren: gaat AI ons vervangen op het werk? "Ja, er gaan jobs verdwijnen", zegt Kristin Van Damme. "Vooral repetitieve taken zullen worden overgenomen door AI. Al wil dat niet zeggen dat je job daarom volledig verdwijnt. Het is en zal vooral een ondersteunende factor zijn en ook nieuwe jobs creëren. Die technologie moet ook ontwikkeld, onderhouden en gemonitord worden."
Michiel Vandendriessche van Raccoons, een IT- bedrijf dat focust op nieuwe technologieën, sluit zich daarbij aan. "We moeten afstappen van het idee dat we concurreren met AI. Ik geloof erin dat we het zullen omarmen om ons werk beter, makkelijker en efficiënter te maken. Onlangs hebben we voor een bedrijf een systeem ontwikkeld dat binnenkomende bestellingen rechtstreeks in hun software opslaat. Normaal was dit de taak van hun accountmanagers. Nu kunnen die zich focussen op het contact met klanten."
De jobmarkt zal veranderen, er zullen jobs verdwijnen, maar AI zal dus ook nieuwe mogelijkheden bieden. De experten vinden het wat te voorbarig om nu al concrete jobs te noemen die zullen verdwijnen of een andere invulling krijgen.
2. Gaat mijn huis en huishouden fors veranderen?
Een slimme deurbel, thermostaat, babymonitor en robotstofzuiger. Het zijn maar een enkele van de slimme huishoudtoestellen die te koop zijn. "Toch zien we dat steeds meer Vlamingen ze in huis halen", vertelt Julie Dereymaeker. Samen met het Kenniscentrum Data en Maatschappij deed ze onderzoek naar het gebruik van "smarthometechnologie" in Vlaanderen.
Uit hun studie van februari dit jaar blijkt dat iets meer dan de helft van de Vlamingen een of meerdere van die toestellen in huis heeft. "Dat komt onder andere omdat ze geleidelijk aan goedkoper worden", verklaart Dereymaeker. "En omdat ze ons leven natuurlijk wat makkelijker maken. Tegelijkertijd roepen die toestellen veel vragen op over veiligheid. Veel mensen vrezen dat ze makkelijk te hacken zijn en op die manier toegang geven tot hun huis."
In een niet zo verre toekomst zullen die verschillende toestellen vervangen worden door een robot die het allemaal kan, denkt Vandendriessche. "Amazon Astro is een van de eerste modellen die nu al op de markt zijn. Het is een klein robotje dat rondrijdt in je huis, alert is voor indringers en je vanop afstand laat zien of je je vuur hebt afgezet. Net zoals nu steeds meer mensen een robotstofzuiger in huis halen, zal zo'n robot deel zijn van bijna elk huishouden. Dat is geen verre sciencefiction meer. Ook Tesla bijvoorbeeld is volop een robot aan het ontwikkelen die je met allerlei taken zal helpen."
En hoe zit het met zelfrijdende auto's? Wel, die laten langer op zich wachten dan voorspeld door autofabrikanten, die meenden dat ze tegen 2020 gemeengoed zouden zijn. "Ontwikkelaars merken dat obstakels op de weg niet zo makkelijk automatisch te omzeilen zijn", duidt Vandendriessche. "Ik vermoed dat we binnen tien jaar wel allemaal met een zelfrijdende auto de weg op kunnen."
"Net zoals bij andere technologische ontwikkelingen is het hier belangrijk dat burgers betrokken worden", merkt Julie Dereymaeker op. "Willen we ons allemaal met een zelfrijdende auto verplaatsen? We moeten hier eerst grondig over debatteren voor we het goedkeuren."
3. Zal ik vrienden worden met een robot?
Een gezellig avondje met wijn en… onze robotvriend? We zien het voorlopig enkel in films, maar zal het ook ooit werkelijkheid zijn? Nu al bestaan er chatrobots als Snapchats MyAI, Bard en ChatGPT, die bij veel mensen ook tot bezorgdheid leiden. "Ik zie het niet snel gebeuren dat we met een robot een vriendschap opbouwen", zegt Vandendriessche. "Je zal het gevoel hebben dat er iets mist om echt te connecteren."
"Technologie wordt steeds beter in menselijke handelingen en emoties nabootsen", vult Kristin Van Damme aan. "Maar het zal nooit zelf emoties ontwikkelen. Als iemand wel dat gevoel heeft, is het omdat we die gevoelens op de robot projecteren. Dat is zeker iets wat kan gebeuren. Daarom is het belangrijk om genoeg te praten over de voor- en nadelen die AI met zich mee kan brengen.”
Vandendriessche wijst erop dat het ook wenselijk kan zijn dat robots als gezelschap of begeleider optreden in de toekomst. "Het is niet zo dat iedereen plots een robotvriend in huis zal hebben. Vooral voor bepaalde doelgroepen zullen er verkocht worden. Er bestaan nu al modellen voor kinderen met autisme en ouderen met dementie. Onderzoeken wijzen bijvoorbeeld uit dat kinderen met autisme makkelijker iets leren van een robot dan een mens."
4. Gaat de mens onderdrukt worden door robots?
Eind maart ondertekenden meer dan 1.000 deskundigen, onderzoekers en leidinggevenden uit de AI-sector een brief waarin ze waarschuwden voor de risico’s. Ze vrezen bijvoorbeeld dat mensen AI zullen inzetten om nepnieuws te verspreiden. Intussen telt de brief meer dan 27.000 handtekeningen.
Of dat betekent dat robots het heft in eigen handen zullen nemen, daarover zijn de meningen verdeeld. Van Damme ziet het niet meteen zo'n vaart lopen. "We moeten eerder bang zijn voor hoe mensen het gaan gebruiken", stelt ze.
Volgens Vandendriessche is het mogelijk dat AI-toepassingen slimmer worden dan de mens. "Dat moment zal er binnen 50 jaar zeker aankomen. Wat dat precies betekent? Dat is moeilijk te voorspellen, maar net daarom moeten er nu over nadenken en actie ondernemen. Het zou goed zijn als alle kennis openlijk wordt gedeeld. De huidige concurrentiestrijd zal ervoor zorgen dat we opeens voor verrassingen komen te staan."
