Rond de middag stemt de plenaire vergadering in het Europees Parlement over de veelbesproken natuurherstelwet. Het is de laatste kans voor de natuurherstelwet: als ze geen groen licht krijgt, lijkt het voorstel van de Europese Commissie in zijn huidige vorm dood en begraven. Hoe liggen de kaarten?
Erop of eronder voor Europese natuurherstelwet: hoe liggen de kaarten? "Kan op paar stemmen aankomen"
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Over de natuurherstelwet is al veel inkt gevloeid. Ze moet ertoe leiden dat grote stukken natuur in Europa hersteld worden tegen 2030. Dat is goed voor het klimaat, voor het milieu en voor de biodiversiteit, argumenteren voorstanders. De extra maatregelen zouden betrekking hebben op zo’n 20 procent van het Europese grondgebied.
Maar er is veel tegenstand, onder meer bij de landbouwers. Zij vrezen voor te strenge maatregelen die hen te veel zullen inperken. Ze zeggen dat ze momenteel al genoeg doen in vergelijking met landen elders in de wereld.
Andere tegenstanders vrezen dan weer dat de nieuwe wet er een te veel is, en dat het draagvlak bij de burgers kan verdwijnen door te veel extra regelgeving. De landbouwers hebben de steun van de Europese Volkspartij (EVP), die zoveel mogelijk neen-stemmen probeert te ronselen.
Lang parcours
De natuurherstelwet heeft er al een heel parcours op zitten. Een eerste stemming midden juni in de Milieucommissie moest voortijdig worden afgebroken wegens tijdgebrek. Er was te veel discussie.
Twee weken later lukte het wel, maar kwam de Milieucommissie uit op een gelijkspel: 44 stemmen voor en 44 tegen, wat neerkwam op een verwerping. Het voltallige Europees Parlement heeft vandaag een beslissende stem.
Als het een 'neen' wordt, betekent dat het einde van natuurherstelwet in haar huidige vorm. Wordt het een 'ja', dan betekent dat nog niet het einde van de rit. Dan wordt er eerst gestemd over een rist amendementen. Daarna moet het aangepaste voorstel onder meer nog naar de Raad van de Europese Unie met de vakministers.
Hoe liggen de kaarten?
De uitkomst is onvoorspelbaar, de onzekerheid is groot. Eenvoudig gesteld is het rechtse blok tegen (de EVP, de conservatieve ECR, een deel van de liberalen en het extreemrechtse ID). Het linkse blok met o.a. de sociaaldemocraten en groenen is voor.
"Het eerste wat de Europarlementsleden moeten doen, is stemmen over de verwerping door de Milieucommissie", legt Europakenner Rob Heirbaut uit. Hoe stemmen de Belgische parlementsleden eigenlijk?
CD&V stemt voor de verwerping
N-VA: stemt voor de verwerping
Open VLD is verdeeld: Hilde Vautmans is voor verwerping, Guy Verhofstadt tegen (hij volgt de fractielijn)
Vlaams Belang: voor verwerping
Groen: tegen verwerping
Vooruit: tegen verwerping
Hebben de liberalen de sleutel in handen?
De betogingen in Straatsburg gisteren - met aan de ene kant de landbouwers en aan de andere kant onder meer klimaatactivisten onder leiding van Greta Thunberg - waren symbolisch voor de verdeeldheid.
Wij willen de tegenstellingen van bij de betogers overstijgen
Stéphane Séjourné van de liberale fractie Renew Europe, die mogelijk de sleutel in handen heeft
"Het beeld van twee groepen manifestanten die tegenover elkaar staan en niet in gesprek gaan, is wat we willen overstijgen", zei de fractieleider van het liberale Renew Europe, de Fransman Stéphane Séjourné. Zijn groep is verdeeld over de natuurherstelwet en kan daardoor doorslaggevend zijn bij de stemming straks. "Het kan op een paar stemmen aankomen", weet Rob Heirbaut. Bovendien zijn er bij de EVP zelf 'dissidenten', die dus niet de algemene partijlijn gaan volgen en verder willen met de natuurherstelwet.
Met de natuurherstelwet wil de Commissie 10 procent van ons landbouwareaal opofferen
Anne Sander van de EVP is tegen de natuurherstelwet
De Franse Anne Sander van de EVP, de grootste fractie in het Europees Parlement, zegt dat de Europese Commissie 10 procent van het Europese landbouwareaal zou willen opofferen, een verwijzing naar de doelstelling om minstens 10 procent van de landbouwgronden in te kleuren met 'landschapselementen met grote diversiteit'.
Het gaat evenwel om een soepele doelstelling, die ook bereikt zou kunnen worden door hagen of fruitbomen aan te planten of aan gewasrotatie te doen.
De voorstanders van een compromis zouden bereid zijn om de gewraakte passage te laten vallen.
Over deze wet zijn veel leugens verteld
De Spaanse sociaaldemocraat César Luena is voor
"Over deze wet zijn veel leugens verteld", zegt dan weer de Spaanse sociaaldemocraat César Luena. Hij is als rapporteur verantwoordelijk voor de parlementaire behandeling van de natuurherstelwet.
Luena benadrukte dat de tekst ook bedoeld is om de internationale verplichtingen van de EU voor biodiversiteit om te zetten in Europese wetgeving. Die biodiversiteitscriteria komen voort uit het internationale akkoord van Montréal dat eind 2022 gesloten werd. Luena onderstreepte de steun vanuit de wetenschappelijke wereld.
Niet alleen wetenschappers, maar ook tal van grote bedrijven (zoals Nestlé, Ikea, Unilever, H&M, Coca-Cola en Danone) en meer dan 1 miljoen burgers hebben zich voor de natuurherstelwet uitgesproken.
Hoe moet het verder na de stemming?
Als de verwerping het haalt, moeten we uitkijken naar wat de Europese Commissie gaat doen. Trekken zij het voorstel in of niet? "Als ze dat niet doen, is het voorstel juridisch niet dood, maar wordt het wel moeilijk om het te reanimeren," weet Heirbaut.
"Eurocommissaris Frans Timmermans gaat wellicht later vanmiddag meer duidelijkheid brengen, tijdens een debat over de Green Deal."
"Als de verwerping het niet haalt, dan wordt er gestemd over amendementen die zijn ingediend op het oorspronkelijke voorstel van Timmermans. Er zijn er 136 ."
Als de verwerping het niet haalt, dan wordt er gestemd over tientallen amendementen
Rob Heirbaut
Op 20 juni nam de Raad al een standpunt in. Een afgezwakte tekst werd dan wél goedgekeurd, zij het met een nipte meerderheid.
"De liberale fractie dient een amendement in dat het standpunt van de Raad overneemt. Er zijn ook nog amendementen ingediend die "verder" gaan dan het standpunt van de Raad," schetst Heirbaut. De N-VA zou het Renew-amendement steunen als de verwerping het niet heeft gehaald.
Op het einde wordt dan over de geamendeerde tekst gestemd. Dat wordt dan het standpunt waarmee het EP gaat onderhandelen met de Raad.
