Oekraïense president Zelenski schuift opperbevelhebber Zaloezjny opzij: "Nood aan onmiddellijke verandering"

Zowel president Zelenski als minister van Defensie Roestem Oemjerov hebben bevestigd dat de beslissing is genomen om het leiderschap van het Oekraïense leger te vervangen. Volgens Zelenski was het daar tijd voor, al benadrukte hij wel dat Zaloezjny deel zou blijven uitmaken van zijn team.

Volgens Zelenski was er "onmiddellijk" nood aan een nieuwe aanpak binnen het leger, onder meer omtrent mobilisering en rekrutering. Hij verwacht van de nieuwe bevelhebber een gedetailleerd en "realistisch" strijdplan voor 2024. Volgens de president heeft Oekraïne in 2023 bewezen dat het de controle over het luchtruim kan heroveren, maar is het er niet in geslaagd de doelstellingen op de grond te bereiken.

"De oorlog verandert en dat vereist veranderingen", zei ook Oemjerov. "Een nieuwe aanpak en nieuwe strategieën zijn nodig."

In de plaats van Zaloezjny komt nu Oleksandr Syrsky, tot vandaag bevelhebber van de landmacht. Syrsky stond onder meer in voor de verdediging van Kiev en was ook de architect van de herovering van het gebied ten oosten van de stad Charkiv in september 2022.

Een flinke opsteker was dat toen voor het Oekraïense leger. Toch is Syrsky over het algemeen minder geliefd bij de Oekraïense militairen dan Zaloezjny, omdat hij veel meer via traditionele Sovjetmethodes vecht, met meer slachtoffers in de eigen rangen.

Over het ontslag van Zaloezjny werd al lange tijd gespeculeerd. Naar verluidt was Zelenski het al eerder van plan en was de ontslagbrief al getekend, maar zou hij die weer ingetrokken hebben toen het nieuws uitlekte.

De officiële uitleg is dus dat er nood is aan verandering aan de top door de manier waarop de oorlog evolueert. Het was al langer duidelijk dat Zelenski en Zaloeznjy van mening verschilden over hoe de oorlog aangepakt moest worden. Al sinds eind vorig jaar, toen duidelijk werd dat het langverwachte Oekraïense tegenoffensief op niets was uitgedraaid, rezen er vragen over Zaloezjny's positie.

De twee leiders zouden het ook grondig oneens geweest zijn over een nieuwe, grootschalige mobilisatie en over het constante tekort aan middelen voor het leger en hoe dat aangepakt moest worden.

Volgens sommigen zouden er echter ook politieke motieven achter het ontslag kunnen zitten. Zaloezjny is namelijk waanzinnig populair bij de Oekraïense bevolking.

Volgens sommige peilingen zou Zelenski maar nipt van hem kunnen winnen, als hij zou deelnemen aan de presidentsverkiezingen. Normaal gezien hadden die dit jaar moeten plaatsvinden, maar door de staat van oorlog zijn ze opgeschort. Al heeft Zaloezjny nooit openlijk gezegd dat hij politieke ambities heeft. 

De vraag is nu hoe de lagere gelederen van het Oekraïense leger op het ontslag van de populaire Zaloezjny zullen reageren. Het is ook uitkijken naar de reactie van de westerse bondgenoten van Oekraïne, want ook daar werd hij sterk gewaardeerd als opperbevelhebber.