De vijf boeken die het leven van Jean-Marie Dedecker hebben veranderd

Succesvol judocoach, door de wol geverfde politicus en sinds kort burgemeester van Middelkerke: Jean-Marie Dedecker was en is een bezige bij, maar leest elke dag. Een ideaal middel om te ontstressen, zegt hij. Wat leest deze in de West-Vlaamse klei gevormde ruwe bolster zoal? 

"Lezen, dat is mijn valium", zegt Jean-Marie Dedecker terwijl hij vanuit zijn bureau over de polders tuurt. In oktober heeft hij met vlag en wimpel de gemeenteraadsverkiezingen in Middelkerke gewonnen, met een absolute meerderheid. Hij klinkt blij en trots. Is de burgemeesterssjerp van zijn woonplaats de laatste etappe van zijn grillige politieke carrière? Dedecker laat niet in zijn kaarten kijken, maar blikt vol passie vooruit naar zijn burgemeesterschap.

Passie: dat is ook de indruk die je krijgt als je Jean-Marie Dedecker over boeken hoort praten. "Ik lees elke dag 30 minuten tot een uur, kranten niet inbegrepen." Nu leest hij vooral non-fictie. "Daar put ik inspiratie uit omdat ik zelf ook veel schrijf." Vroeger las hij fictie, veel fictie: Dostojevski, Heinrich Böll, Gabriel García Márquez, ... "Ik heb Latijn-Griekse gevolgd. Je leert daar lezen."

Had hij als coach tijd om te lezen, toen hij van Ulla Werbrouck, Gella Vandecaveye of Harry Van Barneveld judokampioenen moest zien te maken? "Oh ja, en véél! Soms waren we wekenlang van huis weg, op stage. Tussenin was er veel tijd om te lezen, ook voor judoka's. De boeken werden vaak ook uitgewisseld. Er werd toen veel gelezen. Sindsdien is veel veranderd. Nu wordt op stage meer gegamed."

Er vloeit een woordenstroom door de kamer. Jean-Marie Dedecker is niet alleen een sportdier of een politiek beest. Hij ademt ook literatuur als hij over boeken begint te praten. Hieronder een greep uit zijn favoriete leesvoer. 

1. Een man - Oriana Fallaci

In deze roman beschrijft de Italiaanse journaliste Oriana Fallaci het leven van de Griekse verzetsstrijder Alexandros Panagoulis, met wie ze in de jaren 70 een verhouding had. Panagoulis was onder internationale druk vrijgelaten door het Griekse kolonelsregime, maar zijn gevangenschap en de martelingen die hij had moeten ondergaan hadden hem getekend.

"Dit boek heeft een enorme indruk op mij gemaakt", vertelt Jean-Marie Dedecker. "Ik vind dit een van de beste boeken die ik ooit heb gelezen. Het grijpt je bij de keel. De martelingen, de vernederingen, ... Oriana Fallaci heeft drie jaar lief en leed met Panagoulis gedeeld. Dit gaat over de onmogelijkheid van dit leven, over het rauwe verhaal van een vrijheidsstrijder."

Video player inladen...

Fallaci is een boegbeeld van de geëngageerde journalistiek, maar Dedecker ziet toch gelijkenissen. "Ze werd als linkse journaliste bejubeld, maar ze heeft toch wel een gelijkaardig ideologisch parcours afgelegd. Zo waarschuwt ze in "Inshallah" voor een te grote tolerantie tegenover de islam. Mocht ze vandaag kunnen terugkeren, zou ze als mainstream worden beschouwd."

2. De kracht van Atlantis - Ayn Rand

Dit is het verhaal van een staalmagnaat die in al zijn activiteiten wordt dwarsgezeten door de overheid die symbool staat voor het ondermijnen van originaliteit en zelfredzaamheid. De Russisch-Amerikaanse schrijfster en filosofe Ayn Rand geldt als groot pleitbezorgster van het kapitalisme.

"Ik ga je niet vervelen met te veel details van de ingewikkelde verhaallijn", vertelt Jean-Marie Dedecker. "Maar dit is werkelijk een subliem geschreven boek met een grote literaire waarde. Het is ook een bijbel van het Amerikaanse kapitalisme. Bijna Trumpiaans en totaal libertair. Een prachtige turf van zo'n 1.400 pagina's."

3. Mevrouw Verona daalt de heuvel af - Dimitri Verhulst

Een vrouw daalt de heuvel af, in de wetenschap dat de terugtocht voor haar fysiek niet meer haalbaar is. In het dal gaat ze zitten in afwachting van haar laatste moment. Ze blikt terug op de bewoners van het dorp waar ze woont, ook op haar grote liefde die veel te vroeg gestorven is.

"In ons taalgebied hebben we veel mooie literatuur, maar dit is echt een pareltje", vindt Jean-Marie Dedecker. "Het gaat over niks, over een vrouw die haar eenzaamheid beleeft. Maar het is zo gevoelig. Elke zin in dit boekje vind ik zó mooi." Taalvirtuositeit, daarvoor heeft hij een zwak. "Misschien omdat ik zelf veel schrijf. Dat roept bij mij een gevoel van jaloersheid op."

4. Leven aan de onderkant - Theodore Dalrymple

De Brit Theodore Dalrymple is bekend als schrijver van essays, reisverhalen en satirische fictie en wordt gekoesterd door veel rechtse politici. "Leven aan de onderkant" is het relaas van een psychiater over het leven in de onderklasse en een aanklacht tegen de mentaliteit die mensen daarin gevangen houdt.

"Dit zou verplichte literatuur in de scholen moeten zijn", vindt Dedecker. "Dalrymple vecht hier tegen de welzijnsknuffelaars die de armoede eigenlijk in stand houden. Hij heeft dit geschreven in 2001, voor de opkomst van de politieke correctheid. Voor mij is dit een beetje als een ideologische bijbel."

Video player inladen...

5. Niets dan de waarheid - Mike Tyson

In deze autobiografie vertelt bokser en bad boy Mike Tyson over zijn ruige jeugd in New York en zijn snelle opmars naar de top van de bokswereld. Hij gaat ook de schaduwkant van zijn leven niet uit de weg.

"Ik lees veel biografieën en meestal zijn dat ook hagiografieën, maar bij Tyson is dat niet het geval", vertelt Jean-Marie Dedecker. "Hij was een heel getalenteerde bokser met een zelfdestructieve kant. Zijn autobiografie is rauw, eerlijk en mooi. Maar het is geen literair hoogstandje." Waarom dan die appreciatie? "Het is een boeiend en eerlijk verhaal van iemand die opklimt en vervolgens van hoog naar laag valt, en dat allemaal ook nog eens durft te zeggen. Hij is doodeerlijk en daar hou ik van. Dat is mijn libertaire geest die hier spreekt."

Video player inladen...