De vijf boeken die het leven van Tom Van Grieken hebben veranderd

Voor iemand die geen televisie in huis heeft, leest Tom Van Grieken (31) te weinig. Dat zegt de partijvoorzitter van Vlaams Belang aan VRT NWS. Welke boeken hebben hem uiteindelijk geïnspireerd?

"Ik probeer één boek per maand te lezen, maar dat haal ik meestal niet", zegt Tom Van Grieken. "Als partijvoorzitter heb ik het erg druk." Voor televisie heeft hij ook geen tijd. Meer zelfs: hij heeft er geen in huis.

Wat leest de voorzitter van Vlaams Belang? "Niet veel fictie. En als ik al fictie lees, heb ik graag dat het historisch gekaderd is. Maar 95 procent van de lectuur die ik verslind, is non-fictie. Politiek is echt een microbe."

Die lectuur is voor Van Grieken een bron van inspiratie. "Meer nog, het helpt soms je ideeën in perspectief te plaatsen of bij te vijlen. Maar ik geef toe dat ik er soms ook bevestiging in vind." Zijn vijf favoriete boeken blijken trouwens opvallend goed in het verlengde te liggen van het ideeëngoed dat men kan verwachten van een voorzitter van een partij als Vlaams Belang. 

1. Schoonheid - Roger Scruton

"Roger Scruton is een van de beste hedendaagse conservatieve filosofen", vindt Tom Van Grieken. De Brit is geen aanhanger van het conservatisme à la Margaret Thatcher dat de nadruk legt op economie, maar focust meer op cultuur en gezin. In "Schoonheid" heeft hij het over - u raadt het al - schoonheid.

"Opvallend is dat Scruton schoonheid objectief vindt", aldus Van Grieken. "Een prachtig voorbeeld in dat verband: niemand vindt een zonsondergang lelijk. Net als Scruton vind ik dat kunst moet streven naar schoonheid. Elitair is dat niet. Experimenteel theater, dat vaak lelijk is, dát is pas elitair! Scruton lacht met het postmodernisme, dat wat lelijk is veel te veel op een voetstuk plaatst."

Tom Van Grieken kan zich voor een groot stuk vinden in de visie van Roger Scruton, maar geeft toe een zwak te hebben voor Le Corbusier, de modernistische Frans-Zwitserse architect. Een kleine zonde?

2. Beschaving, of wat ervan over is – Theodore Dalrymple

In deze essaybundel levert de Britse schrijver Theodore Dalrymple onder meer kritiek op de cultuur van de onmiddellijke behoeftebevrediging, op "gemakzuchtig cultuurrelativisme" en op het afwijzen van een verantwoordelijkheidsbesef voor het welzijn van de maatschappij waarvan je deel uitmaakt. 

"Dalrymple is veel toegangkelijker dan Scruton", vindt Tom Van Grieken. "Hij schrijft meer vanuit eigen ervaring en maakt komaf met wat gangbaar is. Hij beschrijft de samenleving als een demente man: die doet iets, maar weet niet meer waarom of waarvoor. Ik vind dat mensen niet genoeg beseffen dat ze deel uitmaken van een samenleving en dat je iets aan de volgende generatie moet doorgeven."

3. Het Legerkamp der Heiligen – Jean Raspail

In deze "apocalyptische roman" uit 1973 beschrijft de auteur hoe emigratie uit de derde wereld naar Frankrijk uiteindelijk leidt tot de ineenstorting van de westerse beschaving. Een boek dat perfect past in de visie van een politicus van Vlaams Belang. "Jean Raspail zegt zelf dat hij als controversieel wordt ervaren en dat de realiteit alsmaar meer op de fictie begint te lijken", zegt Van Grieken.

De VB-voorzitter heeft dit boek meegenomen tijdens een bezoek aan het Italiaanse eilandje Lampedusa. "Dat is wat de Italianen meemaken: ze worden overspoeld door immigranten. De elite ziet toe, maar onderneemt niets."

 Er niets mis met liefde tonen voor je eigen volk

VB-voorziter Tom Van Grieken

"Het klopt dat dit geschreven is vanuit een Europees standpunt", geeft hij toe. "Maar er niets mis met liefde tonen voor je eigen volk." 

Raspail beschouwt zichzelf graag als romanschrijver, en niet als politicus. Hij reikt naar eigen zeggen geen oplossingen aan, maar wil de lezer aanzetten tot nadenken. Tom Van Grieken is wél politicus. "Ik wil hier geen politiek discours houden, maar ik denk dat vier maatregelen kunnen bijdragen tot een oplossing: iets doen aan de situatie van de mensen in hun eigen land, de buitengrenzen van Europa sluiten, de binnengrenzen beter controleren en terugsturen wie hier niet mag zijn. Alleen zo zullen we mensen kunnen ontraden hun leven te wagen in hun zoektocht naar een beter leven. Een zoektocht die ik wel begrijp."

4. 1984 - George Orwell

In die toekomstroman uit 1948 beschrijft de Britse schrijver George Orwell de wereld zoals die er volgens hem in 1984 dreigt uit te zien, waarbij het individu geen enkele kans meer heeft en ten onder gaat aan een alles omvattende dictatuur. Orwell heeft het geschreven als waarschuwing tegen totalitaire regime zoals dan van Stalin of Hitler.

"Ook dit is vandaag weer heel actueel", weet Tom Van Grieken. "Ik vind vooral de termen beangstigend die Orwell lanceert. Denk maar aan "gedachtenpolitie" of "newspeak". Die fictie wordt jammer genoeg realiteit." Van Grieken betrekt Orwell meteen op het lot van het Vlaams Blok, dat in 2004 veroordeeld is wegens aanzetten tot discriminatie: een inperking van de vrijheid van meningsuiting, vindt hij. "Ook van newspeak vind je vandaag voorbeelden. Denk maar aan "De Morgen", die het woord "allochtoon" niet meer gebruikt."

5. Vlamingen, een volk zonder bovenlaag – Joost Ballegeer

Hier beschrijft de Vlaams-nationalistische schrijver Ballegeer het mechanisme van het Belgisch regime om elke ontluikende elitevorming in Vlaanderen te verhinderen door iedere maatschappelijke bovenlaag die er zich ontwikkelt in te kapselen in de belgicistische bovenlaag.

Dat Tom Van Grieken zich best in deze visie kan vinden, hoeft niet te verwonderen. "Van zodra de Vlaamse elite een trapje hogerop raakt, wordt ze ingekapseld door de Belgische francofone wereld. Denk maar aan een Guy Verhofstadt die na zijn "Vlaamse burgermanifesten" premier werd, een Yves Leterme na het kartel CD&V/N-VA en Bart De Wever die de Vlaamse trom roerde, maar zijn partij mooi in de federale regering heeft geloodst. Alle drie zijn zij uitgegroeid tot de beste verdedigers van België."